IEA cảnh báo gián đoạn eo biển Hormuz tạo 'nút thắt năng lượng lớn nhất'
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng vào ngày 22/3, chỉ ra rằng tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz đang tạo ra "nút thắt năng lượng lớn nhất từ trước tới nay", với khả năng gây tác động lan rộng và sâu sắc đến nền kinh tế toàn cầu. Theo ông Fatih Birol, người đứng đầu IEA, cuộc khủng hoảng hiện nay là chưa từng có tiền lệ, khi tác động của nó không chỉ dừng lại ở lĩnh vực năng lượng mà còn lan sang nhiều mặt khác của nền kinh tế.
Tác động đa chiều đến kinh tế toàn cầu
Ông Birol nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng này đã gây ra hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng, bao gồm:
- Làm tăng lạm phát trên toàn cầu.
- Tăng chi phí nhập khẩu năng lượng cho nhiều quốc gia.
- Nới rộng thâm hụt tài khoản vãng lai.
- Suy giảm tăng trưởng kinh tế tại nhiều nền kinh tế lớn và nhỏ.
IEA cho biết, kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển quan trọng chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu – đã gần như bị tê liệt. Tình trạng này đã khiến giá năng lượng tăng mạnh, với ước tính nguồn cung dầu bị gián đoạn lên tới khoảng 11 triệu thùng mỗi ngày và nguồn cung khí đốt giảm khoảng 140 tỷ mét khối. Phần lớn sự gián đoạn này đến từ xuất khẩu bị ảnh hưởng của Qatar và UAE.
Quy mô khủng hoảng vượt mọi tiền lệ
Ông Birol nhận định rằng quy mô của cuộc khủng hoảng hiện nay thậm chí còn vượt qua cả các cuộc khủng hoảng dầu mỏ trong thập niên 1970 và cuộc khủng hoảng khí đốt liên quan đến xung đột Nga - Ukraine. Để ứng phó với tình hình cấp bách này, IEA đã phối hợp với các quốc gia thành viên để giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, đây được xem là mức can thiệp lớn nhất từ trước tới nay. Tổ chức này cũng tuyên bố sẵn sàng sử dụng thêm nguồn dự trữ nếu cần thiết để ổn định thị trường.
Ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu
Ngoài lĩnh vực năng lượng, IEA còn cảnh báo rằng gián đoạn tại eo biển Hormuz còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Cụ thể, hơn một phần ba lượng phân bón, khoảng một phần tư sản phẩm hóa dầu, và nhiều nguyên liệu công nghiệp quan trọng khác như lưu huỳnh và helium đều đi qua tuyến đường biển này. Sự gián đoạn này có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt và tăng giá các mặt hàng thiết yếu trên toàn thế giới.
Giải pháp tạm thời và căn bản
IEA nhấn mạnh rằng các biện pháp hiện nay, bao gồm việc giải phóng dự trữ chiến lược, chỉ có thể giảm bớt phần nào tác động kinh tế trong ngắn hạn. Giải pháp căn bản và lâu dài vẫn là khôi phục hoạt động bình thường của eo biển Hormuz, đảm bảo an ninh và ổn định cho tuyến vận chuyển quan trọng này. Theo thông tin từ TTXVN, cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao diễn biến và tìm kiếm các biện pháp đa phương để giải quyết cuộc khủng hoảng này một cách hiệu quả.
