Hành trình gian nan biến đầm phá thành "vựa lúa, ao tôm"
Tại vùng đầm phá nước lợ sâu thuộc thôn Xuân Bắc 2, xã Lệ Ninh, tỉnh Quảng Trị, anh Nguyễn Công Xuân cùng vợ và người dân địa phương đã thực hiện một cuộc "cách mạng xanh" đầy ấn tượng. Từ một vùng đất hoang hóa lõm bõm nước, họ đã cải tạo thành khu vực sản xuất nông nghiệp kết hợp thủy sản và du lịch sinh thái, thu hút hàng trăm loài chim về trú ngụ.
Khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng
Năm 2003, vợ chồng anh Xuân quay lại phá Hạc Hải mưu sinh với nghề chăn vịt truyền thống. Với phương châm "lấy ngắn nuôi dài", ban đầu họ chỉ trồng vài mảnh ruộng nhỏ, nuôi 2 ao tôm cá và đàn vịt để ổn định cuộc sống. Thiếu kinh nghiệm khiến công việc gặp nhiều khó khăn, nhưng họ không nản lòng.
Bằng sức lao động cần cù, đến năm 2010, vợ chồng anh đã đắp thêm nhiều bờ đê ngăn nước, biến hơn 6ha đất thành khu vực canh tác hiệu quả. Những con đường đất bùn thay vì bê tông sắt thép đã giữ trọn vẻ hoang sơ của thiên nhiên nơi đây.
Thử thách từ thiên nhiên và quyết tâm vượt khó
Hai năm 2018-2019, anh Xuân được Phòng Nông nghiệp huyện Lệ Thủy hỗ trợ nuôi thử nghiệm tôm càng xanh và tôm đất. Năm đầu tiên, trận lũ lớn khiến họ mất trắng. Năm thứ hai, dù thành công với tôm càng xanh nhưng thời gian thu hoạch quá dài và điều kiện đất phèn, nắng nóng khiến tôm chậm lớn, buộc anh phải chuyển hướng.
Sau thời gian học hỏi, anh chuyển sang nuôi tôm đất tự nhiên. "Nuôi tôm đất tự nhiên nếu biết cách sẽ rất dễ và cho lợi nhuận cao hơn", anh Xuân chia sẻ. Tuy nhiên, thử thách lớn nhất đến vào năm 2020 khi trận lũ lịch sử cuốn phăng nhiều thành quả. Vợ anh, chị Hòa, tâm sự họ từng có ý định từ bỏ, nhưng tình yêu với đất đai, tôm cá và cảm giác được làm bạn với chim trời đã kéo họ ở lại.
Thành quả xứng đáng sau hai thập kỷ nỗ lực
Không ngừng học hỏi qua các lớp tập huấn kỹ thuật và kinh nghiệm từ địa phương lân cận, đến nay mô hình của gia đình anh Xuân đã đạt được những kết quả đáng kinh ngạc. Hiện anh duy trì 6ha lúa, nuôi 1.000 con vịt trời và hơn 1 tấn tôm cá các loại, mang lại thu nhập ổn định hơn 700 triệu đồng mỗi năm.
Bí quyết từ mô hình bán hoang dã
Anh Xuân phấn khởi chia sẻ về đàn vịt trời nuôi theo kiểu bán hoang dã: "Tôi tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên từ lúa rơi vãi sau thu hoạch, tôm cá trong đầm phá. Chính vì vậy, vịt xuất bán được giá cao hơn nhiều so với nuôi bằng thức ăn công nghiệp". Vịt trời có sức đề kháng tốt, sau 3 tháng đạt trọng lượng 9 lạng đến 1,1kg, bán với giá 160.000 đồng/con.
Thành công với giống lúa ST25 hữu cơ
Trên diện tích 6ha đất trồng lúa, anh dành 5ha cho giống lúa ST25 - loại gạo từng đạt danh hiệu ngon nhất thế giới. Vợ chồng anh chăm sóc hoàn toàn theo hướng hữu cơ, thuận tự nhiên, nhờ đó lãi suất gấp đôi so với lúa gạo thông thường. Hạt gạo ST25 tại phá Hạc Hải có chất lượng dẻo, ngọt và hương thơm đặc trưng, đầu ra ổn định.
Phát triển bền vững gắn với bảo vệ thiên nhiên
Anh Xuân quan niệm: "Muốn làm kinh tế nhưng vẫn bảo vệ thiên nhiên thì phải thích nghi, không thể chú trọng vào bất cứ con gì, cây gì". Suốt hơn 20 năm, anh kiên quyết nói "không" với săn bắt chim trời, thay vào đó tập trung vào nông nghiệp hữu cơ, bảo tồn đa dạng sinh học.
Kết hợp du lịch sinh thái cộng đồng
Với sự nhạy bén, anh đã phát triển mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm tại phá Hạc Hải. Tất cả món ăn phục vụ khách như vịt trời, cá, tôm, ốc, ếch, rạm đều được nuôi trồng trong môi trường tự nhiên, khai thác có giới hạn để không tận diệt. Mỗi năm có trên 100 đoàn khách đến khám phá và trải nghiệm cuộc sống đồng quê nơi đây.
Ghi nhận từ cộng đồng và chính quyền
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Chủ tịch Hội Nông dân xã Lệ Ninh, đánh giá cao mô hình của anh Xuân: "Mô hình nuôi trồng thủy sản gắn với nông nghiệp và du lịch sinh thái của anh Xuân đang phát triển tốt và đem lại hiệu quả kinh tế cao. Thời gian tới, Hội sẽ vận động nhân rộng và hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất bền vững".
Những nỗ lực không mệt mỏi của anh Nguyễn Công Xuân đã được ghi nhận qua nhiều bằng khen của Hội Nông dân các cấp, minh chứng cho một hướng đi sáng tạo trong phát triển kinh tế nông thôn gắn liền với bảo vệ môi trường.
