Nắng nóng sớm, tiêu thụ điện có thể vượt 1 tỷ kWh/ngày, mức cao chưa từng thấy
Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) vừa đưa ra cảnh báo quan trọng: sản lượng điện tiêu thụ toàn quốc trong những ngày tới có khả năng vượt ngưỡng 1 tỷ kWh/ngày. Đây là mức cao chưa từng ghi nhận vào đầu mùa khô, phản ánh tác động của đợt nắng nóng diện rộng đầu tiên năm 2026 xuất hiện sớm hơn dự kiến.
Đợt nắng nóng diện rộng và dự báo nhiệt độ
Theo NSMO, từ nay đến ngày 2/4, miền Bắc sẽ bước vào đợt nắng nóng diện rộng đầu tiên của năm 2026. Nhiệt độ tại Bắc bộ phổ biến ở mức 35-37°C, riêng Hà Nội có thể lên tới 36-37°C. Khu vực Trung bộ dự báo nhiệt độ từ 37-39°C, có nơi trên 40°C; trong khi Tây Nguyên và Nam bộ dao động trong khoảng 34-37°C.
Đợt nắng nóng này mở đầu cho mùa khô nhưng lại xuất hiện sớm, khiến nhu cầu tiêu thụ điện tăng nhanh chóng. Dự báo sản lượng điện tiêu thụ toàn quốc có thể vượt 1 tỷ kWh/ngày, một mốc mà từ năm 2024 chưa xuất hiện và năm 2025 phải đến giữa tháng 5 mới ghi nhận.
Nguyên nhân khiến nhu cầu điện tăng mạnh
Ban Chỉ đạo đảm bảo cung ứng điện năm nay đánh giá, phụ tải điện đang tăng mạnh theo đà phục hồi kinh tế. Chỉ trong 2 tháng đầu năm, nhu cầu điện toàn quốc tăng khoảng 7,1%, riêng miền Bắc tăng tới 9,7%. Trong các tháng cao điểm, công suất có thể tăng trên 12%, sản lượng tăng 10-12%, tiềm ẩn nguy cơ lập đỉnh mới.
Một yếu tố mới đang gia tăng áp lực lên hệ thống là làn sóng mua và sử dụng xe điện. Số lượng phương tiện điện tăng nhanh khiến nhu cầu sạc điện tăng theo, đặc biệt tập trung vào buổi tối đối với xe cá nhân và diễn ra liên tục trong ngày đối với xe dịch vụ. Điều này làm phụ tải tăng vào các khung giờ cao điểm, gây thêm căng thẳng cho lưới điện.
Thách thức từ nguồn cung và hạ tầng
Ở phía nguồn cung, những rủi ro không nhỏ vẫn hiện hữu. Biến động địa chính trị toàn cầu đang ảnh hưởng trực tiếp tới chuỗi cung ứng LNG và than nhập khẩu, hai nguồn nhiên liệu quan trọng cho phát điện. Trong khi đó, hệ thống lưới điện tiếp tục chịu áp lực khi một số đường dây 500 kV đã vận hành đầy tải, thậm chí quá tải.
Đáng chú ý, tiến độ nhiều dự án lưới điện trọng điểm, đặc biệt tại miền Bắc, cùng với các dự án lưu trữ năng lượng (BESS) và tụ bù vẫn chậm so với kế hoạch. Điều này làm giảm dư địa điều tiết hệ thống trong bối cảnh phụ tải tăng nhanh, khiến việc đảm bảo cung ứng điện trở nên khó khăn hơn.
Giải pháp ứng phó và khuyến nghị
Trước những thách thức này, NSMO cho biết đang theo dõi sát diễn biến thời tiết và khả dụng nguồn điện để tối ưu phương thức vận hành, đồng thời chuẩn bị các kịch bản ứng phó với tình huống cực đoan nhằm đảm bảo hệ thống vận hành an toàn, liên tục.
Cơ quan này cũng khuyến nghị người dân và doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm mùa khô từ cuối tháng 4 đến tháng 8, trong bối cảnh thời tiết có xu hướng chuyển từ La Nina sang El Nino.
Đề xuất giải pháp dài hạn
Về giải pháp dài hạn, NSMO kiến nghị cần đẩy nhanh nâng cấp hạ tầng kho LNG, thúc đẩy các dự án nguồn mới và huy động linh hoạt nguồn khí; tăng cường phát điện từ nhiệt điện than; tối ưu vận hành thuỷ điện, đồng thời phát triển nhanh hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), đặc biệt tại miền Bắc... để giảm áp lực cho hệ thống điện trong những tháng cao điểm sắp tới.
Những biện pháp này được kỳ vọng sẽ giúp cân bằng cung cầu điện, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu ngày càng tăng.
