Thị trường năng lượng chao đảo, giá dầu tăng sốc gần 20% trong phiên
Đóng cửa phiên giao dịch đầu tuần ngày 9/3, MXV-Index của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam đã tăng gần 1%, đạt mốc 2.817 điểm. Tuy nhiên, điểm nhấn đáng chú ý lại đến từ sự biến động dữ dội trên thị trường năng lượng toàn cầu, khi giá dầu thô có thời điểm bùng nổ, tăng vọt gần 20% trong phiên.
Giá dầu bốc hơi, thị trường rung chuyển
Bước vào phiên giao dịch, bối cảnh xung đột tại Trung Đông bước sang tuần thứ hai đã tạo ra làn sóng chấn động. Giá dầu Brent mở cửa vọt lên trên ngưỡng 114 USD/thùng, trong khi dầu WTI vượt mốc 110 USD/thùng, thiết lập các mức cao nhất kể từ giữa năm 2022. Theo phân tích từ MXV, kỳ vọng về việc sớm chấm dứt xung đột nhanh chóng bị dập tắt sau khi Tehran công bố Lãnh tụ tối cao mới, ông Mojtaba Khamenei - con trai của cố Lãnh tụ Ali Khamenei.
Động thái này được cho là thể hiện lập trường cứng rắn của Iran trong thời gian tới, làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về một chu kỳ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông. Mối đe dọa trực tiếp được nhận diện là dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển huyết mạch, vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu.
Nguồn cung bị thắt chặt, các tập đoàn dầu mỏ giảm sản lượng
Về phía nguồn cung, thị trường tiếp tục ghi nhận những thông tin đáng quan ngại. Nhiều quốc gia Trung Đông buộc phải thu hẹp sản lượng khi tuyến đường xuất khẩu quan trọng qua vịnh Ba Tư vẫn trong tình trạng ách tắc. Gần đây nhất, thông tin cho thấy Tập đoàn Dầu khí quốc gia Saudi Arabia (Saudi Aramco) đã bắt đầu giảm sản lượng tại hai mỏ dầu. Song song đó, Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) cũng đã chính thức hạ công suất khai thác từ cuối tuần trước và ban bố tình trạng bất khả kháng.
Tuy nhiên, đà tăng sốc của giá dầu đã không thể duy trì đến hết phiên. Lực cản lớn xuất hiện từ phía nhóm G7 với tuyên bố sẵn sàng xả kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) để can thiệp và ổn định thị trường. Áp lực hạ nhiệt còn đến từ Washington khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ phát đi tín hiệu nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với dầu thô Nga, với mục tiêu tăng cường nguồn cung toàn cầu. Động thái này bao gồm việc cấp phép miễn trừ 30 ngày để Ấn Độ có thể tiếp tục mua các lô dầu Nga đang mắc kẹt ngoài khơi.
Kết thúc ngày giao dịch đầy biến động, giá dầu Brent đã lùi về quanh mốc 99 USD/thùng, chỉ duy trì mức tăng khoảng 6,76%. Trong khi đó, giá dầu WTI dừng ở 94,77 USD/thùng, tăng khoảng 4,26%.
Dầu cọ nối dài đà tăng, hưởng lợi từ biến động
Bên cạnh nhóm năng lượng chính, sắc xanh cũng được duy trì vững chắc trên thị trường nguyên liệu công nghiệp khi có tới 8 trên 9 mặt hàng đồng loạt tăng giá. Đáng chú ý, đà tăng mạnh của giá dầu thế giới đã kéo theo sự đi lên của mặt hàng dầu cọ. Giá dầu cọ Malaysia tiếp tục nối dài đà tăng sang phiên thứ ba liên tiếp, đóng cửa tại mốc 1.151 USD/tấn, tương ứng với mức tăng khoảng 4,7%.
Theo nhận định từ MXV, tình hình căng thẳng tại Trung Đông đã có thời điểm đẩy giá dầu Brent vượt mốc 110 USD/thùng. Việc giá dầu tăng vọt đã khiến dầu cọ trở thành nguyên liệu thay thế hấp dẫn trong ngành sản xuất biodiesel, nhờ vào mức chiết khấu giá đáng kể, từ đó tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh về kinh tế so với các loại nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Nguồn cung dầu cọ suy giảm, nhu cầu tiêu thụ vẫn mạnh mẽ
Ở góc độ nguồn cung, Malaysia - quốc gia sản xuất dầu cọ lớn thứ hai thế giới - đang ghi nhận mức sụt giảm sản lượng theo tháng mạnh nhất trong hơn một năm qua. Nguyên nhân chính đến từ tác động của lũ lụt tại các vùng trồng trọng điểm. Một cuộc khảo sát của Bloomberg ước tính sản lượng tháng 2 đã giảm tới 16%, xuống còn 1,33 triệu tấn. Đây là mức giảm sâu nhất kể từ tháng 1/2025, đồng thời kéo dài chuỗi suy giảm sản lượng sang tháng thứ tư liên tiếp.
Về mặt tiêu thụ, giá dầu cọ tiếp tục được nâng đỡ bởi lực cầu mạnh mẽ từ Ấn Độ - quốc gia tiêu thụ lớn thứ hai thế giới. Cụ thể, lượng dầu cọ nhập khẩu của nước này trong tháng 2 đạt 844.000 tấn, tăng 10,1% so với tháng trước và đạt mức cao nhất trong vòng 6 tháng qua. Yếu tố chính thúc đẩy lực mua đến từ mức chênh lệch giá hấp dẫn của dầu cọ so với các loại dầu thực vật thay thế khác trên thị trường.
Tại Trung Quốc, một thị trường nhập khẩu trọng điểm khác, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 đã tăng trở lại nhờ làn sóng nhu cầu mua sắm dịp Tết Nguyên đán. Điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy đáng kể lượng tiêu thụ dầu cọ trong mảng thực phẩm. Bên cạnh đó, Indonesia - quốc gia tiêu thụ nhiên liệu sinh học (biodiesel) từ dầu cọ lớn nhất thế giới - đang cân nhắc khôi phục lộ trình triển khai nhiên liệu B50 (pha trộn 50% dầu cọ). Dù từng bị trì hoãn do các rào cản về kỹ thuật và nguồn vốn, việc tái khởi động kế hoạch này, kết hợp cùng quy định B40 hiện hành, được các chuyên gia dự báo sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho nhu cầu dầu cọ trong dài hạn.
