Các chuyên gia tại workshop "Giảm phát thải: Cơ hội và Thách thức đối với doanh nghiệp" do VietinBank phối hợp tổ chức tại Hà Nội mới đây đã nhấn mạnh áp lực ngày càng lớn từ ba phía: cơ quan quản lý nhà nước, khách hàng trong chuỗi cung ứng và các nhà đầu tư, tổ chức tài chính. Sự kiện thu hút đông đảo đại diện doanh nghiệp khu vực phía Bắc cùng các chuyên gia về ESG, kiểm kê khí nhà kính, tín chỉ carbon và tài chính bền vững.
Doanh nghiệp đối mặt với áp lực kép từ chính sách và thị trường
Workshop diễn ra trong bối cảnh kinh doanh toàn cầu thay đổi nhanh chóng khi các yêu cầu về phát triển bền vững trở nên phổ biến. Nếu trước đây phát triển bền vững chủ yếu là chiến lược dài hạn nâng cao hình ảnh, thì nay nhiều thị trường xuất khẩu đã đưa tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) vào đánh giá và quyết định hợp tác thương mại. Tại Việt Nam, các quy định về kiểm kê khí nhà kính đang được thiết kế để chuyển từ khuyến khích sang bắt buộc.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp hiện chịu áp lực đồng thời từ ba nhóm đối tượng chính. Về chính sách, Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và đang hoàn thiện hành lang pháp lý về giảm phát thải, kiểm kê khí nhà kính và thị trường carbon. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng yêu cầu từ đối tác quốc tế về công bố dữ liệu phát thải, đánh giá ESG nhà cung cấp hay báo cáo dấu chân carbon sản phẩm.
Dữ liệu phát thải và ESG trở thành tiêu chí cạnh tranh
Các chuyên gia tại workshop cho rằng dữ liệu phát thải và ESG đang dần trở thành tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Minh bạch dữ liệu ESG ngày càng quan trọng trong tiếp cận nguồn vốn, khi nhiều tổ chức tài chính mở rộng chương trình tài chính xanh và bền vững. Bước đầu tiên để xây dựng lộ trình giảm phát thải là xác định hiện trạng phát thải thông qua đo lường và kiểm kê khí nhà kính.
Đại diện các đơn vị tư vấn và công nghệ cho biết nhiều doanh nghiệp vẫn dùng công cụ thủ công như Excel để tính phát thải, nhưng khi quy mô dữ liệu mở rộng, phương pháp này phát sinh hạn chế như khó kiểm soát phiên bản, thiếu truy xuất và phụ thuộc nhân sự. Các nền tảng số và giải pháp công nghệ có thể hỗ trợ chuẩn hóa quy trình, giảm sai sót và nâng cao khả năng kiểm chứng. Các chuyên gia nhấn mạnh doanh nghiệp không cần xây dựng hệ thống hoàn chỉnh ngay, có thể bắt đầu từ nguồn phát thải trọng yếu, mở rộng dần và hoàn thiện quy trình quản trị dữ liệu theo thời gian.
VietinBank tiên phong với cho vay liên kết bền vững
Tại hội thảo, VietinBank giới thiệu sản phẩm Cho vay liên kết bền vững (Sustainability-Linked Loan - SLL) – giải pháp đầu tiên trong chuỗi tài chính chuyển đổi nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. Ông Trần Hoài Nam, Phó Giám đốc Khối KHDN VietinBank, cho biết: "Ngân hàng kỳ vọng cấu trúc cho vay liên kết bền vững sẽ trở thành mô hình phổ biến trên thị trường tài chính, góp phần lan tỏa tư duy phát triển có trách nhiệm và đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình tạo lập giá trị lâu dài cho nền kinh tế."
Khác với tín dụng truyền thống, cho vay liên kết bền vững gắn điều kiện vay – đặc biệt lãi suất – trực tiếp với mức độ thực hiện các chỉ tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp. Để tham gia, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống dữ liệu ESG, thực hiện kiểm kê khí nhà kính và minh bạch thông tin phát thải. Kết quả kiểm kê không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu từ quản lý, khách hàng và đối tác mà còn tạo điều kiện tiếp cận các sản phẩm tài chính bền vững của Ngân hàng. Các đối tác của VietinBank cũng sẵn sàng cung cấp ưu đãi lớn cho dịch vụ đo lường và kiểm kê khí nhà kính.
Các chuyên gia nhận định quá trình chuyển đổi xanh có thể đặt ra thách thức về nguồn lực, công nghệ và chi phí giai đoạn đầu, nhưng chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trước yêu cầu thị trường, nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng, nhà đầu tư và nguồn vốn xanh trong tương lai.
