Chiến sự Iran gây khủng hoảng cho ngành chè xã Bản Lầu, Lào Cai
Theo thông tin mới nhất, xã Bản Lầu, tỉnh Lào Cai hiện sở hữu tổng diện tích trồng chè lên đến 2.642 hecta. Dự kiến, sản lượng chè búp tươi của địa phương này vào năm 2026 sẽ đạt hơn 30.000 tấn. Hiện nay, trên địa bàn xã có 4 nhà máy chế biến chè hoạt động, với sản phẩm chính là chè xanh xuất khẩu. Thị trường xuất khẩu chủ yếu của các doanh nghiệp và hợp tác xã tại Bản Lầu là Afghanistan cùng một số quốc gia khác trong khu vực Tây Á.
Chiến sự Iran chặn đường vận chuyển, hàng nghìn tấn chè tồn kho
Tuy nhiên, từ ngày 28 tháng 2 năm 2026 đến nay, tình hình chiến sự bùng nổ tại Iran đã gây ra hàng loạt khó khăn nghiêm trọng cho hoạt động thu mua, chế biến và tiêu thụ chè của các doanh nghiệp và hợp tác xã trên địa bàn. Nguyên nhân chính là do con đường vận chuyển chè từ Việt Nam sang Afghanistan bị chặn lại, không thể đi qua lãnh thổ Iran vì xung đột. Điều này dẫn đến việc tiêu thụ chè bị đình trệ hoàn toàn.
Một số lô hàng chè thành phẩm của các doanh nghiệp và hợp tác xã đang trên đường vận chuyển sang Afghanistan đã buộc phải quay đầu trở về nước do không thể vượt qua Iran. Hậu quả là lượng chè tồn kho hiện nay của các đơn vị này đã lên tới khoảng 1.400 tấn, gây áp lực lớn về tài chính và kho bãi.
Doanh nghiệp ngừng thu mua, nông dân đối mặt nguy cơ cắt bỏ chè xuân
Với những khó khăn về thị trường tiêu thụ, giá cước vận chuyển tăng cao và số lượng hàng tồn kho lớn, hoạt động thu mua, chế biến và tiêu thụ chè năm 2026 tại xã Bản Lầu đang chịu tác động tiêu cực nghiêm trọng. Đáng chú ý, mặc dù thời vụ thu hoạch lứa chè xuân năm 2026 đã bắt đầu, nhưng các doanh nghiệp và hợp tác xã vẫn chưa triển khai thu mua chè búp tươi từ nông dân.
Hệ quả là một số diện tích chè đã được thu hoạch nhưng không kịp thời, dẫn đến tình trạng chè quá lứa và buộc người dân phải cắt bỏ. Nếu tình trạng này tiếp diễn, toàn bộ lứa chè xuân có nguy cơ bị hủy bỏ, với thiệt hại ước tính khoảng 4.000 đến 5.000 tấn chè, tương đương giá trị khoảng 4,5 tỷ đồng.
Ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống và đề xuất giải pháp khẩn cấp
Việc cắt bỏ chè trên nương không chỉ làm giảm thu nhập đáng kể của người dân mà còn gây hoang mang, lo lắng và mất niềm tin trong cộng đồng. Tình hình này cũng đặt ra thách thức lớn cho vai trò quản lý, chỉ đạo và điều hành của chính quyền địa phương. Ước tính, nếu khó khăn trong tiêu thụ chè kéo dài, cuộc sống của khoảng 3.000 hộ dân, chiếm 75% tổng số hộ trên địa bàn xã Bản Lầu, sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Để giải quyết khó khăn trước mắt và lâu dài, xã Bản Lầu đã đề nghị lãnh đạo tỉnh Lào Cai và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Lào Cai thực hiện một loạt biện pháp hỗ trợ. Cụ thể, xã đề nghị Hội đồng nhân dân tỉnh xem xét ban hành chính sách đặc thù hỗ trợ lãi suất vốn vay cho các doanh nghiệp chè để duy trì hoạt động, đồng thời hỗ trợ tiêu thụ chè búp tươi cho người dân.
Ngoài ra, xã cũng kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ lãi suất vốn vay cho doanh nghiệp chế biến chè sau khi có cơ chế, chính sách từ Hội đồng nhân dân tỉnh. Đồng thời, đề xuất Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Lào Cai chỉ đạo các ngân hàng thương mại và ngân hàng chính sách xã hội áp dụng chính sách khoanh nợ, giãn nợ, giảm lãi suất vốn vay cho các hộ trồng chè và doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn này.
Xã Bản Lầu cũng đề nghị các cơ quan chức năng như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công thương tích cực kiến nghị, đề xuất với Hiệp hội Chè, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương để hỗ trợ doanh nghiệp trong vấn đề tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai được đề nghị quan tâm chỉ đạo các tổ chức hội tiếp tục tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên ổn định tư tưởng, không hoang mang dao động, và hợp tác với doanh nghiệp để vượt qua khó khăn, duy trì diện tích, chăm sóc và thu hoạch chè theo hướng dẫn.
Trước tình hình cấp bách, Ủy ban nhân dân xã Bản Lầu đã trực tiếp làm việc với các đơn vị chế biến chè, đề nghị họ tiếp tục thu mua chè búp tươi từ ngày 10 tháng 3 năm 2026. Mục tiêu là ngăn chặn thiệt hại lớn hơn và bảo vệ sinh kế của hàng nghìn hộ dân địa phương.
