Vào cao điểm mùa hè, hóa đơn tiền điện của nhiều hộ gia đình thường tăng mạnh, và lắp điện mặt trời mái nhà được coi là giải pháp hữu hiệu để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, không phải hộ gia đình nào cũng cần đầu tư ngay. Dưới đây là những phân tích chi tiết từ Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) về thời điểm nên lắp đặt hệ thống này.
Hộ gia đình dùng dưới 300 kWh/tháng: Chưa cần đầu tư
Theo EVNNPC, với các hộ gia đình có mức tiêu thụ điện dưới 300 kWh/tháng, việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà là chưa thực sự cần thiết. Nguyên nhân là lượng điện tiêu thụ chưa đủ lớn để tạo ra hiệu quả tiết kiệm rõ rệt so với chi phí đầu tư ban đầu.
Trong khi đó, những hộ sử dụng 300-500 kWh/tháng có thể bắt đầu cân nhắc lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất khoảng 2-3 kWp. Hệ thống này có khả năng tạo ra khoảng 250-350 kWh điện mỗi tháng, thời gian hoàn vốn dao động 5-6 năm. Sản lượng điện mặt trời tạo ra giúp giảm lượng điện mua từ lưới quốc gia xuống dưới 200 kWh/tháng, đồng nghĩa với việc hộ gia đình có thể tránh phải trả tiền điện ở các bậc giá cao như bậc 4, 5 và 6.
Tiêu thụ điện càng cao, lắp điện mặt trời càng có lợi
Đối với nhóm hộ sử dụng từ 500-800 kWh/tháng, EVNNPC khuyến nghị lắp đặt hệ thống điện mặt trời công suất 3-5 kWp. Sản lượng điện tạo ra đạt khoảng 400-650 kWh/tháng, thời gian hoàn vốn khoảng 4-5 năm. Nhờ nguồn điện tự sản xuất, các hộ gia đình trong nhóm này có thể giảm đáng kể lượng điện phải thanh toán ở bậc 5 và bậc 6 - những mức giá điện cao nhất hiện nay.
Với các hộ tiêu thụ 800-1.200 kWh/tháng, điện mặt trời mái nhà được đánh giá là giải pháp đặc biệt hiệu quả. Công suất phù hợp được khuyến nghị ở mức 5-7 kWp, tạo ra khoảng 650-900 kWh điện mỗi tháng. Thời gian thu hồi vốn khoảng 3,5-4,5 năm. Theo EVNNPC, sản lượng điện từ hệ thống này có thể giúp nhiều hộ không còn phải sử dụng điện ở bậc 6 (3.460 đồng/kWh), từ đó tiết kiệm đáng kể chi phí sinh hoạt hàng tháng.
Đối với nhóm hộ tiêu thụ điện trên 1.200 kWh/tháng, EVNNPC cho rằng việc đầu tư điện mặt trời mái nhà là lựa chọn đáng cân nhắc. Mức công suất phù hợp được đề xuất 7-10 kWp, cho sản lượng điện khoảng 900-1.300 kWh/tháng. Với mức sử dụng điện lớn, thời gian hoàn vốn có thể rút ngắn xuống chỉ còn khoảng 3-4 năm.
Chi phí đầu tư và lợi ích dài hạn
Theo tính toán, suất đầu tư điện mặt trời mái nhà hiện dao động khoảng 13-16 triệu đồng/kWp. Trong khi đó, tuổi thọ của pin năng lượng mặt trời có thể kéo dài 15-20 năm. Với thời gian hoàn vốn chỉ 3,5-6 năm tùy mức tiêu thụ điện, nhiều chuyên gia đánh giá đây là khoản đầu tư mang lại hiệu quả kinh tế bền vững trong dài hạn.
Các chuyên gia năng lượng cho biết, khi thiết kế hệ thống điện mặt trời mái nhà, điều quan trọng là phải xác định đúng nhu cầu sử dụng điện của từng hộ gia đình để tính toán công suất phù hợp. Các hộ gia đình không nhất thiết phải đầu tư hệ thống có công suất đủ để đáp ứng 100% nhu cầu điện. Thay vào đó, chỉ cần lắp đặt ở mức vừa đủ để giảm lượng điện tiêu thụ xuống dưới các bậc giá cao như bậc 5 và 6 là có thể tiết kiệm đáng kể chi phí hàng tháng, đồng thời tối ưu vốn đầu tư ban đầu.
Quy trình lắp đặt điện mặt trời mái nhà
Theo Tập đoàn Điện lực EVN, nếu người dân muốn lắp điện mặt trời mái nhà để phục vụ nhu cầu sử dụng điện riêng mà không kết nối với lưới điện quốc gia thì thủ tục rất đơn giản, chỉ cần thông báo với cơ sở điện lực và sau khi được xác nhận thông báo sẽ hoàn thành quy trình.
Trong khi đó, nếu muốn kết nối điện mặt trời mái nhà với hệ thống điện quốc gia nhưng không bán điện dư cho công ty điện lực, người dân cần cung cấp hồ sơ cho đơn vị điện lực, đợi được kiểm tra hồ sơ và nghiệm thu hệ thống. Sau đó, hồ sơ sẽ được lưu trữ.
Còn nếu người dân muốn bán điện dư cho đơn vị điện lực thì phải cung cấp hồ sơ đề nghị bán điện. Đơn vị điện lực sẽ kiểm tra hồ sơ, nghiệm thu hệ thống đo đếm và điều khiển. Sau đó hai bên sẽ ký hợp đồng mua điện. Sau khi hoàn tất các công đoạn, hồ sơ của người dân, doanh nghiệp sẽ được lưu trữ.
