Mỏ Đại Hùng: Hành trình hồi sinh từ giá 1 USD nhờ trí tuệ Việt
Sáng 26/3/2026, Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề nghiên cứu ứng dụng công nghệ sáng tạo để khôi phục, mở rộng và nâng cao hiệu quả khai thác mỏ Đại Hùng. Phát biểu khai mạc, ông Đinh Trọng Huy, Thành viên HĐTV PVEP, cho biết mỏ này nằm ở vùng biển thuộc bể Nam Côn Sơn, với điều kiện địa chất phức tạp và độ sâu nước trên 100 mét.
Thất bại của các ông lớn và cơ hội cho Việt Nam
Trong giai đoạn khai thác ban đầu, nhiều nhà thầu dầu khí lớn như BHP, Total, Petronas và Sumitomo đã đầu tư hàng trăm triệu USD nhưng phải rút lui do khó khăn về địa chất và chi phí cao. Họ để lại mỏ với giá chuyển nhượng tượng trưng 1 USD vào năm 1999. Tiến sỹ Ngô Hữu Hải, Phó Chủ tịch Hội Dầu khí TP HCM, chia sẻ rằng Đại Hùng từng được kỳ vọng có trữ lượng lớn, nhưng sản lượng lao dốc từ 35.000 thùng/ngày xuống còn hơn 2.000 thùng/ngày do sai lầm trong đánh giá địa chất và áp dụng công nghệ đắt đỏ.
Quyết định không lùi của Petrovietnam
Khi tiếp nhận mỏ, Petrovietnam đứng trước lựa chọn khó khăn: tiếp tục khai thác với rủi ro cao hoặc đóng mỏ và từ bỏ tài nguyên. Quyết định chiến lược là đầu tư và khai thác, vượt lên bài toán lợi nhuận ngắn hạn. Từ năm 2003, PVEP trực tiếp vận hành, tái cấu trúc hệ thống và làm chủ công nghệ thay vì áp dụng giải pháp tiêu chuẩn như các nhà thầu trước.
AI và chuyển đổi số: Yếu tố thay đổi cuộc chơi
Bước ngoặt đến từ việc ứng dụng AI và công nghệ số. Dữ liệu địa chất được số hóa và phân tích bằng thuật toán hiện đại, giúp xác định chính xác khu vực có tiềm năng. AI theo dõi dữ liệu khoan thời gian thực, dự báo rủi ro và tối ưu hóa vận hành. Ông Trương Tuấn Anh, Phó giám đốc Chi nhánh PVEP-NCS, nhấn mạnh AI giảm thời gian thiết kế giếng khoan từ 3 tháng xuống 3 ngày, cải thiện hiệu quả và giảm chi phí.
Thành tựu và ý nghĩa quốc gia
Sau hơn hai thập kỷ, mỏ Đại Hùng đã mang về doanh thu trên 4 tỷ USD, đóng góp hàng trăm triệu USD cho ngân sách và duy trì sản lượng ổn định. Tiến sỹ Ngô Hữu Hải khẳng định giá trị của mỏ vượt xa kinh tế, trở thành "cột mốc sống" khẳng định chủ quyền biển đảo và đóng vai trò trong an ninh năng lượng. Ngày 26/3/2026, dự án đã được trao chứng nhận kỷ lục Việt Nam.
Bài học và tương lai
Câu chuyện Đại Hùng đặt ra câu hỏi về khả năng nhân rộng mô hình này cho các mỏ dầu khó khác. Thành công dựa trên tầm nhìn dài hạn, quyết tâm làm chủ công nghệ và ứng dụng AI. Nếu duy trì, Đại Hùng có thể mở ra giai đoạn phát triển mới, nơi Việt Nam không chỉ khai thác tài nguyên mà còn định hình công nghệ trong các lĩnh vực cốt lõi.
