Ngày 26/5, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng (Ban Chỉ đạo), đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai và giải pháp thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, cùng với tình hình thực hiện các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng.
Nhiều dự án lớn chậm tiến độ, tiềm ẩn rủi ro nguồn cung điện
Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, an ninh năng lượng không chỉ là bảo đảm đủ nguồn cung điện mà còn phải duy trì vận hành hệ thống an toàn, liên tục trong các tình huống cực đoan. Đồng thời, giá năng lượng phải phù hợp với khả năng chi trả của người dân và doanh nghiệp, không gây tác động bất lợi đến ổn định kinh tế vĩ mô.
Ngay sau khi Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII được phê duyệt, Chính phủ và Bộ Công Thương đã có nhiều chỉ đạo điều hành, đôn đốc tiến độ các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm. Các giải pháp, nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027-2030 cũng được triển khai tích cực.
Tuy nhiên, báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy nhiều dự án nguồn điện và lưới điện không theo kịp tiến độ đưa vào vận hành trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia trong thời gian tới. Trước thực trạng trên, Bộ Công Thương kiến nghị khẩn trương rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII nhằm bảo đảm tính khả thi. Đồng thời, lập danh mục các dự án điện cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là các dự án nguồn điện nền tại các trung tâm phụ tải lớn; nâng cao hiệu quả phối hợp vận hành hệ thống liên hồ chứa thủy lợi – thủy điện.
Kiên quyết xử lý dự án không đảm bảo tiến độ
Ghi nhận sự chủ động của Bộ Công Thương, các tập đoàn và tổng công ty trong việc đề xuất các giải pháp phòng, chống thiếu điện, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh việc đảm bảo an ninh năng lượng, cung ứng đủ điện là điều kiện tiên quyết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển công nghiệp công nghệ cao theo đúng tinh thần Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị và Kết luận số 18.
“Đây là nhiệm vụ hết sức đặc biệt, quan trọng, mang tính chiến lược, cấp bách, lâu dài đối với sự phát triển của đất nước”, Phó Thủ tướng Thường trực nói.
Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, bất cập trong việc triển khai Quy hoạch điện VIII. Cụ thể, nhiều dự án trọng điểm chậm tiến độ kéo dài, công tác giải phóng mặt bằng còn vướng mắc, thủ tục đầu tư rườm rà, sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương chưa chặt chẽ, và tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm vẫn còn xảy ra.
Nhấn mạnh yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công Thương trong thời gian tới phải thúc đẩy tiến độ triển khai các chương trình, công trình, dự án điện quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng. Bộ Công Thương cần tiếp tục chỉ đạo các địa phương triển khai lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải trong kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Đồng thời, thúc đẩy các nhà đầu tư hoàn thành theo đúng tiến độ phê duyệt để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Bộ Công Thương cũng phải tăng cường theo dõi, đôn đốc tình hình thực hiện các kết luận, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và các Phó Thủ tướng liên quan đến công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng. Bộ chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng về việc chậm triển khai các giải pháp làm ảnh hưởng đến an ninh năng lượng và đảm bảo cung cấp đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các địa phương thường xuyên đôn đốc các chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành thủ tục để khởi công, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án điện, cam kết thời gian vận hành cụ thể. Mục tiêu là phấn đấu hoàn thành và đưa vào vận hành sớm hơn từ 1 đến 2 năm so với kế hoạch nêu trong Chỉ thị số 01 ngày 3/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ.
“Chúng ta không được để chậm, nếu cần thì phải có cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục hành chính để triển khai sớm, nhanh, vượt tiến độ các dự án năng lượng, đặc biệt là các dự án trọng điểm”, Phó Thủ tướng Thường trực nói.
Về việc rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành và địa phương khẩn trương rà soát các nguồn điện trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia. Các dự án không thể hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030 cần được đưa ra khỏi danh mục để điều chỉnh, bổ sung các nguồn điện thay thế khả thi, phù hợp với thực tế, nhất là nguồn điện nền. Trong đó, cần tính đến việc phát triển nhiệt điện than có quy mô hợp lý kèm theo lộ trình thu hồi, xử lý khí thải theo đúng chủ trương tại Kết luận số 18. Trường hợp cần thiết, có thể thực hiện cơ chế khẩn cấp theo Luật Điện lực năm 2024.
Phó Thủ tướng yêu cầu kiên quyết xử lý đối với các chủ đầu tư dự án điện không đảm bảo tiến độ theo cam kết và quy hoạch. Cần quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tới việc thúc đẩy triển khai các dự án. Trong đó, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm cuối cùng trước Thủ tướng Chính phủ về thực hiện quy hoạch phát triển điện lực quốc gia để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế - xã hội.
Bộ Công Thương cũng cần rà soát, cập nhật lại toàn bộ kịch bản cung - cầu điện quốc gia, đặc biệt là giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở tiến độ thực tế các dự án nguồn điện. Xây dựng kịch bản điều hành tình huống thiếu điện, đảm bảo cung cấp điện an toàn liên tục, thiết lập cơ chế định kỳ để phục vụ điều hành linh hoạt. Đồng thời, giao rõ đầu mối chịu trách nhiệm tổng hợp, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu điện.
