Lâm Đồng thẩm định dự án nhiệt điện than - điện phân nhôm quy mô lớn tại Vĩnh Hảo
Theo thông tin từ Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng, vào ngày 2 tháng 2, UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ cho đơn vị này chủ trì xem xét kiến nghị của Liên danh Công ty TNHH luyện kim Trần Hồng Quân và Công ty CP đầu tư và phát triển hạ tầng Hoàng Thành. Kiến nghị này đề xuất thực hiện "Dự án tổ hợp nhà máy nhiệt điện than - điện phân nhôm" với quy mô đáng kể.
Quy mô và tiến trình đề xuất dự án
Dự án dự kiến có tổng công suất khoảng 2.000 MW điện và 2 dây chuyền luyện nhôm với tổng công suất 1,2 triệu tấn/năm, sử dụng nguồn điện tự sản xuất từ nhà máy nhiệt điện than. Ngày 10 tháng 2, Sở Công thương đã chủ trì cuộc họp với các cơ quan liên quan và nhà đầu tư để xem xét các vị trí đặt dự án. Sau cuộc họp, hai vị trí được lựa chọn để khảo sát bao gồm: xã Vĩnh Hảo và xã Phan Rí Cửa.
Sau khi tiến hành khảo sát thực địa, vào ngày 27 tháng 2, liên danh nhà đầu tư tiếp tục gửi văn bản đề xuất chọn vị trí tại xã Vĩnh Hảo. Khu vực được đề xuất đặt dự án là cánh đồng muối Vĩnh Hảo, sát núi Tàu, với diện tích khoảng 603 ha. Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng hiện đang đề nghị các sở, ngành và UBND xã Vĩnh Hảo cho ý kiến về sự phù hợp của vị trí này với quy hoạch chung, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch liên quan.
Chi tiết quy hoạch và kỳ vọng phát triển
Tại cuộc họp với Sở Công thương, đại diện liên danh nhà đầu tư cho biết tổ hợp nhiệt điện than - điện phân nhôm dự kiến đặt tại xã Vĩnh Hảo với nhu cầu sử dụng đất khoảng 500 - 700 ha. Trong đó, phân khu 1 khoảng 200 ha, gồm nhà máy nhiệt điện than công suất 2.000 MW cùng cảng tổng hợp và kho chứa. Phân khu 2 khoảng 300 - 500 ha, gồm nhà máy điện phân nhôm và các nhà máy sản xuất sau nhôm.
Theo các cơ quan của Lâm Đồng, đề xuất dự án phù hợp với chủ trương kêu gọi đầu tư của tỉnh về phát triển các dự án chế biến sâu quặng bô xít, bao gồm điện phân nhôm và các sản phẩm sau nhôm. Nếu được triển khai, dự án được kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Ngoài ra, tổ hợp này còn gắn với cảng biển được đầu tư đồng bộ, quy mô lớn, trong đó nhà máy nhiệt điện than công suất 2.000 MW được xem là yếu tố quan trọng quyết định tính khả thi của dự án.
Rủi ro và thách thức cần xem xét
Theo một chuyên gia ngành điện ở Bình Thuận (đề nghị giấu tên), mô hình tổ hợp nhiệt điện than - điện phân nhôm có một số lợi thế nhất định. Việc sử dụng nhiệt điện than để cung cấp điện tự dùng giúp đảm bảo nguồn điện ổn định, yếu tố đặc biệt quan trọng đối với quá trình điện phân. Tuy nhiên, chuyên gia này cũng cảnh báo rằng mô hình dự án nhiệt điện than tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là nguy cơ phát thải khí nhà kính và ô nhiễm môi trường nếu không kiểm soát tốt.
Vì vậy, việc lựa chọn vị trí cần đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường không khí và môi trường nước tại các khu vực có dân cư. Đồng thời, phải có hành lang cách ly phù hợp giữa khu công nghiệp và khu dân cư. Bên cạnh đó, các nhà máy điện phân nhôm cũng cần kết nối dự phòng với lưới điện quốc gia thông qua đường dây 500 kV để đảm bảo cấp điện khẩn cấp khi nguồn điện tự dùng gặp sự cố.
Theo đánh giá của vị chuyên gia, các vị trí đặt dự án từng đề xuất - bao gồm cả khu vực xã Vĩnh Hảo đang xin ý kiến - vẫn chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện về môi trường và yêu cầu kỹ thuật cơ bản. Ngoài ra, cần đặc biệt lưu ý đến việc lựa chọn khu vực bãi thải xỉ, xây dựng cảng, nạo vét luồng tàu và việc đổ cát nạo vét, bởi các hoạt động này có thể ảnh hưởng đáng kể đến môi trường và hệ sinh thái biển. Chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng sau năm 2030, các dự án điện than có còn phù hợp không và nguồn điện nào thay thế đều phải được xem xét cẩn trọng trước khi chấp thuận dự án.
Tiến độ và thời hạn lấy ý kiến
Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng đang lấy ý kiến về việc đặt dự án nhà máy nhiệt điện than - điện phân nhôm tại vùng biển xã Vĩnh Hảo. Trường hợp vị trí chưa phù hợp, các đơn vị cần đề xuất hướng xử lý như cập nhật hoặc điều chỉnh quy hoạch; đồng thời đánh giá hiện trạng quỹ đất, tình hình sử dụng đất và các yếu tố hạn chế khi đặt dự án nhiệt điện than tại khu vực này. Các ý kiến phải gửi về Sở Công thương trước ngày 13 tháng 3 để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh Lâm Đồng.
