Sau nhiều năm chịu áp lực từ biến động giá nhiên liệu và bài toán cân đối tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có một năm bứt phá mạnh về lợi nhuận. Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, EVN ghi nhận doanh thu đạt 645.658 tỷ đồng, tăng 11,2% so với năm trước. Đặc biệt, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 51.881 tỷ đồng, gấp 6,3 lần năm 2024. Ở cấp công ty mẹ, doanh thu đạt 535.220 tỷ đồng, tăng 11,5%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 39.762 tỷ đồng, gấp 7,6 lần năm trước. Nhờ kết quả kinh doanh tích cực, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ giảm mạnh từ 45.374 tỷ đồng xuống còn 5.611 tỷ đồng. EVN cũng chính thức xóa toàn bộ lỗ lũy kế hợp nhất tại thời điểm cuối năm 2025.
Hiệu quả hoạt động được cải thiện rõ nét
Lợi nhuận tăng nhanh hơn nhiều so với tốc độ tăng doanh thu, phản ánh sự cải thiện rõ nét về hiệu quả hoạt động. Trong khi doanh thu chỉ tăng hơn 11%, lợi nhuận sau thuế tăng hơn 530%, cho thấy động lực chính của EVN không nằm ở việc bán được nhiều điện hơn mà đến từ sự cải thiện đáng kể về hiệu quả kinh doanh. Cụ thể, biên lợi nhuận gộp hợp nhất tăng mạnh từ 8,5% năm 2024 lên 14,9% trong năm 2025. Riêng hoạt động bán điện ghi nhận biên lợi nhuận tăng từ 8% lên 14,55%. Đối với một doanh nghiệp có doanh thu hàng trăm nghìn tỷ đồng, việc biên lợi nhuận cải thiện thêm vài điểm phần trăm đã tạo ra mức lợi nhuận bổ sung lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
Nguyên nhân từ cơ cấu nguồn điện và giá nhiên liệu
Một trong những yếu tố quan trọng nhất là thay đổi trong cơ cấu nguồn điện. Lượng mưa dồi dào trên cả nước trong năm 2025 giúp sản lượng thủy điện tăng mạnh. Trong cơ cấu nguồn điện, thủy điện là nguồn có chi phí sản xuất thấp nhất. Việc gia tăng huy động thủy điện đã giúp giảm đáng kể chi phí phát điện, qua đó cải thiện mạnh biên lợi nhuận. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu đầu vào như than, khí và dầu trong năm 2025 tương đối ổn định, không còn biến động đột biến như giai đoạn trước. Điều này giúp EVN giảm đáng kể áp lực chi phí.
Ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng Giám đốc EVN, cho biết tập đoàn được hưởng lợi từ hai yếu tố chính: giá nhiên liệu đầu vào ổn định và nỗ lực tiết giảm chi phí thông qua chuyển đổi số, tiết kiệm chi phí thường xuyên, tối ưu hóa sử dụng vốn và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính. Trên báo cáo tài chính, hiệu quả quản trị thể hiện ở việc các khoản chi phí tăng chậm hơn doanh thu. Chi phí tài chính năm 2025 đạt 23.654 tỷ đồng, tăng 7,8%, thấp hơn mức tăng doanh thu; trong đó chi phí lãi vay chiếm khoảng 16.647 tỷ đồng.
Nền so sánh thấp và đóng góp từ khối phát điện
Một yếu tố khác là nền so sánh năm 2024 ở mức thấp sau giai đoạn EVN chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến động chi phí nhiên liệu. Điều này khiến mức tăng trưởng lợi nhuận năm 2025 trở nên đặc biệt nổi bật. Kết quả tích cực còn đến từ các đơn vị phát điện thành viên. EVN sở hữu ba tổng công ty phát điện: GENCO 1, GENCO 2 và GENCO 3. Trong năm 2025, GENCO 1 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 4.099 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 167,8 tỷ đồng năm trước. GENCO 2 báo lãi 2.397 tỷ đồng, gần gấp đôi năm 2024. Đáng chú ý, GENCO 3 chuyển từ lỗ 878 tỷ đồng sang lãi 3.732 tỷ đồng. Điểm chung là doanh thu chỉ tăng nhẹ, thậm chí GENCO 2 giảm hơn 5%, nhưng lợi nhuận vẫn tăng mạnh nhờ biên lợi nhuận cải thiện. Công ty mẹ EVN đóng góp gần 39.800 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tương đương khoảng 77% lợi nhuận hợp nhất.
Thách thức triển vọng năm 2026
Dù đạt kết quả tích cực, triển vọng lợi nhuận của EVN trong năm 2026 được dự báo đối mặt với nhiều thách thức. Xung đột tại Trung Đông đang tạo áp lực tăng giá đối với nhiều loại nhiên liệu đầu vào như than, dầu và khí. Trong khi đó, điều kiện thủy văn được dự báo không còn thuận lợi. Theo dự báo khí hậu, xác suất xảy ra El Nino từ tháng 5 đến 9/2026 ở mức 82-98%, ảnh hưởng đến lượng nước về hồ chứa, làm giảm khả năng huy động thủy điện. Sau cú đảo chiều mạnh trong năm 2025, bài toán với EVN không chỉ là duy trì tăng trưởng lợi nhuận mà còn là khả năng thích ứng khi các yếu tố hỗ trợ từ giá nhiên liệu và thủy văn có thể không còn thuận lợi như trước.
