Giá dầu thế giới bùng nổ, đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu
Sáng ngày 4 tháng 3, thị trường dầu mỏ toàn cầu chứng kiến đà tăng mạnh mẽ, với giá dầu Brent tăng 3,99 USD, tương đương 5,13%, lên mức 81,73 USD/thùng. Đây là mức cao nhất kể từ đầu năm 2025. Đồng thời, giá dầu WTI cũng tăng 3,39 USD, tương đương 4,76%, lên 74,62 USD/thùng, đạt đỉnh cao nhất kể từ tháng 6 năm 2025.
Nguyên nhân từ cuộc tấn công vào Iran
Chỉ sau vài ngày diễn ra cuộc tấn công vào Iran, giá dầu Brent chuẩn toàn cầu đã vọt tăng hơn 12%. Một trong những điểm nóng chính là eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Thông tin cho thấy Iran tuyên bố sẽ nổ súng vào bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua eo biển này.
Ngay lập tức, nhiều hãng vận tải biển đã phải đổi hướng, trong khi các công ty bảo hiểm hủy bỏ bảo hiểm rủi ro cho các tàu. Điều này khiến chi phí vận chuyển dầu khí tăng vọt, gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng.
Áp lực nguồn cung gia tăng
Áp lực nguồn cung càng trở nên nghiêm trọng khi Iraq, nhà sản xuất dầu thô lớn thứ hai trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), chỉ sau Ả Rập Xê Út, đã cắt giảm gần 1,5 triệu thùng/ngày do hạn chế xuất khẩu. Các nhà phân tích cảnh báo rằng mức cắt giảm này có thể còn tăng mạnh nếu kho chứa dầu trong nước đầy lên vì không thể xuất khẩu do cuộc khủng hoảng.
Dầu sản xuất thừa vì không vận chuyển để xuất khẩu được, trong khi nguồn cung trên thị trường có dấu hiệu khan hiếm, đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu. Bên cạnh đó, hàng loạt gián đoạn khác đang diễn ra, bao gồm:
- Qatar tạm dừng sản xuất LNG.
- Israel đóng cửa một số mỏ khí.
- Ả Rập Xê Út ngừng hoạt động nhà máy lọc dầu lớn nhất của nước này.
Phản ứng từ các quốc gia và thị trường
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chiến dịch không kích có thể kéo dài 4-5 tuần, thậm chí lâu hơn, song khẳng định phần lớn các mục tiêu hải quân và không quân của Iran đã bị phá hủy. Đáng chú ý, Mỹ cũng để ngỏ khả năng sẽ hỗ trợ bảo hiểm cho các tàu chở dầu nhằm duy trì dòng chảy thương mại.
Tại châu Á, diễn biến tại Trung Đông bước đầu đã bị ảnh hưởng. Các thị trường tiêu thụ dầu thô lớn đã có động thái mới:
- Ấn Độ và Indonesia tuyên bố tìm kiếm nguồn cung thay thế.
- Một số nhà máy lọc dầu tại Trung Quốc tạm dừng hoạt động hoặc đẩy nhanh bảo trì để giảm thiểu rủi ro.
Các nhà phân tích đánh giá nếu căng thẳng tiếp tục leo thang hoặc eo biển Hormuz bị phong tỏa trên thực tế, thị trường dầu mỏ có thể bước vào một chu kỳ biến động mới với biên độ lớn hơn. Tuy nhiên, nếu có bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào từ các bên liên quan, thị trường sẽ được điều chỉnh giảm nhiệt.
Tác động đến giá xăng dầu trong nước
Trong nước, cập nhật đến sáng nay, một số thương nhân đầu mối dự báo giá xăng dầu tại kỳ điều hành chiều mai (5 tháng 3) có thể tăng từ 1.600 đến 3.600 đồng/lít. Trong đó, mức tăng cao nhất đối với xăng ước tính gần 2.000 đồng/lít, trong khi hai loại dầu hỏa và diesel đều có mức tăng cao hơn 3.200 đồng/lít. Dự báo này chưa bao gồm Quỹ bình ổn giá xăng dầu, cho thấy nguy cơ giá cả tiếp tục leo thang trong thời gian tới.
