Cà Mau: Hàng trăm tàu cá nằm bờ vì giá nhiên liệu tăng cao, ngư dân lao đao
Chiều ngày 26/3, theo thông tin từ Chi cục Thủy sản tỉnh Cà Mau, toàn tỉnh hiện có 274 phương tiện khai thác thủy sản buộc phải giảm chuyến biển và 84 phương tiện tạm ngưng hoạt động hoàn toàn. Tình trạng này chủ yếu tập trung vào nhóm nghề lưới rê với 212 phương tiện, tiếp theo là lưới kéo với 67 phương tiện. Các địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bao gồm xã Vĩnh Hậu với 97 phương tiện, xã Gành Hào với 89 phương tiện, xã Đá Bạc với 72 phương tiện, và phường Hiệp Thành với 61 phương tiện.
Nguyên nhân chính dẫn đến việc hàng loạt tàu cá phải neo đậu đông đúc tại các bến như miền biển xã Đá Bạc là do giá nhiên liệu tăng cao. Thời gian gần đây, những tác động tiêu cực từ thị trường dầu thô quốc tế, đặc biệt là do xung đột tại khu vực Trung Đông, đã khiến giá nhiên liệu trong nước, nhất là dầu DO, leo thang liên tục. Mặc dù đã có điều chỉnh giảm giá vào chiều qua, nhưng giá dầu DO phục vụ khai thác thủy sản hiện tại vẫn tăng gần gấp 2 lần so với thời điểm trước Tết Nguyên đán.
Chi phí đội lên hơn 40%, ngư dân đối mặt với thất nghiệp
Đối với nghề biển ở Cà Mau, nhiên liệu chiếm tỷ trọng từ 40-60% tổng chi phí cho mỗi chuyến biển. Mức giá "phi mã" hiện tại đã làm tổng chi phí ra khơi mỗi chuyến biển đội lên hơn 40%, gây sụt giảm nghiêm trọng hiệu quả sản xuất. Chi phí tăng cao trong khi giá bán sản phẩm không tăng, lợi nhuận thấp đã buộc nhiều phương tiện phải neo đậu tại bến, chưa thể tổ chức sản xuất.
Cà Mau có hàng chục nghìn lao động nghề biển và làm thuê cho tàu khai thác biển. Tàu nằm bờ đồng nghĩa với việc ngư dân theo tàu sẽ chịu cảnh thất nghiệp, trong khi phần đông họ là lao động chính trong gia đình. Toàn tỉnh Cà Mau hiện có 5.165 tàu cá với 25.788 lao động làm việc trên tàu. Lao động làm thuê cho tàu cá phần lớn đều là nam giới và là trụ cột kinh tế chính trong gia đình.
Ngoài ảnh hưởng về kinh tế, tàu nằm bờ về lâu dài khả năng kéo theo hệ lụy về mặt xã hội. Đây cũng là lực lượng lao động trực tiếp có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển và tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển. Trong ngắn hạn, ngư dân làm thuê rất khó tìm được việc làm mới thay thế để ổn định cuộc sống.
Chính quyền Cà Mau khẩn trương triển khai các biện pháp hỗ trợ
Nhằm chủ động ứng phó, bảo đảm không để đứt gãy chuỗi sản xuất và ảnh hưởng sinh kế của hàng chục nghìn ngư dân, chính quyền và ngành chức năng Cà Mau đang vào cuộc khẩn trương để triển khai các biện pháp đồng bộ gỡ khó cho ngư dân.
Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau được giao phối hợp cùng các đơn vị liên quan rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng để tham mưu hướng xử lý với Ủy ban nhân dân tỉnh. Chi cục Thủy sản Cà Mau được yêu cầu phối hợp chặt chẽ cùng 53/64 xã, phường có tàu cá trên địa bàn tỉnh tiến hành rà soát từng cỡ tàu, từng nhóm nghề. Đồng thời, các cơ quan chức năng được giao nhiệm vụ tăng cường dự báo ngư trường, giúp ngư dân tối ưu hóa hành trình khai thác trúng đích để giảm thiểu chi phí.
Về các giải pháp ngắn hạn, cơ quan quản lý yêu cầu các Ban Quản lý Cảng cá trong tỉnh phối hợp với cơ sở hậu cần nhằm bảo đảm cung ứng đá lạnh, vật tư với giá cả hợp lý. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cũng kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương xem xét cơ chế hỗ trợ chi phí nhiên liệu có mục tiêu đối với các tàu cá hoạt động hợp pháp.
Đồng thời, đề xuất triển khai chính sách an sinh như: hỗ trợ một phần thu nhập lúc tàu tạm ngưng, hỗ trợ bảo hiểm, và áp dụng chính sách tín dụng linh hoạt: giãn nợ, khoanh nợ, giảm lãi suất.
Định hướng dài hạn: Chuyển đổi nghề nghiệp và ứng dụng công nghệ
Về dài hạn, ngành nông nghiệp tỉnh định hướng, hỗ trợ ngư dân chuyển đổi sang các nghề khai thác ít tiêu hao nhiên liệu, thân thiện với môi trường và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Việc hỗ trợ chuyển đổi một phần sang nuôi biển, nuôi kết hợp hoặc dịch vụ hậu cần cũng được chú trọng nhằm giảm áp lực khai thác và tạo thêm nguồn thu nhập bền vững cho ngư dân trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động.
