Một sự cố hy hữu vừa xảy ra tại Bunka, Dienvidkurzeme, miền Nam Latvia, biến một sự cố hạ tầng thông thường với turbine điện gió thành một vụ án hình sự. Cụ thể, một turbine thuộc trang trại điện gió do công ty SIA Jaunmiki quản lý bất ngờ đổ sụp xuống đất sau khi chịu sức gió mạnh lên tới 25 m/s cuối tuần qua.
Chủ sở hữu trang trại điện gió, ông Jānis Meisters, cho biết khoảng 8h sáng 26/4, công ty phân phối điện Sadales tīkls thông báo có sự cố mất điện. Đến trưa cùng ngày, nhân viên vận hành xác nhận một turbine đã đổ. Ngay lập tức, nguồn điện tại hiện trường được cắt để đảm bảo an toàn. May mắn không có thương vong về người và thiệt hại môi trường lớn.
Turbine này thuộc thế hệ cũ, sản xuất từ những năm 1990, đã ngừng phát điện khoảng 3 năm. Trang trại điện gió gồm 5 turbine, mỗi máy công suất 200 kW, tổng công suất 1 MW. Chúng được lắp đặt cách đây khoảng 15 năm và được ông Meisters mua lại từ 5-6 năm trước. Theo ông, nguyên nhân chính dẫn đến sự cố rất có thể là gió mạnh, và ban đầu không có dấu hiệu của hành vi phá hoại.
Một chuyên gia từ Cơ quan Kiểm soát Xây dựng Nhà nước Latvia giải thích trên Cổng thông tin chính thức của Đài Phát thanh và Truyền hình Latvia LSM rằng turbine đó vốn đã bị nứt do ăn mòn và trang trại điện gió này rất có thể đã không được kiểm tra đúng cách.
Tuy nhiên, diễn biến sau đó trở nên bất ngờ và gây sốc. Vào lúc 9h tối 27/4, nhân viên vẫn còn kiểm tra hiện trường và mọi thứ vẫn bình thường. Nhưng chỉ đến 11h trưa hôm sau, ngày 28/4, khi quay lại, họ phát hiện toàn bộ những bộ phận giá trị nhất của cỗ máy khổng lồ này đã 'không cánh mà bay'. Kẻ gian đã lấy đi máy phát điện chính với trọng lượng gần 2 tấn, toàn bộ dây điện, và nhiều kim loại màu từ chân đến đỉnh turbine. Chúng thậm chí tháo luôn một số bộ phận nhỏ được cố định bằng bu-lông.
Theo ông Meisters, ước tính thiệt hại do vụ trộm khoảng 3.000 Euro. Cảnh sát đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, tiến hành khám nghiệm và thu thập chứng cứ. Do cần sử dụng máy móc hạng nặng để tháo dỡ và vận chuyển máy phát điện lớn như vậy, cảnh sát nghi ngờ thủ phạm là người quen địa phương hoặc nhóm có tổ chức. Hiện vụ việc vẫn đang được điều tra.
Sự cố này đã khiến Bộ trưởng Khí hậu và Năng lượng Latvia, ông Kaspars Melnis, phải lên tiếng. Ông yêu cầu kiểm tra khẩn cấp toàn bộ các turbine điện gió cũ tại Latvia, đặc biệt là những thiết bị đã ngừng hoạt động, nhằm tránh những rủi ro tương tự trong tương lai.
Vụ việc tại Dienvidkurzeme không chỉ là một tai nạn kỹ thuật do thời tiết, mà còn lộ rõ lỗ hổng trong việc bảo vệ tài sản tại các công trình năng lượng tái tạo ở khu vực nông thôn. Trong bối cảnh Latvia đang đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng xanh, câu chuyện về chiếc turbine 'rụng' rồi bị 'xẻ thịt' ngay trong đêm trở thành bài học đắt giá về an ninh và quản lý cơ sở hạ tầng cũ.
Hiện chủ đầu tư đang chuẩn bị tháo dỡ phần còn lại và có kế hoạch bán toàn bộ trang trại điện gió. Vụ trộm khiến tiến độ công việc bị chậm trễ và gây thêm thiệt hại tài chính cho doanh nghiệp.
Minh Đức (Theo LSM, Baltic Times)
