Cà Phê Biến Đổi Cao Nguyên: Làng Tỷ Phú Mọc Lên Giữa Đại Ngàn Gia Lai
Nhờ giá cà phê tăng cao trong nhiều năm liên tiếp, nhiều "làng tỷ phú" với những biệt thự khang trang đã hình thành tại tỉnh Gia Lai, làm thay đổi diện mạo nông thôn mới và góp phần vào sự phát triển chung của vùng Tây Nguyên. Từ cây cà phê, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây đang từng bước được nâng cao, tạo nên những câu chuyện thành công đầy cảm hứng.
Những Ngôi Nhà Tiền Tỷ Giữa Làng
Đến làng Dơk Rơng, xã Đăk Đoa, tỉnh Gia Lai, hình ảnh những ngôi nhà kiên cố, san sát mọc lên minh chứng cho sự đổi thay vượt bậc. Nổi bật là căn nhà hai tầng trị giá gần 2 tỷ đồng của ông Suưih (sinh năm 1954), hoàn thành cuối năm 2025. Ông Suưih chia sẻ, gia đình từng thuộc diện khó khăn, nhưng bước ngoặt đến vào năm 2000 khi địa phương vận động chuyển đổi sang trồng cà phê. Tin vào hướng đi mới, ông mạnh dạn trồng thử vài sào và tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật.
"Làm được đồng nào thì giữ lại đầu tư, không tiêu xài hoang phí. Cứ vậy mà cuộc sống khá dần lên", ông nói với ánh mắt tự hào. Từ vài sào ban đầu, ông đã mở rộng sản xuất lên 3,8 ha cà phê và 1,4 ha lúa. Năm 2024, vườn cà phê cho sản lượng 16 tấn nhân, mang về tổng thu nhập hơn 2,1 tỷ đồng, và vụ mùa 2025 tiếp tục đạt sản lượng tương tự.
Thanh Niên Tạo Diện Mạo Mới
Không chỉ người lớn tuổi, lớp thanh niên ở Dơk Rơng cũng đang tạo nên diện mạo mới. Anh Uê (sinh năm 1993) từng mưu sinh bằng nghề phụ hồ và vào rừng kiếm sống. Sau khi tích lũy kinh nghiệm, năm 2022, anh mạnh dạn nhận thầu xây nhà trong xã và khu vực lân cận. Khi có vốn, anh đầu tư vào nông nghiệp với 1,2 ha cà phê và thuê thêm 2 ha để sản xuất.
Năm 2024, thu nhập từ cà phê của anh đạt khoảng 900 triệu đồng, và vụ mùa 2025 vượt mốc 1 tỷ đồng. Kết hợp với thu nhập từ xây dựng, mỗi năm gia đình anh thu khoảng 1,5 tỷ đồng. Ngôi nhà mới do chính anh thiết kế và thi công, hoàn thành vào tháng 8/2025, trị giá khoảng 1 tỷ đồng. "Làm được thì phải nghĩ lâu dài. Nhà cửa là để ổn định cuộc sống, còn đất rẫy mới là cái nuôi mình bền vững", anh Uê chia sẻ. Anh còn đầu tư hai chiếc ô tô phục vụ công việc, một hình ảnh hiếm thấy trước đây ở làng đồng bào vùng cao.
Thay Đổi Tư Duy Để Thành Công
Sự thay đổi bắt đầu từ tư duy, khi người dân không còn bán đất để tiêu dùng trước mắt mà tập trung tích lũy và mở rộng sản xuất. Ngoài cà phê, nhiều hộ phát triển chăn nuôi, buôn bán hoặc làm nghề xây dựng để tăng nguồn thu. Ông Amyên, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Dơk Rơng, cho biết toàn làng hiện có 230 hộ, chủ yếu là người Bahnar, và chỉ còn 5 hộ nghèo. Hơn 30 căn nhà kiên cố trị giá từ 800 triệu đến 2 tỷ đồng đã được xây dựng trong vài năm gần đây.
Không chỉ tại Dơk Rơng, làng Phăm Ó, xã Bờ Ngoong cũng khởi sắc nhờ cây cà phê. Gia đình anh Vong sở hữu 3 ha cà phê, sản lượng mỗi năm khoảng 10 tấn nhân, mang lại lợi nhuận hơn 1,2 tỷ đồng. Anh còn trồng xen 120 cây sầu riêng, hứa hẹn nguồn thu lớn trong tương lai. "Nhờ cà phê, đời sống gia đình và nhiều hộ dân được cải thiện rõ rệt. Năm 2024, tôi đã xây được nhà khang trang và mua thêm ô tô", anh Vong chia sẻ. Theo UBND xã Bờ Ngoong, làng Phăm Ó có 9-10 hộ đạt thu nhập hơn 1 tỷ đồng mỗi năm, nhiều hộ khác đạt trên 500 triệu đồng.
Tỷ Phú Trẻ Với Tư Duy Linh Hoạt
Chị Puih H'Anen (làng Blang 1, xã Ia Hrung) là hình ảnh của một tỷ phú trẻ với tư duy làm kinh tế linh hoạt và bền vững. Năm 2010, vợ chồng chị thế chấp đất để vay 50 triệu đồng, đầu tư trồng 500 cây cà phê và nuôi heo, bò, gà. Chị tích cực tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật và năm 2018 vay thêm 100 triệu đồng để mua 4 ha đất mở rộng sản xuất.
Chị chuyển sang canh tác hữu cơ, trồng xen sầu riêng và chanh dây vào vườn cà phê để phân tán rủi ro. Hiện gia đình chị có 5 ha cà phê, 50 cây sầu riêng, 6 sào chanh dây, 30 con heo, 8 con bò và đàn gà trăm con, thuê 8 lao động trong làng. Không chỉ vậy, vợ chồng chị còn mở xưởng hàn cửa sắt, tạo việc làm cho hơn 10 người và là nơi thanh niên học nghề. Với thu nhập gần 1 tỷ đồng mỗi năm, chị được gọi là tỷ phú trẻ.
Kết Luận: Niềm Tự Hào Của Buôn Làng
Những căn nhà tiền tỷ mọc lên không phải để phô trương mà là dấu hiệu của một đời sống ổn định hơn. Tuy sinh sống ở vùng còn nhiều khó khăn, nhưng với phẩm chất chịu thương chịu khó, tinh thần ham học hỏi và ý chí vươn lên, nhiều người dân Gia Lai đã trở thành tỷ phú, biến những ngôi làng nhỏ bé thành "làng tỷ phú" giữa cao nguyên đại ngàn, là niềm tự hào của buôn làng và minh chứng cho sự phát triển bền vững của vùng Tây Nguyên.
