Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với các lãnh đạo ngành dầu khí Mỹ nhằm thảo luận về chiến lược duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, đồng thời tìm cách giảm thiểu tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu và người tiêu dùng Mỹ.
Cuộc họp chiến lược tại Nhà Trắng
Theo một quan chức Nhà Trắng, cuộc gặp diễn ra vào ngày 29/4 với sự tham dự của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Phó Tổng thống JD Vance, Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Về phía doanh nghiệp, CEO Mike Wirth cùng lãnh đạo các công ty Trafigura, Vitol và Mercuria cũng có mặt.
Các bên đã cân nhắc việc duy trì phong tỏa eo biển Hormuz trong nhiều tháng, đồng thời ưu tiên các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng Mỹ khỏi biến động giá cả. Lo ngại về tình trạng phong tỏa kéo dài đã đẩy giá dầu Brent lên mức cao nhất trong một tháng.
Áp lực trong nước và chiến lược gây sức ép
Ông Trump đang chịu áp lực ngày càng lớn từ trong nước khi cuộc xung đột với Iran đã tiêu tốn 25 tỷ USD và kéo dài hơn dự kiến. Giá xăng tăng cao khiến người dân Mỹ thêm gánh nặng chi phí sinh hoạt. Một khảo sát của Reuters/Ipsos cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump giảm xuống còn 34%, mức thấp nhất trong nhiệm kỳ.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ vẫn kiên quyết theo đuổi chiến lược gây áp lực kinh tế tối đa lên Iran. Ông khẳng định Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân và kêu gọi Tehran sớm tỉnh táo để đạt được thỏa thuận. Trong khi đó, Iran muốn Mỹ công nhận quyền làm giàu uranium cho mục đích dân sự.
Phản ứng từ Iran
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cáo buộc ông Trump đang tìm cách chia rẽ nội bộ và buộc Iran đầu hàng thông qua phong tỏa. Tehran tuyên bố sẽ tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ có hành động quân sự chưa từng có nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa.
Iran đề xuất tạm gác vấn đề hạt nhân, chấm dứt chiến sự và giải quyết các vấn đề hàng hải cấp bách, nhưng Mỹ bác bỏ vì cho rằng vấn đề hạt nhân phải được ưu tiên hàng đầu.
Tính toán của ông Trump
Theo các nguồn tin từ CNN, ông Trump đã khẳng định với các cố vấn về ý định duy trì phong tỏa dài hạn. Đội ngũ của ông đã bắt đầu chuẩn bị các điều kiện cần thiết để gia hạn lệnh phong tỏa. Ông Trump cho rằng phong tỏa là giải pháp hiệu quả hơn ném bom, bởi nó gây áp lực kinh tế mà không gây rủi ro quân sự lớn.
“Phong tỏa là giải pháp thiên tài. Giờ họ chỉ cần chịu thua, nói ‘chúng tôi đầu hàng’ là xong,” ông Trump nói với phóng viên ngày 29/4. Ông cũng đăng tải hình ảnh do AI tạo ra với thông điệp “Không còn nhân nhượng”.
Mặc dù Iran có khả năng chịu đựng áp lực kinh tế, ông Trump tin tưởng rằng Mỹ đang nắm mọi lợi thế. Ông ám chỉ Mỹ sẵn sàng cho một cuộc chiến kéo dài, tương tự như xung đột Ukraine. Các quan chức Mỹ tự tin dựa trên thông tin tình báo cho thấy nền kinh tế Iran chỉ có thể trụ được thêm vài tuần, đặc biệt là vấn đề lưu trữ dầu không bán được.
Ông Trump cảnh báo lượng dầu dư thừa có thể gây tổn hại vĩnh viễn đến hạ tầng năng lượng Iran, và tuyên bố Iran đang ở “trạng thái sụp đổ” và muốn Mỹ mở eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, sự tự tin của ông Trump không phải lúc nào cũng chính xác. Ông từng dự đoán xung đột chỉ kéo dài không quá 6 tuần, nhưng nay đã bước sang tuần thứ 9. Dù vậy, ông vẫn kiên trì với chiến lược gây sức ép kinh tế, hy vọng buộc Iran phải nhượng bộ.
