Chiều 24.6, tại tổ thảo luận số 5 thuộc diễn đàn 'Thanh niên Việt Nam tiên phong khởi nghiệp lập nghiệp, phát triển kinh tế đất nước', các đại biểu đã chia sẻ kinh nghiệm, hiến kế thúc đẩy tinh thần để thanh niên tự tin lập nghiệp, làm giàu trên quê hương mình.
Giải pháp từ thực tiễn Lạng Sơn
Anh Lại Hoàng Nam, Ủy viên Ban Chấp hành Tỉnh đoàn, Phó chủ tịch Câu lạc bộ Đầu tư và Khởi nghiệp tỉnh Lạng Sơn, đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp nhằm phát triển hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp trong giai đoạn tới.
Anh Nam cho rằng, cần tăng cường sự phối hợp giữa tổ chức Đoàn với các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp nhằm đồng hành, định hướng và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho thanh niên; xây dựng cộng đồng thanh niên khởi nghiệp và doanh nhân trẻ gắn kết, hỗ trợ lẫn nhau.
Theo anh Nam, các thành viên được khuyến khích ưu tiên sử dụng, quảng bá sản phẩm của nhau; kết nối các sản phẩm OCOP, các mô hình kinh tế tiêu biểu tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại; tổ chức các chương trình đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp, kỹ năng kinh doanh và phát triển thị trường phù hợp với nhu cầu thực tiễn của thanh niên.
Cạnh đó, thúc đẩy phong trào khởi nghiệp thông qua các cuộc thi ý tưởng sáng tạo, qua đó phát hiện và bồi dưỡng các mô hình tiềm năng. Nhiều mô hình khởi nghiệp đã từng bước phát triển hiệu quả, góp phần khẳng định vai trò của thanh niên trong phát triển kinh tế địa phương. Anh Nam lấy ví dụ, năm 2023, một mô hình hồng treo gió của một cô giáo tại địa phương được câu lạc bộ tư vấn đã đạt giải cao nhất tại cuộc thi khởi nghiệp tỉnh Lạng Sơn và sau đó tham dự cuộc thi Shark Tank Việt Nam.
Thanh niên vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản lớn
Tại diễn đàn, anh Nguyễn Hiếu Trung, Phó bí thư Thành đoàn Đồng Nai thẳng thắn nhìn nhận, thanh niên tại địa phương vẫn còn đối mặt nhiều rào cản lớn trong quá trình khởi nghiệp và lập nghiệp. Những khó khăn này tập trung vào 3 vấn đề chính là đầu ra sản phẩm, nguồn vốn đầu tư và sự kết nối hệ sinh thái.
Anh Trung cho rằng, vấn đề đầu ra cho sản phẩm là một thách thức nan giải, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Dù đã có những sản phẩm đặc sản đạt chuẩn OCOP, tiêu biểu như tiêu và điều nhưng việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Hiện nay, các sản phẩm của thanh niên phần lớn vẫn phải tự thân vận động để tìm kiếm đầu ra, dựa vào sức lực cá nhân là chính thay vì có một hệ thống bao tiêu hoặc kết nối thực sự hiệu quả với các sở ngành.
Về nguồn vốn, dù có sự phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, nhưng định mức vay cho các dự án khởi nghiệp thường bị giới hạn (tại Đồng Nai, các gói vay dành cho thanh niên hiện chủ yếu ở mức khoảng 100 triệu đồng). Mức vốn này không đủ để thanh niên mở rộng sản xuất hoặc kinh doanh quy mô lớn. Thêm vào đó, các quy định về điều kiện vay, tính chấp và thế chấp vẫn còn nhiều vướng mắc, khiến việc tiếp cận nguồn vốn lớn để đồng hành cùng thanh niên gặp nhiều trở ngại. Anh Trung kiến nghị T.Ư nghiên cứu, đề xuất thêm các cơ chế, chính sách về tín chấp, thế chấp đối với các dự án khởi nghiệp của thanh niên. Đồng thời xem xét nâng hạn mức vay đối với những dự án khả thi để tạo điều kiện cho thanh niên mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.
Anh Trung tiết lộ, Thành đoàn Đồng Nai đang tích cực xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp trong lĩnh vực chuyển đổi số. Trong đó, bước đi cụ thể của đơn vị là chuẩn bị ra mắt câu lạc bộ khởi nghiệp về chuyển đổi số. Song một hạn chế lớn là hiện vẫn thiếu sự kết nối thực chất giữa các tỉnh, thành phố để thanh niên trao đổi kinh nghiệm và ứng dụng công nghệ trong quá trình lập nghiệp.
Thực tế cho thấy, đã có những thanh niên là cựu sinh viên công nghệ thông tin, có tay nghề cao, từng làm việc tại TP.HCM với mức thu nhập từ 30 - 40 triệu đồng mỗi tháng nhưng đã trở về Đồng Nai khởi nghiệp, bắt đầu lại từ con số 0 với mong muốn tạo ra các sản phẩm công nghệ phục vụ cho chính người dân quê hương. Vì vậy, địa phương đang tham mưu một số cơ chế hỗ trợ, trong đó có chính sách miễn thuế 3 năm khi thành lập công ty hoặc những chính sách Nhà nước hỗ trợ từ 50 - 65% khi thành lập về công ty liên quan đến công nghệ.
Hiến kế để thanh niên không rơi vào 'bẫy nợ'
Trong khi đó, chị Nguyễn Diệu Linh, Bí thư Đoàn thanh niên Bộ Xây dựng, cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới, thanh niên Việt Nam được xác định là lực lượng nòng cốt, chủ thể trực tiếp tạo ra các kết quả phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, một thách thức lớn mà người trẻ phải đối mặt khi khởi nghiệp, lập nghiệp chính là nguy cơ rơi vào 'bẫy nợ'.
Thống kê cho thấy tỷ lệ thành công khi khởi nghiệp trên toàn cầu là rất thấp, chỉ dao động từ 20% - 30%. Với tỷ lệ thất bại cao, rủi ro về tín dụng và nợ nần là điều khó tránh khỏi đối với các đoàn viên thanh niên. Để giải quyết vấn đề này, chị Linh đề xuất những giải pháp như phát huy vai trò của thanh niên trong tham gia xây dựng hạ tầng chiến lược quốc gia. Hiện nay, có một số bạn trẻ đã tham gia vào dự án trọng điểm quốc gia nhưng mới chỉ ở bước cơ bản.
'Tôi mong rằng tổ chức Đoàn sẽ khuyến khích thanh niên tham gia sâu hơn vào các mục kỹ thuật, vận hành, quản lý để tạo ra kết quả sản phẩm về kinh tế', chị Linh nói và cho rằng các chương trình xây dựng hạ tầng chiến lược quốc gia thanh niên có thể phối hợp với các bộ, ban, ngành, các tổng công ty liên quan đến lĩnh vực hạ tầng.
Theo chị Linh, cần thúc đẩy thanh niên tiên phong chuyển đổi số toàn diện; tập trung nâng cao năng lực số cho thanh niên, thay vì ứng dụng về trí tuệ nhân tạo trong công việc hàng ngày, hãy đưa công nghệ đó ứng dụng vào thương mại điện tử và nền tảng số trong công nghệ sản xuất để tăng năng suất lao động.
Tổ chức Đoàn cần ưu tiên các chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và năng lượng tái tạo, phát triển đô thị bền vững. Việc khởi nghiệp này giúp thanh niên dễ tiếp cận nguồn vốn bởi bên cạnh nguồn vốn trong nước còn có nguồn vốn nước ngoài như quỹ khởi nghiệp quốc tế. Qua đó, sẽ giảm thiểu rủi ro thanh niên rơi vào 'bẫy nợ' tín dụng.
Chủ trì tại tổ thảo luận số 5, anh Nguyễn Kim Quy, Phó chủ tịch thường trực Hội LHTN Việt Nam, nhấn mạnh, các nội dung thảo luận không chỉ gói gọn trong chủ đề diễn đàn mà còn gắn liền với các văn kiện quan trọng của đại hội và các nghị quyết của Bộ Chính trị như Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân, Nghị quyết 10 về kinh tế nhà nước. 'Chúng ta đang triển khai các chương trình đề án kéo dài đến năm 2030 theo chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đã được Chính phủ ban hành. Tổ thư ký và Đoàn chủ tịch sẽ nghiêm túc tiếp thu, giải trình các ý kiến để hoàn thiện văn kiện đại hội', anh Quy nói.
