Doanh nghiệp xăng dầu khẩn cấp tìm nguồn cung trước nguy cơ thiếu hụt
Chiều ngày 5 tháng 3, Bộ Công thương đã chính thức công bố thông tin điều hành giá xăng dầu, áp dụng từ 15 giờ cùng ngày với mức tăng giá đột biến, vượt xa dự báo của các chuyên gia và doanh nghiệp. So với phiên điều hành trước đó vào ngày 26 tháng 2, giá xăng đã tăng từ 1.926 đến 2.189 đồng mỗi lít, trong khi giá dầu tăng mạnh từ 1.807 đến 7.132 đồng mỗi lít hoặc kilogam.
Xung đột Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu
Theo phân tích từ Bộ Công thương, xung đột leo thang tại Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran vào ngày 28 tháng 2 đã gây ra tắc nghẽn nghiêm trọng trong việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải chiến lược, vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu. Các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào cơ sở quân sự của Israel và Mỹ trong khu vực đã buộc nhiều nhà máy lọc dầu phải đóng cửa, làm gia tăng lo ngại về gián đoạn nguồn cung xăng dầu trên thế giới.
Sự kiện này ngay lập tức đẩy giá dầu thế giới lên cao, tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến thị trường xăng dầu trong nước. Giá xăng dầu đã tăng mạnh kể từ 15 giờ chiều ngày 6 tháng 3, tạo ra áp lực lớn cho cả người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp lớn chạy đua tìm nguồn cung bổ sung
Ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), cho biết trong điều kiện bình thường, 70 đến 80% nguồn xăng dầu của doanh nghiệp này đến từ các nhà máy lọc dầu trong nước, phần còn lại phải nhập khẩu. Tuy nhiên, khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, PVOIL đã phải nhanh chóng làm việc lại với hai nhà máy lọc dầu trọng điểm là Dung Quất và Nghi Sơn.
Mặc dù được khẳng định sẽ đảm bảo nguồn cung cho tháng 3, nhưng nếu tình hình xung đột kéo dài, nguồn cung cho tháng 4 sẽ trở nên khó lường. Để ứng phó, PVOIL đang tích cực tìm kiếm nguồn nhập khẩu thêm các lô dầu mới, dự kiến tăng từ 20 đến 30% lượng hàng so với kế hoạch ban đầu.
Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cũng là một trong những doanh nghiệp chịu tác động nặng nề từ xung đột ở Trung Đông. Nhà máy này sử dụng từ 30 đến 35% nguyên liệu là dầu thô nhập khẩu, chủ yếu từ các khu vực như Tây Phi, Địa Trung Hải, Mỹ và một phần từ Trung Đông.
Trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5, BSR đã ký hợp đồng nhập khẩu khoảng 3 triệu thùng dầu thô. Dù các thị trường nhập khẩu không nằm trong khu vực xung đột trực tiếp, nhưng tiến độ giao hàng, chi phí vận tải, bảo hiểm và an toàn hàng hải vẫn có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Để vận hành nhà máy đạt công suất 118%, trong tháng 5, doanh nghiệp này cần mua thêm từ 900.000 đến 1 triệu thùng dầu; và khoảng 1 đến 1,3 triệu thùng trong tháng 6. Do đó, ngay trong tháng 3 và tháng 4, BSR buộc phải tìm kiếm nguồn hàng bổ sung khẩn cấp.
Ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng giám đốc BSR, chia sẻ rằng để bảo đảm đủ dầu phục vụ vận hành trong tháng 5 và tháng 6, doanh nghiệp đã đề nghị được phép mua trực tiếp các lô dầu Ruby, Bung Orkid (BO) và Chim Sáo. Giải pháp này được thực hiện theo mức giá chào thầu cao nhất của kỳ gần nhất, như một biện pháp tình thế nhằm đảm bảo nguồn cung kịp thời trong bối cảnh thị trường biến động phức tạp.
Xung đột Trung Đông tiếp tục đẩy giá xăng dầu trong nước tăng cao
Theo số liệu từ Bộ Công thương, năm 2025, tổng nguồn xăng dầu nội địa dự kiến đạt khoảng 28,6 triệu mét khối hoặc tấn, tăng 2,14% so với năm 2024. Trong đó, sản lượng tiêu thụ ước đạt 26,4 triệu mét khối hoặc tấn, bình quân khoảng 2,2 triệu mét khối hoặc tấn mỗi tháng.
Để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm nay, Bộ Công thương đã phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu gần 31,8 triệu mét khối hoặc tấn, bình quân 2,65 triệu mét khối hoặc tấn mỗi tháng.
Trong tuần qua, Bộ Công thương đã liên tục ban hành hai văn bản, yêu cầu các doanh nghiệp xây dựng phương án đảm bảo nguồn cung cho nhu cầu tiêu dùng. Đồng thời, bộ này cũng đề nghị lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi găm hàng, tăng giá bất hợp lý.
Chia sẻ với báo chí, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nhận định tác động đầu tiên từ xung đột Trung Đông là việc đẩy giá xăng dầu trong nước tăng cao. Theo quy định hiện hành, các doanh nghiệp đều phải duy trì dự trữ tối thiểu 20 ngày, nên trong ngắn hạn, nguồn cung xăng dầu chưa đến mức căng thẳng.
Tuy nhiên, Việt Nam vẫn là quốc gia nhập khẩu năng lượng, với sản lượng dầu thô khai thác trong nước chỉ đáp ứng được từ 30 đến 35% nhu cầu, phần còn lại vẫn phải phụ thuộc vào nhập khẩu. Do đó, xung đột Trung Đông chắc chắn sẽ tiếp tục ảnh hưởng sâu sắc đến thị trường xăng dầu trong nước.
Trước đó, vào ngày 3 tháng 3, Tập đoàn Công nghiệp và Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrotime) đã kiến nghị Chính phủ đề xuất một loạt giải pháp nhằm đảm bảo nguồn cung dầu thô và nguyên liệu cho sản xuất xăng dầu thành phẩm.
Cụ thể, Petrotime đề xuất xem xét đưa thuế nhập khẩu các nguyên liệu sản xuất, pha chế như Condensate, Naphtha, DO đáy về mức 0%, tương đương với dầu thô nhập khẩu. Biện pháp này nhằm giảm áp lực chi phí và tăng hiệu quả sản xuất trong bối cảnh khó khăn.
Petrovietnam cũng đề nghị Bộ Công thương giám sát chặt chẽ việc thực hiện tổng nguồn phân bổ với 33 thương nhân đầu mối. Mục tiêu là tránh tình trạng dồn áp lực cung ứng quá lớn lên các doanh nghiệp nhà nước như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), từng xảy ra trong cuộc xung đột Nga - Ukraine vào năm 2022.
