Giá Dầu Thế Giới Sụt Giảm Mạnh Sau Khi Chạm Đỉnh Cao
Sau khi đạt mức đỉnh điểm khoảng 117 USD/thùng đối với cả dầu Brent lẫn WTI vào ngày 9 tháng 3, giá của hai loại dầu thô này đã giảm mạnh vào ngày hôm sau (10.3). Cụ thể, giá dầu Brent giảm xuống còn khoảng 93,35 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI còn khoảng 90,43 USD/thùng. Sự sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu nhiều biến động do căng thẳng địa chính trị leo thang.
Áp Lực Ngày Càng Lớn Đối Với Nhà Trắng
Trước đó, các quốc gia thuộc khối G7 vào ngày 9 tháng 3 đã thông báo chuẩn bị thực hiện "các biện pháp cần thiết" để đối phó với giá dầu toàn cầu tăng vọt, dù không cam kết giải phóng dự trữ khẩn cấp. Giá dầu chỉ bắt đầu hạ nhiệt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran có thể kết thúc "rất sớm", vì theo ông, đây chỉ là một chiến dịch quân sự ngắn hạn.
Ông Trump khẳng định: "Chúng ta đã thắng trên nhiều phương diện, nhưng chúng ta vẫn chưa thắng đủ", đồng thời nhấn mạnh rằng chiến dịch sẽ chỉ kết thúc khi Iran trong thời gian dài không còn khả năng sở hữu vũ khí chống lại Mỹ cùng đồng minh của Mỹ ở khu vực.
Đe Dọa Từ Eo Biển Hormuz Và Tác Động Đến Nguồn Cung Dầu Khí
Tuy nhiên, sau đó, Tổng thống Trump đã đe dọa sẵn sàng giáng đòn mạnh hơn nữa vào Iran nếu Tehran ngăn chặn tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz - một tuyến đường biển có vai trò quan trọng đối với nguồn cung cấp dầu của thế giới. Trên nền tảng Truth Social, ông Trump viết: "Nếu Iran làm bất cứ điều gì ngăn chặn dòng chảy dầu mỏ trong eo biển Hormuz, họ sẽ bị Mỹ giáng đòn mạnh gấp 20 lần so với những gì họ đã phải chịu cho đến nay. Thêm vào đó, chúng ta sẽ tiêu diệt những mục tiêu dễ bị phá hủy, khiến cho Iran gần như không thể tái thiết lại thành một quốc gia nữa".
Lời đe dọa này được đưa ra sau khi Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Tehran sẽ không cho phép xuất khẩu "một lít dầu" nào từ khu vực này nếu các cuộc tấn công của Mỹ và Israel tiếp tục.
Giá Dầu Cao Và Những Thách Thức Kinh Tế Sâu Rộng
Giới quan sát cho rằng việc ông Trump tuyên bố cuộc chiến ở Iran sẽ sớm kết thúc bắt nguồn từ sức ép của giá dầu tăng quá cao. Trước đó, ông đã trấn an giới đầu tư rằng giá dầu đã tăng "có lẽ ít hơn tôi nghĩ". Nhưng thực tế, nếu giá dầu tiếp tục tăng cao, giá xăng tại Mỹ cũng sẽ tăng theo, làm lu mờ một trong những thành tích kinh tế mà ông Trump tự hào: giá xăng dưới thời ông đã giảm đáng kể so với giai đoạn người tiền nhiệm.
Không chỉ vậy, theo phân tích từ Eurasia Group, đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, tác động thứ cấp của giá dầu thô ở mức cao trong thời gian dài là rất lớn:
- Có thể dẫn đến lạm phát tổng thể cao hơn, bao gồm chi phí năng lượng và thực phẩm tăng.
- Điều này có thể khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất, làm chậm nền kinh tế.
- Đây sẽ là một đòn giáng mạnh vào triển vọng của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Hậu Quả Của Việc Phong Tỏa Eo Biển Hormuz
Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, các nước vùng Vịnh sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng:
- Iraq: Kho dự trữ dầu sẽ quá tải sau 6 ngày nếu không xuất khẩu được.
- Ả Rập Xê Út: Nước này khai thác khoảng 10 triệu thùng dầu mỗi ngày và xuất khẩu khoảng 7 triệu thùng qua đường biển. Nếu không thể xuất khẩu qua đường biển, họ phải chuyển dầu thông qua tuyến đường ống Đông Tây với công suất tối đa chỉ 5 triệu thùng mỗi ngày, và kho dự trữ sẽ quá tải sau hơn 2 tháng.
- UAE và Qatar: Kho dự trữ sẽ quá tải sau khoảng 20 ngày.
- Kuwait: Kho dự trữ sẽ quá tải sau khoảng 14 ngày.
Ngoài ra, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa không chỉ đe dọa nguồn cung cấp dầu và khí đốt của thế giới, mà còn có thể gây ra một cuộc khủng hoảng an ninh lương thực. Khoảng 25% nguyên liệu thô toàn cầu được sử dụng trong phân bón được vận chuyển qua eo biển này, và các nước vùng Vịnh như Qatar, Ả Rập Xê Út và UAE nhập khẩu khoảng 80% lương thực, nên nếu tuyến hàng hải bị đình trệ, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.
Chiến Lược Của Nhà Trắng Để Hạ Giá Xăng Dầu
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu bất ổn, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc nhiều phương án ứng phó, bao gồm:
- Khả năng nới lỏng cấm vận dầu mỏ Nga, với các thảo luận có thể bao gồm việc dỡ bỏ cấm vận rộng rãi hoặc các phương án cụ thể cho một số nước như Ấn Độ để mua dầu của Nga mà không bị Mỹ trừng phạt.
- Tại cuộc họp báo ngày 9 tháng 3, ông Trump cho biết Mỹ đang tạm miễn trừ một số lệnh cấm vận liên quan đến dầu mỏ để giúp hạ giá cho đến khi lưu thông tại eo biển Hormuz bình thường trở lại.
- Một số phương án khác đang được thảo luận gồm can thiệp thị trường tương lai, hoãn thu thuế xăng dầu liên bang và mở kho dầu khẩn cấp.
Các nghị sĩ đảng Dân chủ đang kêu gọi ông Trump mở kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ để giúp hạ giá, nhưng phe Cộng hòa phản đối, cho rằng đợt tăng giá này sẽ không kéo dài. Tình hình này cho thấy sức ép không nhỏ đối với kinh tế thế giới và chiến lược của Nhà Trắng trong cuộc chiến với Iran.
