Ông chủ CATL tự tin: Mỹ sẽ phải tìm đến chúng tôi vì không thể bỏ qua công nghệ pin giá rẻ
Trong một trụ sở công nghệ hiện đại tại Trung Quốc, Robin Zeng - người đàn ông giàu thứ tư của đất nước và là nhà sáng lập CATL, công ty sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới, tin chắc rằng sớm muộn gì nước Mỹ cũng phải tìm đến mình. Dù Washington gần như "phớt lờ" ông trong vài năm qua, xem CATL là rủi ro địa chính trị cần kiềm chế bằng thuế quan và biện pháp an ninh, công ty này vẫn vươn lên dẫn đầu toàn cầu nhờ công nghệ tiên tiến và chi phí thấp.
Thành công vượt bậc bất chấp rào cản
Năm ngoái, CATL ghi nhận lợi nhuận kỷ lục hơn 10 tỷ USD, với ước tính cứ 3 chiếc xe điện bán ra toàn cầu thì có 1 chiếc sử dụng pin của họ. Điều đáng chú ý là thành công này đạt được ngay cả khi thị trường Mỹ - nơi tốc độ phổ cập xe điện chậm hơn Trung Quốc và châu Âu - vẫn còn hạn chế sự hiện diện của CATL. Tuy nhiên, Zeng khẳng định đây chỉ là vấn đề thời gian. Ông dự đoán thị trường xe điện Mỹ có thể còn nhỏ trong vài năm tới, nhưng sau đó sẽ bùng nổ vì đây là xu hướng tất yếu, và xây dựng tương lai xe điện mà không có CATL sẽ "rất khó vì chi phí cực kỳ đắt đỏ".
Thực tế hợp tác đang diễn ra
Thực tế đã phần nào chứng minh nhận định của Zeng. Ford gần đây chấm dứt hợp tác với đối tác Hàn Quốc SK Group trong các dự án pin, để tập trung vào kế hoạch sử dụng công nghệ CATL tại nhà máy trị giá 3 tỷ USD ở Michigan. Dù không được phép xây dựng nhà máy riêng tại Mỹ, CATL vẫn có thể tham gia thông qua việc cấp phép công nghệ. Tương tự, General Motors dự kiến nhập khẩu pin sản xuất tại Trung Quốc từ CATL cho mẫu Chevrolet Bolt mới, dù phải chấp nhận mức thuế lên tới 60%. Ngay cả Tesla cũng đang sử dụng công nghệ CATL cho nhà máy sản xuất hệ thống lưu trữ năng lượng tại Nevada, trong khi mảng xe điện cốt lõi của hãng có dấu hiệu chững lại.
Lo ngại và thách thức
Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào một nhà sản xuất Trung Quốc cũng làm dấy lên nhiều lo ngại. Các ý kiến chỉ trích cho rằng việc tích hợp CATL vào chuỗi cung ứng Mỹ có thể khiến nước này dễ bị tổn thương trước áp lực kinh tế từ Bắc Kinh, đồng thời làm suy yếu cơ hội phát triển của các công ty pin nội địa. Năm ngoái, CATL thậm chí bị đưa vào danh sách của Lầu Năm Góc liên quan đến các doanh nghiệp có liên hệ với quân đội Trung Quốc - điều mà công ty này bác bỏ. Theo chuyên gia William Zarit, trong ngắn hạn, việc Mỹ "quay xe" hoàn toàn để mở cửa cho các doanh nghiệp Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực nhạy cảm như năng lượng, là rất khó xảy ra.
Công nghệ đột phá làm nên lợi thế
Thành công của CATL bắt nguồn từ một quyết định công nghệ mang tính bước ngoặt. Trong khi nhiều công ty đầu tư hàng chục tỷ USD vào pin lithium-ion sử dụng nickel và cobalt đắt đỏ, CATL đặt cược vào công nghệ pin sử dụng sắt (LFP) - rẻ hơn nhưng vẫn đạt hiệu suất tương đương. Quyết định này đã giúp công ty tạo lợi thế cạnh tranh lớn, với chi phí thấp hơn tới 30% so với pin truyền thống. Tại các nhà máy của CATL, quy trình sản xuất gần như tự động hóa hoàn toàn, với robot, máy móc và hệ thống AI kiểm soát chất lượng. Công ty hiện có hơn 21.000 kỹ sư và năng lực chuyên môn sâu về điện hóa - lĩnh vực mà Zeng cho rằng Mỹ chưa theo kịp.
Tầm nhìn tương lai và tham vọng toàn cầu
Robin Zeng được xem là một "anh hùng công nghệ quốc gia" tại Trung Quốc, từng được mời gặp Chủ tịch Tập Cận Bình và tham gia các sự kiện chính trị quan trọng. Với tham vọng toàn cầu, ông cho biết CATL không chỉ muốn xuất khẩu sản phẩm mà còn muốn định hình tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu. Dù hiện tại chưa thể xây dựng nhà máy tại Mỹ do các rào cản pháp lý, Zeng vẫn tin vào một tương lai khác, cho rằng quan hệ kinh doanh cuối cùng sẽ bền vững hơn chính trị, và có thể đến năm 2028, cánh cửa sẽ mở ra. "Tôi sẵn sàng đầu tư vào Mỹ", ông nói, "nhưng vấn đề là có những nơi doanh nghiệp Trung Quốc thậm chí không thể mua đất".
