Xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu tăng, hãng bay Việt cắt giảm hàng loạt chuyến
Tình hình chiến sự căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt tại khu vực Trung Đông đã tạo ra cú sốc lớn về cung-cầu trên thị trường năng lượng toàn cầu. Điều này trực tiếp đẩy giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tăng nhanh và biến động mạnh, làm tăng đáng kể chi phí khai thác của các hãng hàng không Việt Nam. Trong bối cảnh khó khăn này, các hãng hàng không trong nước buộc phải tái cơ cấu mạng bay, điều chỉnh tải cung ứng và tối ưu hóa đội máy bay nhằm bảo toàn dòng tiền cùng hiệu quả kinh doanh, thay vì tập trung vào việc mở rộng sản lượng như trước đây.
Hàng loạt đường bay bị tạm dừng và cắt giảm
Theo đó, một số đường bay sẽ tạm dừng hoạt động trong quý II, bắt đầu từ ngày 1/4. Cụ thể, đường bay Vân Đồn - TP.HCM đã ngừng khai thác kể từ ngày 1/4 do giá nhiên liệu hàng không trên thế giới biến động mạnh, khiến chi phí vận hành của các hãng bay tăng cao một cách đột ngột. Trước đó, Vietnam Airlines cũng đã dự kiến tạm dừng khai thác các đường bay quan trọng như: Hải Phòng - Buôn Mê Thuột (HPH - BMW), Hải Phòng - Cam Ranh (HPH - CXR), Hải Phòng - Phú Quốc (HPH - PQC), Hải Phòng - Cần Thơ (HPH - VCA), TP.HCM - Rạch Giá (SGN - VKG), và TP.HCM - Điện Biên (SGN - DIN). Tổng số chuyến bay bị hủy bỏ lên đến 23 chuyến mỗi tuần, gây ảnh hưởng không nhỏ đến lịch trình di chuyển của hành khách.
Hãng hàng không quốc gia này còn cho biết dự kiến sẽ cắt giảm khoảng 700 - 1.700 cặp chuyến bay mỗi tháng trong quý II, tương đương với 10 - 20% tổng số chuyến bay, tùy thuộc vào kịch bản giá nhiên liệu trong thời gian tới. Trong đó, mạng bay nội địa có thể giảm từ 12 - 26% tần suất, còn các đường bay quốc tế sẽ giảm khoảng 4 - 18%. Không chỉ Vietnam Airlines, Vietjet Air cũng dự kiến giảm khoảng 18% tổng sản lượng khai thác trong tháng 4, với một số đường bay cụ thể sẽ điều chỉnh như: Hà Nội - Cam Ranh 25 chuyến/tuần (giảm 24 chuyến), Hà Nội - Buôn Ma Thuột 14 chuyến/tuần (giảm 14 chuyến), TP.HCM - Cát Bi 35 chuyến/tuần (giảm 25 chuyến), TP.HCM - Thọ Xuân 21 chuyến/tuần (giảm 28 chuyến), Đà Nẵng - Singapore 10 chuyến/tuần (giảm 4 chuyến), và TP.HCM - Bangkok 18 chuyến/tuần (giảm 10 chuyến).
Các hãng hàng không khác cũng điều chỉnh kế hoạch
Bamboo Airways đã lên kế hoạch thu hẹp đáng kể quy mô bay và tập trung vào các đường bay trục chính để duy trì hoạt động. Hãng này dự kiến sẽ chỉ có thể khai thác với tần suất 15-17 chuyến/ngày, giảm hơn 50% so với hiện tại là 35-36 chuyến/ngày, bắt đầu từ tháng 4. Trọng tâm sẽ được đặt vào việc khai thác các chuyến bay đi/đến Quy Nhơn (UIH) và trên các đường bay trục chính nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.
Trong khi đó, Pacific Airlines dự kiến giảm từ 8-30% tải cung ứng và tần suất các chuyến bay, chủ yếu vào các giai đoạn hoặc ngày khai thác thấp điểm và khung giờ xấu. Hãng sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch dựa trên tình hình thị trường và biến động giá nhiên liệu trong thời gian tới. Mặt khác, Sun PhuQuoc Airways cho biết sẽ tiếp tục duy trì quy mô khai thác hiện tại với 60 chuyến/ngày và đã chủ động phối hợp với đơn vị cung cấp nhiên liệu để đảm bảo nguồn cung ổn định đến hết tháng 4.
Còn Vietravel Airlines dự kiến vẫn duy trì khai thác trên các đường bay hiện có với 2 tàu bay cùng tần suất 12-14 chuyến bay/ngày. Từ cuối tháng 4/2026, nếu tình hình biến động giá nhiên liệu trở nên thuận lợi hơn và dự kiến có thêm 2 tàu bay nữa, hãng sẽ tăng cường phục vụ cho cao điểm 30/4 - 1/5 và mùa hè năm 2026.
Chính sách hỗ trợ từ Bộ Tài chính
Mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất miễn các khoản phí, lệ phí hỗ trợ sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực hàng không và hàng hải từ tháng 4 đến hết năm. Điều này tương ứng sẽ làm giảm thu ngân sách Nhà nước trong 9 tháng khoảng 3.553 tỷ đồng, trong đó lĩnh vực hàng không là 218 tỷ đồng và lĩnh vực hàng hải là 3.335 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, đây là việc làm cần thiết trước những hệ lụy từ cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông, nhằm giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn.
Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động phức tạp và duy trì ở mức cao, chi phí nhiên liệu vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành vận tải đã tạo áp lực cực lớn lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận hành tàu biển và hàng không. Chính sách miễn phí, lệ phí cần được triển khai gấp để giúp các doanh nghiệp tiết giảm chi phí vận hành trực tiếp, từ đó ngăn chặn đà tăng giá cước vận tải và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng hàng hóa trong nước và quốc tế.
Bên cạnh mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp, chính sách này còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc bảo đảm an ninh kinh tế và kiềm chế lạm phát. Hàng không và hàng hải là hai mạch máu giao thương quốc tế quan trọng nhất; bất kỳ sự đứt gãy hoặc tăng giá đột biến nào trong lĩnh vực này cũng sẽ dẫn đến hiệu ứng làm tăng giá hàng hóa nhập khẩu và nguyên liệu đầu vào cho sản xuất trong nước, gây ảnh hưởng sâu rộng đến nền kinh tế.
