Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Lần đầu tiên, quy định về kiểm tra thuế bằng phương thức điện tử được đưa vào văn bản pháp luật, đánh dấu bước tiến trong chuyển đổi số ngành thuế.
Lợi ích thiết thực cho người nộp thuế
Theo Thông tư, người nộp thuế có thể cung cấp hồ sơ, giải trình và trao đổi thông tin hoàn toàn qua môi trường điện tử, giảm thời gian đi lại và chi phí chuẩn bị hồ sơ. Điều này giúp hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Cổng giao tiếp điện tử cho phép người nộp thuế theo dõi quá trình xử lý hồ sơ và chủ động tiếp cận thông tin liên quan đến cuộc kiểm tra.
Việc giảm tiếp xúc trực tiếp giữa công chức thuế và người nộp thuế góp phần hạn chế nguy cơ phiền hà, sách nhiễu, tiêu cực, đồng thời tăng tính khách quan, công khai. Người nộp thuế cần duy trì hiệu lực chứng thư số và chữ ký số, tổ chức lưu trữ chứng từ điện tử có hệ thống, bảo đảm khả năng tra cứu khi cơ quan thuế yêu cầu.
Toàn bộ quy trình kiểm tra trên môi trường số
Thông tư quy định hoạt động kiểm tra điện tử thực hiện qua cổng giao tiếp điện tử dựa trên hệ thống quản lý thuế và dữ liệu điện tử. Toàn bộ quy trình từ trao đổi, giải trình, thu thập thông tin, lập biên bản, ban hành thông báo, kết luận và quyết định xử lý đều thực hiện bằng điện tử. Hồ sơ được ký số theo quy định và lưu trữ trong hồ sơ điện tử. Sau kiểm tra, cổng giao tiếp điện tử được đóng, bảo đảm tính minh bạch và khả năng tra cứu.
Nếu dữ liệu điện tử chưa đủ căn cứ kết luận, cơ quan thuế sẽ kiểm tra trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế khi cần thiết. Việc số hóa toàn bộ quy trình giúp tăng cường giám sát các đoàn kiểm tra, bảo đảm kỷ luật, trách nhiệm. Dữ liệu chuẩn hóa tạo điều kiện cho ngành Thuế đẩy mạnh quản lý rủi ro, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cảnh báo sớm vi phạm, tập trung nguồn lực vào trường hợp rủi ro cao.
Bước tiến trong chuyển đổi số ngành thuế
Việc đưa kiểm tra thuế điện tử vào Thông tư 89/2026/TT-BTC thể hiện quyết tâm hiện đại hóa quản lý thuế, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Đây là bước tiến quan trọng xây dựng nền quản lý thuế hiện đại, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với nền kinh tế số.
