Giá Dầu Tăng Vọt, Thế Giới Gánh Chịu Thiệt Hại Khổng Lồ Trong Xung Đột Iran
Theo báo cáo mới nhất từ tổ chức môi trường 350.org, giá dầu và khí đốt tăng vọt trong tháng đầu tiên của cuộc xung đột với Iran đã gây thiệt hại lên tới 111 tỷ USD cho người tiêu dùng và doanh nghiệp trên toàn cầu. Con số này chưa bao gồm các tác động lan tỏa như giá phân bón và thực phẩm leo thang, khiến thiệt hại thực tế có thể lớn hơn đáng kể.
Phản Ứng Chính Sách và Giải Pháp Năng Lượng Tái Tạo
Tổ chức 350.org kêu gọi các chính phủ áp thuế "lợi nhuận bất thường" đối với các tập đoàn năng lượng lớn như Chevron, Shell và ExxonMobil, những đơn vị đang hưởng lợi từ cuộc khủng hoảng. Nguồn thu từ thuế này có thể được sử dụng để giảm áp lực chi phí cho người dân. Tại châu Á, một số quốc gia đã bắt đầu hành động: Philippines đề xuất áp thuế lợi nhuận bất thường, Ấn Độ tái áp dụng thuế xuất khẩu dầu, trong khi Indonesia thúc đẩy kế hoạch phát triển 100 GW điện mặt trời nhằm tăng cường độc lập năng lượng.
350.org nhấn mạnh rằng đầu tư vào năng lượng tái tạo là giải pháp hiệu quả nhất để ổn định giá cả, củng cố an ninh năng lượng và giảm thiểu rủi ro trước các cú sốc trong tương lai.
Tác Động Kinh Tế Và Cảnh Báo Từ IMF
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rằng dù cuộc chiến diễn biến theo bất kỳ kịch bản nào, hệ quả chung vẫn là chi phí sinh hoạt tăng cao và tốc độ phát triển kinh tế chậm lại. Các doanh nghiệp buộc phải tăng giá bán để bù đắp chi phí, có thể đẩy các ngân hàng trung ương vào thế phải nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Các chính phủ đang gánh mức nợ cao sẽ gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực để trợ cấp cho người dân.
Cuộc xung đột đang trực tiếp bóp nghẹt các tuyến hàng hải chiến lược, đặc biệt là eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 1/3 sản lượng phân bón thế giới. Giá lương thực toàn cầu dự kiến tăng từ 15% đến 20% trong nửa đầu năm 2026, trong khi giá khí tự nhiên tại Anh đã tăng hơn gấp đôi kể từ tháng 12/2025. Giá dầu Brent có thời điểm vượt ngưỡng 116 USD/thùng trước khi điều chỉnh nhẹ.
Diễn Biến Quân Sự và Phản Ứng Quốc Tế
Xung đột tiếp tục leo thang với các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhắm vào Iran. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã thực hiện đợt tấn công quy mô lớn vào thủ đô Tehran, phá hủy các cơ sở quân sự trọng yếu. Mỹ cũng công bố video ghi lại các đợt không kích và xác nhận sự hiện diện của tàu USS Tripoli tại Ấn Độ Dương.
Trong khi đó, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tàu thuyền phương Tây và Quốc hội nước này chính thức thông qua đạo luật thu phí quá cảnh, cấm các tàu liên quan đến Mỹ và Israel. Tuyến đường tránh Hormuz, như đường ống Habshan-Fujairah của UAE, cũng bị tấn công, làm thị trường dầu mỏ chao đảo.
Phản Ứng Của Các Quốc Gia và Triển Vọng Hòa Bình
Một số quốc gia đã có động thái phản đối chiến dịch quân sự. Tây Ban Nha tuyên bố đóng cửa không phận đối với máy bay quân sự Mỹ liên quan đến cuộc chiến, trong khi Iran kêu gọi Saudi Arabia "trục xuất" quân đội Mỹ. Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc kế hoạch kết thúc xung đột, thậm chí nếu eo biển Hormuz chưa được mở lại, dẫn đến việc giá dầu giảm xuống dưới 102 USD/thùng.
Báo cáo của IMF và 350.org được xem là lời cảnh báo về những hệ lụy kinh tế thảm khốc từ các quyết định quân sự, nhấn mạnh sự cần thiết của giải pháp ngoại giao và chuyển đổi năng lượng bền vững.
