Bộ Nông nghiệp và Môi trường chi tiết hóa kế hoạch đầu tư thủy lợi cho Đồng bằng sông Cửu Long
Trong một văn bản mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chính thức phản hồi kiến nghị của cử tri tỉnh An Giang, được chuyển đến thông qua Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội tại Văn bản số 2517/UBDNGS15 ngày 16/1/2026. Kiến nghị này xuất phát từ cử tri sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, với nội dung trọng tâm là yêu cầu tiếp tục quan tâm nhiều hơn đến nông dân Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là đầu tư kiên cố hóa kênh mương, thủy lợi nội đồng và có giải pháp điều tiết, xả lũ theo chu kỳ phù hợp để bảo đảm sản xuất nông nghiệp.
Các dự án thủy lợi trọng điểm đang được triển khai và chuẩn bị
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh rằng, trong những năm qua, nhà nước đã đầu tư xây dựng nhiều công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Một số dự án lớn đã được hoàn thành bao gồm: Ô Môn-Xà No; Cái Lớn-Cái Bé; Quản Lộ-Phụng Hiệp; Nam Măng Thít; Tha La-Trà Sư.
Hiện nay, Bộ đang tích cực triển khai các dự án trong giai đoạn trung hạn 2026-2030 cho khu vực này, cụ thể:
- Nâng cấp cải tạo kênh trục vùng Tứ giác Long Xuyên.
- Hệ thống công trình điều tiết, bổ sung nước phục vụ nuôi trồng thủy sản vùng phía nam Quốc lộ 1A, tỉnh Bạc Liêu.
- Công trình kiểm soát nguồn nước bờ Nam Sông Hậu, tỉnh Sóc Trăng, Hậu Giang.
- Dự án Quản lý nước Bến Tre sử dụng ODA vốn vay của Chính phủ Nhật Bản tại tỉnh Vĩnh Long (Dự án JICA 3).
Ngoài ra, Bộ cũng đang chuẩn bị đầu tư các dự án quan trọng khác:
- Dự án Quản lý tổng hợp vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long, giai đoạn II tại tỉnh Cà Mau, An Giang.
- Dự án Chống chịu khí hậu và chuyển đổi tổng hợp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới và viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Australia.
- Dự án Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đến năm 2030.
Chính sách hỗ trợ nông dân và đề xuất nguồn kinh phí
Về chính sách hỗ trợ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ nông dân, bao gồm cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tập trung vào đầu tư công trình hạ tầng, đặc biệt là thủy lợi, và trang thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp. Các chính sách nổi bật bao gồm:
- Nghị định số 77/2018/NĐ-CP ngày 16/5/2018 của Chính phủ quy định hỗ trợ phát triển thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng và tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, với các hỗ trợ về đầu tư xây dựng công trình như tích trữ nước, tưới tiên tiến, cống, kiên cố hóa kênh mương, và trạm bơm điện (áp dụng riêng cho Đồng bằng sông Cửu Long).
- Chính sách hỗ trợ nông dân còn được quy định tại khoản 1 Điều 26 Luật Hợp tác xã năm 2023, khoản 1 Điều 8 Nghị định số 98/2018/NĐ-CP, Nghị định số 112/2024/NĐ-CP về đất trồng lúa, và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững.
Để hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất, Bộ đề nghị Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu trên cơ sở các chính sách hiện có, đề xuất nguồn kinh phí lồng ghép trong các chương trình, dự án từ nguồn vốn đầu tư công thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn. Đồng thời, bố trí kinh phí từ nguồn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho địa phương và ngân sách địa phương để thực hiện các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là phát triển thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng trên địa bàn tỉnh.
Giải pháp điều tiết, xả lũ theo chu kỳ phù hợp
Về kiến nghị có giải pháp điều tiết, xả lũ theo chu kỳ phù hợp để bảo đảm sản xuất nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc này liên quan trực tiếp đến vận hành các cống Tha La, Trà Sư và các công trình khác thuộc hệ thống công trình thủy lợi vùng Tứ giác Long Xuyên. Quy trình vận hành được thực hiện theo Quyết định số 3829/QĐ-BNN-TCTL ngày 22/9/2021 của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Theo đó, chế độ vận hành điều tiết lũ căn cứ vào mực nước lũ thượng nguồn sông Cửu Long và thời vụ sản xuất nông nghiệp. Trách nhiệm tổ chức thực hiện được giao cho Công ty TNHH một thành viên khai thác thủy lợi An Giang trong các trường hợp nguồn nước bình thường. Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường hoặc Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang sẽ quyết định phương án vận hành trong các trường hợp lũ lớn hoặc bất thường.
Văn bản này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đối với những kiến nghị thiết thực từ cử tri, nhằm đảm bảo phát triển bền vững cho nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
