EU cảnh báo dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên nông sản Việt Nam, thanh long và chanh leo đối mặt rủi ro cao
Theo kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong khuôn khổ chương trình kiểm soát phối hợp của Liên minh châu Âu (EU), Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) đã công bố thông tin đáng chú ý về một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam. Cụ thể, các sản phẩm này có nguy cơ vi phạm quy định về mức dư lượng tối đa (MRL), với tỉ lệ vi phạm đáng báo động.
Tỉ lệ vi phạm cao ở chanh leo và thanh long
Trong đó, chanh leo có tỉ lệ vi phạm lên đến 32%, với việc phát hiện hoạt chất cấm như omethoate. Đồng thời, thanh long cũng ghi nhận tỉ lệ vi phạm là 11%. Hiện nay, mặt hàng thanh long của Việt Nam đang thuộc diện kiểm soát tăng cường tại các cửa khẩu châu Âu, với tần suất kiểm tra được áp dụng ở mức 30%. Điều này cho thấy mức độ quan ngại của EU đối với chất lượng nông sản xuất khẩu từ Việt Nam.
Cảnh báo từ Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã đưa ra cảnh báo nghiêm túc về tình hình này. Việc tiếp tục phát sinh vi phạm có thể khiến mặt hàng thanh long khó được EU xem xét giảm mức kiểm soát trong thời gian tới. Theo quy định của EU, Ủy ban châu Âu thực hiện rà soát định kỳ danh mục hàng hóa rủi ro tối đa 6 tháng một lần.
Với tỉ lệ vi phạm cao lên đến 32%, chanh leo Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ bị đưa vào danh sách kiểm soát tăng cường, hoặc phải chịu các điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn từ phía EU. "Nếu bị đưa vào Phụ lục I, sản phẩm sẽ bị tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU, kéo dài thời gian thông quan. Nếu bị đưa vào Phụ lục II, lô hàng phải kèm kết quả kiểm nghiệm và chứng thư an toàn thực phẩm trước khi xuất khẩu, thậm chí bị từ chối nhập khẩu" - Cục cảnh báo.
Điều này không chỉ làm tăng chi phí và kéo dài thời gian thông quan, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín xuất khẩu của Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đề xuất giải pháp từ Cục Trồng trọt
Trước tình hình trên, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã đề nghị các địa phương thực hiện một loạt biện pháp khẩn cấp:
- Tiếp tục rà soát toàn bộ vùng trồng và cơ sở sản xuất rau quả xuất khẩu sang EU, bao gồm thanh long, ớt, sầu riêng, chanh leo.
- Tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt chú ý đến các hoạt chất có nguy cơ vi phạm MRL.
- Tổ chức lấy mẫu kiểm nghiệm dư lượng đối với các vùng trồng xuất khẩu đi EU.
- Kiểm tra điều kiện sản xuất, thu hái, sơ chế, đóng gói và kiểm soát chặt chẽ truy xuất nguồn gốc.
Cục cũng yêu cầu các địa phương báo cáo về số lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói thanh long, ớt, sầu riêng đã được kiểm tra, giám sát, cùng với các trường hợp vi phạm nếu có. Công tác truy xuất và xử lý cảnh báo từ EU đối với các vi phạm phát sinh cần được thực hiện kịp thời và hiệu quả.
Bối cảnh quy định mới của EU
Trước đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã tổ chức hội thảo về những chuyển biến mới trong quy định của thị trường châu Âu. Theo đó, EU đề xuất áp dụng mức dư lượng mặc định 0,01 mg/kg - gần như tương đương với ngưỡng "không phát hiện". Mức này sẽ áp dụng với các hoạt chất không được EU phê duyệt hoặc bị đánh giá có nguy hại.
Việc siết chặt trong quy định mới có thể tác động trực tiếp đến nhiều nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Trong đó, rau quả, chè và cà phê là những ngành hàng chịu ảnh hưởng lớn do đặc thù sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất. Một sản phẩm khác là trái vải, đang sắp đến vụ thu hoạch, cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các quy định nghiêm ngặt này.
Thanh long Việt Nam vốn là một trong những mặt hàng xuất khẩu khá nhiều sang châu Âu, do đó, việc đảm bảo chất lượng và tuân thủ quy định là vô cùng quan trọng để duy trì vị thế trên thị trường khó tính này.
