IEA cảnh báo khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng tương đương thập niên 1970
Theo Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol, cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay đang đạt đến mức độ nghiêm trọng có thể so sánh với các cuộc khủng hoảng dầu mỏ từng xảy ra trong những năm 1970. Ông Birol nhấn mạnh rằng nếu tình hình không sớm được cải thiện, không một quốc gia nào trên thế giới có thể tránh khỏi những tác động tiêu cực từ cú sốc năng lượng toàn cầu này.
Eo biển Hormuz gần như tê liệt từ cuối tháng 2/2026
Theo báo cáo mới nhất từ IEA, sự gián đoạn nghiêm trọng tại eo biển Hormuz đang tạo ra "nút thắt" năng lượng lớn nhất từ trước đến nay. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột khu vực bùng phát, tuyến vận chuyển chiến lược này - vốn đảm nhận khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu - đã gần như bị tê liệt hoàn toàn. Tình trạng này đã khiến giá năng lượng trên thị trường quốc tế tăng mạnh một cách đột ngột.
Giá năng lượng tăng vọt kéo theo hàng loạt hệ lụy đáng lo ngại, bao gồm nguy cơ lạm phát gia tăng và làm suy giảm đáng kể kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương có thể nới lỏng chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Trên thị trường tài chính toàn cầu, ngay cả các tài sản trú ẩn an toàn truyền thống như vàng cũng biến động bất thường, với mức giảm giá mạnh nhất trong hơn một thập kỷ qua được ghi nhận chỉ trong tuần vừa qua.
Mỹ và Anh thúc đẩy mở lại eo biển Hormuz
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm quan trọng với Thủ tướng Anh Keir Starmer. Trong cuộc trao đổi này, nhà lãnh đạo Mỹ đã nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải mở lại eo biển Hormuz để khôi phục hoạt động vận tải biển toàn cầu. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí rằng việc tái mở cửa eo biển này là điều kiện tiên quyết nhằm bảo đảm sự ổn định cho thị trường năng lượng toàn cầu.
Đáng chú ý, Mỹ đã ra tối hậu thư buộc Iran mở lại eo biển Hormuz vào ngày 22/03/2026, thể hiện quyết tâm giải quyết nhanh chóng tình trạng ùn tắc năng lượng hiện nay.
Iran phủ nhận thông tin phong tỏa eo biển
Tuy nhiên, phía Iran lại đưa ra thông tin hoàn toàn trái ngược. Theo Tân Hoa xã dẫn lời Bộ Ngoại giao Iran, eo biển Hormuz chưa hề bị phong tỏa như các báo cáo quốc tế đưa tin. Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định rằng các tàu thuyền không thuộc hoặc không liên quan đến các bên đang xảy ra xung đột với Iran vẫn có thể lưu thông qua eo biển Hormuz một cách bình thường.
Tuy nhiên, phía Iran cũng nêu rõ điều kiện bắt buộc là các phương tiện này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an ninh, an toàn và có sự phối hợp chặt chẽ với phía Iran trong suốt quá trình di chuyển. Tuyên bố này của Iran đã tạo ra sự mâu thuẫn rõ rệt với đánh giá của IEA và các nước phương Tây về tình hình thực tế tại eo biển chiến lược này.
Giới phân tích nhận định rằng sự chênh lệch thông tin giữa các bên đang làm phức tạp thêm nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, trong khi giá cả tiếp tục biến động mạnh và gây áp lực lên nền kinh tế thế giới.
