IEA Sẵn Sàng Hành Động Mạnh Mẽ Để Ổn Định Thị Trường Dầu Mỏ
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA) đã lên tiếng về khả năng can thiệp sâu hơn vào thị trường dầu mỏ toàn cầu. Phát biểu tại Tokyo, Giám đốc điều hành Fatih Birol khẳng định IEA có thể triển khai thêm một đợt xả dầu từ kho dự trữ nếu tình hình chiến sự tại Trung Đông tiếp tục kéo dài. Động thái này được đưa ra sau đề nghị của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về an ninh nguồn cung năng lượng.
Đợt Xả Kho Lịch Sử Và Dự Trữ Vẫn Dồi Dào
Trước đó trong tháng này, IEA đã thông báo các nước thành viên sẽ giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ, đây được xem là đợt xả kho lớn nhất từ trước đến nay nhằm giảm thiểu tác động của xung đột Trung Đông. Tuy nhiên, ông Birol nhấn mạnh rằng lượng dự trữ vẫn còn rất dồi dào, với khoảng 80% tổng dự trữ vẫn được giữ lại. Ông giải thích: "400 triệu thùng chỉ tương đương 20% tổng dự trữ của chúng tôi. Chúng tôi hy vọng sẽ không cần đến các biện pháp bổ sung, nhưng chúng tôi sẵn sàng hành động nếu cần thiết." Đồng thời, ông cảnh báo thế giới đang đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh năng lượng, và IEA cam kết thực hiện vai trò cốt lõi là "người bảo vệ an ninh năng lượng toàn cầu".
Nhật Bản Chủ Động Ứng Phó Với Khủng Hoảng
Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc khoảng 95% nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông, đã nhanh chóng triển khai các biện pháp để đảm bảo nguồn cung. Tuần trước, nước này bắt đầu giải phóng lượng dầu dự trữ từ khu vực tư nhân, tương đương 15 ngày tiêu thụ, và dự kiến từ ngày 26/3 sẽ bắt đầu sử dụng đến kho dự trữ của chính phủ. Bên cạnh đó, Tokyo còn có kế hoạch xả thêm dầu từ các kho dự trữ chung do các quốc gia sản xuất như Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Kuwait nắm giữ tại Nhật Bản vào cuối tháng. Theo Hiệp hội Dầu khí Nhật Bản, trong điều kiện bình thường, lượng dầu này được sử dụng cho mục đích thương mại, nhưng trong tình huống khẩn cấp, các công ty dầu khí Nhật Bản có quyền ưu tiên mua.
Thiệt Hại Nghiêm Trọng Và Nguy Cơ Kéo Dài
Ông Birol tiết lộ rằng ít nhất 40 cơ sở năng lượng quan trọng tại 9 quốc gia Trung Đông đã bị "hư hại nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng", làm dấy lên nguy cơ giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, ngay cả khi xung đột sớm kết thúc. Các thiệt hại tại mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và đường ống sẽ cần thời gian dài để khắc phục, do hạ tầng năng lượng có tính phức tạp cao và việc triển khai sửa chữa phụ thuộc vào điều kiện an ninh. Ngoài dầu khí, gián đoạn còn lan sang nhiều lĩnh vực quan trọng khác như hóa dầu, phân bón, lưu huỳnh và heli, có thể gây hệ lụy nghiêm trọng đối với kinh tế toàn cầu.
Biến Động Giá Dầu Và Triển Vọng Đàm Phán
Giá dầu đã có những biến động mạnh trong thời gian gần đây. Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh tạm hoãn kế hoạch tấn công các nhà máy điện của Iran trong 5 ngày, giá dầu đã hạ nhiệt xuống dưới 100 USD/thùng. Đến khoảng 16 giờ ngày 25/3 theo giờ Việt Nam, giá dầu Brent dao động quanh mức 98,36 USD/thùng, có thời điểm chạm mức thấp 97,57 USD/thùng, trong khi dầu WTI ở mức 87,40 USD/thùng. Theo giới phân tích, kỳ vọng về ngừng bắn đã tăng lên, kéo theo hoạt động chốt lời trên thị trường, nhưng triển vọng vẫn chưa rõ ràng do chưa chắc các cuộc đàm phán sẽ thành công.
Tổng thống Trump cho biết Washington đang đạt tiến triển trong đàm phán chấm dứt xung đột với Iran, với một đề xuất dàn xếp gồm 15 điểm, bao gồm việc dỡ bỏ chương trình hạt nhân của Iran và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn hoài nghi về tiến triển của đàm phán, dự báo thị trường sẽ tiếp tục biến động.
Gián Đoạn Nguồn Cung Và Biện Pháp Bù Đắp
Xung đột đã khiến hoạt động vận chuyển dầu và khí tự nhiên hóa lỏng qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu - gần như đình trệ, gây ra một trong những gián đoạn nguồn cung lớn nhất từ trước tới nay. Dù Iran cho biết các tàu "không thù địch" có thể đi qua eo biển nếu phối hợp với cơ quan chức năng, các cuộc không kích giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn tiếp diễn, trong khi Washington được cho là đang chuẩn bị điều thêm binh sĩ tới khu vực.
Để bù đắp gián đoạn tại Hormuz, xuất khẩu dầu từ cảng Yanbu trên Biển Đỏ của Saudi Arabia đã tăng lên gần 4 triệu thùng/ngày trong tuần qua. Tại Mỹ, tồn kho dầu thô, xăng và các sản phẩm chưng cất đều tăng trong tuần trước theo số liệu của Viện Dầu mỏ Mỹ (API), cho thấy nỗ lực điều chỉnh nguồn cung trong bối cảnh khủng hoảng.
