Từ Vườn Đồi Đến Ao Ốc: Hành Trình Chuyển Đổi Kinh Tế Với Mô Hình Nuôi Ốc Bươu Đen
Anh Đoàn Anh Phúc, một nông dân ở thôn Kim Lĩnh, xã Kim Hoa, tỉnh Hà Tĩnh, đã trở thành điển hình trong việc thay đổi tư duy làm kinh tế từ mô hình nuôi "vàng đen" – ốc bươu đen. Thành công hôm nay của anh là kết quả của những năm tháng thăng trầm, đầy trăn trở và quyết tâm đổi mới.
Khởi Nguồn Từ Những Khó Khăn
Xã Kim Hoa với đặc trưng đồi núi, vườn đồi xen kẽ ao hồ và khe suối nhỏ, từ lâu đã khiến nhiều hộ gia đình loay hoay chưa tìm được mô hình kinh tế phù hợp. Anh Phúc sinh ra và lớn lên tại đây, trong nhiều năm, gia đình anh chủ yếu dựa vào kinh tế vườn đồi truyền thống và chăn nuôi nhỏ lẻ. "Cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn do phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thị trường", anh chia sẻ.
Thực tiễn đó thôi thúc anh suy nghĩ về sự thay đổi: chuyển từ khai thác manh mún sang tổ chức lại sản xuất, tận dụng tối đa lợi thế về quỹ đất và diện tích mặt nước sẵn có. Sau nhiều năm trăn trở và tham gia các chuyến tham quan, học tập do Hội Nông dân xã tổ chức, anh quyết định thử nghiệm nuôi ốc bươu đen.
Bước Đột Phá Với Mô Hình Nuôi Ốc
Ban đầu, với ít kinh nghiệm, anh Phúc chỉ dám cải tạo 2 ao để "làm thử". Vụ đầu tiên, sản lượng đạt khoảng 8 tạ ốc thương phẩm, tuy chưa lớn nhưng đủ khẳng định tiềm năng. Đến vụ thứ hai, anh mạnh dạn mở rộng lên 6 ao với tổng diện tích khoảng 2.500 m². Mỗi ao khi thu hoạch đạt xấp xỉ 1 tấn ốc, và trong đợt xuất bán gần đây, gia đình anh đã bán gần 1 tấn với giá dao động từ 70.000 đến 90.000 đồng/kg.
Anh Phúc cho biết: "Ốc bươu đen nuôi khoảng 5–6 tháng là có thể xuất bán. Tôi chủ yếu tự tìm hiểu qua các mô hình nhỏ lẻ và học trên mạng. Nuôi con này bán rất chạy, có thời điểm không đủ hàng để bán".
Kỹ Thuật Và Thách Thức Trong Nuôi Trồng
Nuôi ốc bươu đen không đòi hỏi nhiều công lao động, nhưng cần sự tỉ mỉ, đặc biệt ở khâu xử lý môi trường. Ốc ăn các loại bèo, mùng, lá sắn, rau củ… nên không quá khó trong chăn nuôi. Tuy nhiên, anh nhấn mạnh: phải kiểm soát chặt chẽ số lượng nuôi và môi trường nước.
- Nuôi quá dày dễ phát sinh bệnh như sun vòi, đặc ruột.
- Sau mỗi vụ, đáy ao cần được phơi và xử lý để cắt mầm bệnh.
- Khó nhất là kiểm soát môi trường nước, nhất là mùa mưa, cần rải vôi thủy sản định kỳ để tránh sốc nhiệt.
Lan Tỏa Và Hình Thành Tổ Hợp Tác
Ông Phan Xuân Đức, Trưởng phòng Kinh tế xã Kim Hoa, cho biết: "Quỹ đất của xã còn khá dồi dào, nhiều khu vực đất hoang hóa nay phù hợp để phát triển mô hình nuôi ốc". Hiệu quả từ anh Phúc đã thúc đẩy nhiều hộ dân khác mạnh dạn đầu tư.
Vợ chồng anh Trần Đình Nguyên và chị Trần Thị Lan là một ví dụ điển hình. Từ 3 ao ban đầu, qua ba mùa, họ đã mở rộng lên 10 hồ nuôi với diện tích gần chục sào. Mỗi vụ, gia đình thu về khoảng 3–4 tấn ốc thương phẩm, với giá bán sỉ từ 80.000 đến 100.000 đồng/kg.
Từ hiệu quả ở quy mô hộ, người dân đã chủ động liên kết, thành lập tổ hợp tác nuôi ốc bươu đen thương phẩm với 13 hộ tham gia. Việc này giúp thống nhất quy trình kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và tạo sản lượng đủ lớn để kết nối với thương lái.
Ý Nghĩa Và Tương Lai Của Mô Hình
Ông Đức nhận định: "Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào may rủi, người nông dân đã biết tính toán thị trường, học hỏi kỹ thuật và mở rộng quy mô có kế hoạch". Những ao hồ từng bị bỏ quên nay trở thành tài sản sinh lời, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.
Xã Kim Hoa đã xây dựng đề án phát triển nông nghiệp bền vững, xác định nuôi ốc bươu là mô hình tiềm năng, hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế ổn định trong những năm tới. Mô hình này không chỉ thay đổi tư duy làm kinh tế nông nghiệp ở xã miền núi mà còn mở ra hướng đi mới cho cộng đồng.
