Hội thảo về nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đã quy tụ khoảng 100 đại biểu từ các cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia trong nước và quốc tế. Sự kiện có ba phiên tọa đàm tập trung vào chính sách và cơ chế triển khai SAF, vai trò của doanh nghiệp trong phát triển thị trường, cùng công nghệ và chuỗi cung ứng.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh tính cấp thiết của SAF
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho rằng yêu cầu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững trong hàng không ngày càng cấp thiết, khi Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và tham gia cơ chế CORSIA từ năm 2026. Ông nhấn mạnh ASEAN có nhiều tiềm năng nhờ tốc độ tăng trưởng hàng không cao và nguồn nguyên liệu đa dạng, nhưng phát triển SAF cần lộ trình phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa giảm phát thải, an ninh năng lượng và năng lực cạnh tranh.
Thách thức về chi phí và cơ chế chính sách
Đại diện cơ quan quản lý và doanh nghiệp hàng không chỉ ra ba thách thức chính của SAF: chi phí cao, cơ chế chính sách hỗ trợ còn thiếu, và cần lộ trình triển khai từng bước. Theo bà Nguyễn Thị Phương Hiền, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng), mức tiêu thụ nhiên liệu hàng không Jet A-1 hiện đạt khoảng 2,8-3 triệu tấn mỗi năm, dự báo tăng lên 4 triệu tấn vào năm 2030 và 11 triệu tấn vào năm 2050. Bà cho biết giá thành SAF hiện cao hơn 2-5 lần so với nhiên liệu truyền thống, trong khi cơ chế khuyến khích đầu tư chưa hoàn thiện, và Việt Nam chưa có lộ trình sử dụng SAF cùng hệ thống chứng nhận quốc tế.
Đề xuất lộ trình và giải pháp phát triển SAF
Để thúc đẩy SAF, Việt Nam cần xây dựng lộ trình phù hợp, hoàn thiện chính sách hỗ trợ, bảo đảm nguồn nguyên liệu bền vững, lựa chọn công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng, huy động đầu tư và tăng cường hợp tác quốc tế. Ông Subash S, Phó Giám đốc Khu vực châu Á-Thái Bình Dương (ICAO), khuyến nghị mỗi quốc gia xây dựng lộ trình dựa trên tiềm năng nguyên liệu và nhu cầu thị trường, triển khai từ đánh giá nguồn lực đến dự án thí điểm và mở rộng quy mô, trong đó Chính phủ dẫn dắt qua cam kết sử dụng SAF trong hoạt động công.
APSAC và Boeing chia sẻ triển vọng
Ông Philip Goh, Tổng Giám đốc Trung tâm Hàng không bền vững châu Á-Thái Bình Dương (APSAC), cho biết SAF hiện chỉ chiếm chưa đến 1% tổng lượng nhiên liệu hàng không toàn cầu năm 2025 do chi phí cao và thị trường chưa ổn định. Ông nhấn mạnh yếu tố còn thiếu là một thị trường đủ mạnh để tạo động lực đầu tư, phụ thuộc vào định hướng chính sách. APSAC cam kết hỗ trợ nghiên cứu nguyên liệu, chính sách, đào tạo và kết nối Việt Nam với ICAO và các đối tác.
Bà Sharmine Tan, Giám đốc Phát triển bền vững và Chính sách khu vực Đông Nam Á của Boeing, đánh giá trong ngắn hạn Việt Nam nên ưu tiên thương mại hóa công nghệ sản xuất SAF từ dầu, mỡ sinh học; dài hạn đầu tư vào công nghệ từ cồn sinh học và khí hóa để mở rộng quy mô từ chất thải.
