Mỹ và Venezuela công bố bước ngoặt lịch sử trong quan hệ hợp tác dầu mỏ
Trong một động thái đánh dấu sự thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã có cuộc gặp quan trọng với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez tại Cung điện Miraflores ở Caracas vào ngày 11-2. Cuộc hội đàm này diễn ra trong bối cảnh chính quyền mới của Venezuela đang nỗ lực xây dựng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ hơn với Tổng thống Mỹ Donald Trump, sau nhiều năm căng thẳng và đối đầu.
Cam kết tái định hình quan hệ từ cả hai phía
Sau cuộc gặp, ông Wright tuyên bố quan hệ Mỹ - Venezuela đang ở "một bước ngoặt lịch sử", với những thay đổi mang tính quyết định trong quỹ đạo phát triển của quốc gia Nam Mỹ này. Ông nhấn mạnh: "Tôi tin rằng chúng ta sẽ chứng kiến một sự thay đổi mang tính bước ngoặt trong quỹ đạo phát triển của quốc gia này, trong mối quan hệ giữa Venezuela và Mỹ, cũng như trong môi trường kinh doanh của khu vực đối với thương mại và đầu tư."
Theo Bộ trưởng Wright, Tổng thống Trump thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc tái định hình quan hệ giữa hai cựu đối thủ. Đổi lại, Washington chính thức chấp thuận việc bà Rodriguez thay thế ông Nicolas Maduro, với điều kiện Caracas tạo điều kiện cho Mỹ tiếp cận nguồn tài nguyên dầu mỏ khổng lồ của Venezuela và nới lỏng các biện pháp kiểm soát chính trị trong nước.
Venezuela mở cửa ngành dầu khí sau nhiều năm khó khăn
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới, với hơn 303 tỉ thùng, tương đương khoảng 1/5 tổng trữ lượng toàn cầu. Tuy nhiên, ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này đã trải qua nhiều năm khủng hoảng do:
- Thiếu đầu tư nghiêm trọng vào cơ sở hạ tầng và công nghệ
- Quản lý yếu kém và tham nhũng trong ngành năng lượng
- Các lệnh trừng phạt của Mỹ áp đặt từ năm 2019
Hậu quả là sản lượng dầu của Venezuela đã sụt giảm nghiêm trọng, chỉ chiếm khoảng 1% sản lượng toàn cầu vào năm 2024, một con số thấp đáng báo động so với tiềm năng thực sự của quốc gia này.
Lệnh cấm vận chấm dứt, cơ hội mới mở ra
Ông Wright xác nhận lệnh cấm vận dầu mỏ mà Mỹ áp đặt từ năm 2019 "về cơ bản đã chấm dứt". Washington hiện mong muốn các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ tham gia tái thiết ngành năng lượng Venezuela, với mục tiêu tăng thêm hàng triệu thùng mỗi ngày và chia sẻ lợi nhuận giữa hai bên. Tháng trước, Mỹ đã thực hiện thương vụ bán dầu đầu tiên của Venezuela kể từ khi nới lỏng trừng phạt, mang về cho Caracas khoảng 500 triệu USD.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cũng kêu gọi tăng mạnh sản lượng dầu, khí đốt và điện của Venezuela, cho rằng điều này sẽ cải thiện việc làm, thu nhập và chất lượng sống cho người dân. Ông cho biết hai bên đã trao đổi thẳng thắn về cả cơ hội lẫn thách thức phía trước, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Venezuela cho thấy dấu hiệu tan băng nhanh chóng.
Thách thức và mục tiêu phía trước
Sau khi chính quyền mới lên nắm quyền, bà Rodriguez đã thực hiện nhiều cải cách quan trọng:
- Mở cửa ngành dầu khí quốc doanh cho đầu tư tư nhân
- Thúc đẩy các cải cách chính trị, bao gồm kế hoạch ân xá tù nhân chính trị
- Đặt mục tiêu nâng sản lượng dầu thêm 18% trong năm nay
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn rất lớn. Venezuela hiện sản xuất khoảng 1,2 triệu thùng dầu/ngày - tăng đáng kể so với mức đáy 360.000 thùng/ngày năm 2020, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức 3 triệu thùng/ngày cách đây 25 năm. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng, Venezuela cần nguồn vốn đầu tư lớn và sự ổn định chính trị bền vững nhằm thu hút các tập đoàn năng lượng quốc tế quay trở lại.
Điều kiện từ phía Mỹ và hạn chế giao dịch
Bộ Tài chính Mỹ đã cấp phép cho hàng hóa và dịch vụ Mỹ phục vụ khai thác dầu khí tại Venezuela, nhưng đồng thời áp đặt các hạn chế quan trọng. Cụ thể, Washington cấm doanh nghiệp Mỹ giao dịch với các cá nhân đến từ 5 quốc gia: Nga, Iran, Triều Tiên, Cuba và Trung Quốc. Điều này cho thấy Mỹ vẫn duy trì một số biện pháp kiểm soát trong quá trình hợp tác mới với Venezuela.
Chuyến thăm của Bộ trưởng Chris Wright không chỉ là dấu mốc trong quan hệ song phương mà còn mở ra triển vọng mới cho ngành năng lượng toàn cầu, với sự tham gia trở lại của một trong những quốc gia sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới.
