Chi phí trả lãi tiền gửi ngân hàng tăng mạnh 25% trong năm 2025
Năm 2025 đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể của chi phí trả lãi tiền gửi tại nhiều ngân hàng, phản ánh rõ nét áp lực huy động vốn trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tiền gửi có xu hướng tăng lên vào cuối năm. Đây là một trong những khoản chi phí lớn nhất trong cơ cấu hoạt động của các tổ chức tín dụng, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lãi thuần (NIM) và lợi nhuận chung.
Thống kê chi tiết từ báo cáo tài chính
Theo số liệu từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết, tổng chi phí trả lãi tiền gửi khách hàng đã đạt khoảng 509.600 tỷ đồng, tăng hơn 102.000 tỷ đồng so với năm 2024, tương đương mức tăng 25%. Mức tăng này được đánh giá là khá cao so với tốc độ mở rộng tiền gửi chỉ ở mức 15%, cho thấy chi phí vốn đang trở thành một biến số quan trọng tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của toàn hệ thống ngân hàng.
So sánh giữa ngân hàng quốc doanh và tư nhân
Xét về quy mô tuyệt đối, nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục dẫn đầu về chi phí trả lãi do quy mô huy động lớn. Cụ thể:
- BIDV đứng đầu hệ thống với 77.802 tỷ đồng tiền lãi trả cho người gửi, tăng 15% so với năm trước.
- VietinBank xếp ngay sau với 64.180 tỷ đồng, tăng 21%.
- Vietcombank ghi nhận 44.117 tỷ đồng, tăng 22%.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý của năm 2025 lại đến từ nhóm ngân hàng tư nhân, khi tốc độ tăng chi phí trả lãi tiền gửi cao hơn đáng kể so với nhóm quốc doanh. Một số trường hợp nổi bật bao gồm:
- MB có chi phí lãi tiền gửi tăng tới 40%, đạt 25.800 tỷ đồng, diễn ra song song với việc quy mô tiền gửi khách hàng tăng gần 30% và điều chỉnh tăng lãi suất huy động vào cuối năm.
- VPBank ghi nhận mức tăng chi phí lãi tiền gửi lên tới 36%, đạt 28.899 tỷ đồng, với quy mô tiền gửi tăng gần 29%, phản ánh áp lực cạnh tranh huy động vốn trong chiến lược tăng trưởng tín dụng bán lẻ và SME.
- HDBank có chi phí trả lãi tiền gửi tăng 27%, đạt 26.151 tỷ đồng, gần tương ứng với mức tăng quy mô tiền gửi khoảng 28%, cho thấy sự cân đối tương đối giữa tốc độ mở rộng huy động và chi phí vốn.
Trong khi đó, một số ngân hàng tầm trung như SeABank, Nam A Bank hay ABBank lại ghi nhận mức tăng chi phí lãi tiền gửi trên 39–46%, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng tiền gửi, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn lớn hơn trong nhóm ngân hàng quy mô nhỏ.
Phân tích quy mô và xu hướng
Về quy mô, nhiều ngân hàng đã chi hàng chục nghìn tỷ đồng để trả lãi cho người gửi tiền. SHB tiếp tục dẫn đầu khối tư nhân với 32.727 tỷ đồng, tiếp đến là VPBank (28.899 tỷ đồng), Sacombank (28.363 tỷ đồng), HDBank (26.151 tỷ đồng) và MB (25.800 tỷ đồng).
Theo Chứng khoán MB, mặc dù mặt bằng lãi suất huy động của hầu hết các ngân hàng trong năm 2025 đã tăng từ 1-1,50 điểm phần trăm, nhưng áp lực huy động vốn đối với các nhà băng sẽ vẫn hiện hữu trong năm nay. Điều này đặc biệt đúng khi nhu cầu vay vốn dài hạn cho các dự án đầu tư công và xây dựng hạ tầng tăng cao nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Nguyên nhân và tác động đến hệ thống
Ở góc độ toàn hệ thống, sự gia tăng mạnh của chi phí lãi tiền gửi có mối liên hệ chặt chẽ với xu hướng tăng lãi suất huy động vào giai đoạn cuối năm 2025. Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao nhất trong 10 năm, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động nhằm đảm bảo thanh khoản và cân đối nguồn vốn. Việc lãi suất huy động tăng đã trực tiếp đẩy chi phí vốn bình quân đi lên, qua đó làm tăng tổng chi phí trả lãi.
Điều này cũng lý giải vì sao trong năm 2025, chi phí trả lãi tiền gửi của toàn hệ thống tăng nhanh hơn so với tốc độ mở rộng huy động. Nếu tiền gửi tăng mạnh phản ánh niềm tin của người gửi tiền và khả năng mở rộng quy mô nguồn vốn của các ngân hàng, thì chi phí lãi tăng nhanh lại cho thấy áp lực cạnh tranh vốn ngày càng lớn. Tình trạng này có thể tạo áp lực lên biên lãi thuần (NIM), nhất là với những ngân hàng có tỷ lệ CASA thấp hoặc phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn huy động kỳ hạn dài.
Tổng kết và triển vọng
Nhìn tổng thể, năm 2025 đánh dấu một chu kỳ mới của chi phí vốn trong ngành ngân hàng, khi lãi suất huy động không còn duy trì ở mức thấp như giai đoạn trước. Nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn dẫn đầu về quy mô chi phí lãi do quy mô huy động lớn, trong khi nhóm ngân hàng tư nhân nổi bật với tốc độ tăng chi phí cao hơn, phản ánh chiến lược tăng trưởng tín dụng nhanh và cạnh tranh huy động quyết liệt. Trong bối cảnh này, khả năng kiểm soát chi phí vốn và tối ưu cơ cấu nguồn vốn sẽ trở thành yếu tố quyết định đến hiệu quả sinh lời của các ngân hàng trong giai đoạn tiếp theo.
