Iraq đã chính thức khởi công dự án xây dựng đường ống dẫn dầu chiến lược nối từ Basra ở miền Nam đến Haditha ở miền Tây, nhằm mở ra một tuyến xuất khẩu dầu thô mới, giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz vốn thường xuyên bất ổn. Đây là bước đi quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa xuất khẩu năng lượng của quốc gia Trung Đông này.
Mục tiêu chiến lược của dự án
Đường ống Basra-Haditha, có tổng chiều dài khoảng 1.000 km, được thiết kế để vận chuyển dầu thô từ các mỏ dầu phía Nam Iraq đến cảng Haditha trên sông Euphrates. Từ đây, dầu có thể được xuất khẩu qua đường ống đến Thổ Nhĩ Kỳ hoặc các cảng biển khác, tránh phải đi qua eo biển Hormuz, một điểm nghẽn địa chính trị nhạy cảm. Dự án dự kiến có công suất ban đầu khoảng 1 triệu thùng/ngày và có thể mở rộng lên 1,5 triệu thùng/ngày trong tương lai.
Bộ trưởng Dầu mỏ Iraq, ông Ihsan Abdul Jabbar, cho biết: "Dự án này sẽ củng cố vị thế của Iraq như một nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới, đồng thời tăng cường an ninh năng lượng quốc gia và giảm thiểu rủi ro từ các cuộc khủng hoảng khu vực." Ông cũng nhấn mạnh rằng đường ống mới sẽ giúp Iraq đạt mục tiêu xuất khẩu 6 triệu thùng/ngày vào năm 2025.
Lợi ích kinh tế và chính trị
Việc xây dựng đường ống Basra-Haditha không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn có ý nghĩa chính trị to lớn. Iraq hiện phụ thuộc gần như hoàn toàn vào eo biển Hormuz để xuất khẩu dầu, nơi mà căng thẳng giữa Mỹ và Iran thường xuyên đe dọa đến an ninh hàng hải. Với tuyến đường thay thế này, Iraq có thể giảm bớt áp lực từ các biến động địa chính trị và tăng cường khả năng kiểm soát nguồn thu từ dầu mỏ.
Ngoài ra, dự án còn tạo ra hàng nghìn việc làm trong giai đoạn xây dựng và vận hành, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Các chuyên gia năng lượng đánh giá đây là một trong những dự án hạ tầng quan trọng nhất của Iraq trong nhiều thập kỷ qua.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù mang nhiều hứa hẹn, dự án cũng phải đối mặt với không ít thách thức, bao gồm vấn đề an ninh tại các khu vực tuyến đường ống đi qua, đặc biệt là các tỉnh miền Tây nơi từng là chiến trường của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Iraq cũng cần đảm bảo nguồn vốn đầu tư lớn, ước tính lên tới hàng tỷ đô la Mỹ.
Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế và quyết tâm chính trị mạnh mẽ, Iraq hy vọng sẽ hoàn thành đường ống này trong vòng 3 đến 5 năm tới. Khi đi vào hoạt động, Basra-Haditha không chỉ thay đổi cục diện xuất khẩu dầu của Iraq mà còn góp phần tái định hình bản đồ năng lượng khu vực.
