Việc điện mặt trời phát mạnh vào giờ thấp điểm đang gây ra tình trạng thừa điện, nhưng các giải pháp pin lưu trữ (BESS) lại đẩy giá điện lên cao, gây bất lợi cho người tiêu dùng.
Điện mặt trời phát mạnh gây thừa điện
Theo Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (A0), vào các giờ thấp điểm trưa nắng, sản lượng điện mặt trời có thể chiếm tới 60-70% tổng công suất hệ thống, vượt quá nhu cầu tiêu thụ, buộc phải cắt giảm công suất phát. Tình trạng này diễn ra thường xuyên tại các tỉnh phía Nam, nơi tập trung nhiều dự án điện mặt trời.
Để khắc phục, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã triển khai lắp đặt các hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) tại một số trạm biến áp. Tuy nhiên, chi phí đầu tư BESS rất lớn, lên tới hàng triệu USD, và được tính vào giá điện, khiến giá bán lẻ điện tăng cao.
Pin lưu trữ làm tăng giá điện
Ông Nguyễn Đức Ninh, Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia, cho biết: "Chi phí cho pin lưu trữ hiện còn rất cao, khoảng 200-300 USD/kWh, khiến giá điện tăng thêm từ 5-10% nếu áp dụng rộng rãi." Ông cũng nhấn mạnh rằng việc sử dụng BESS chỉ là giải pháp tạm thời, về lâu dài cần có cơ chế khuyến khích đầu tư vào các nguồn điện linh hoạt như thủy điện tích năng hoặc tua bin khí.
Theo tính toán của EVN, nếu lắp đặt 400 MW pin lưu trữ, tổng chi phí đầu tư lên tới 400 triệu USD, tương đương 9.200 tỷ đồng. Số tiền này sẽ được phân bổ vào giá điện, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng.
Giải pháp nào cho tương lai?
Nhiều chuyên gia cho rằng, thay vì đầu tư ồ ạt vào pin lưu trữ, cần phát triển các nguồn điện nền như thủy điện, nhiệt điện khí, và đẩy mạnh cơ chế thị trường điện cạnh tranh để tối ưu hóa chi phí. Bên cạnh đó, cần khuyến khích người dân sử dụng điện vào giờ thấp điểm thông qua giá điện linh hoạt.
Bộ Công Thương đang nghiên cứu sửa đổi Quy hoạch điện VIII, trong đó ưu tiên phát triển các nguồn điện linh hoạt và hệ thống lưu trữ năng lượng. Tuy nhiên, việc này cần thời gian và nguồn vốn lớn, trong khi nhu cầu điện ngày càng tăng cao.
