Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto vừa công bố quyết định giảm mức trần hoa hồng mà các nền tảng gọi xe được thu từ tài xế, từ 20% xuống còn 8%. Đồng thời, ông yêu cầu các công ty này cung cấp bảo hiểm tai nạn và sức khỏe cho tài xế. Chính sách này nhằm cải thiện đời sống của lao động tự do, nhưng theo các nhà phân tích, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận của các công ty gọi xe hoạt động tại nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, như thông tin trên Business Times ngày 4.5.
Chi tiết thực thi chưa rõ ràng
Hiện tại, các chi tiết thực thi chính sách vẫn chưa được làm rõ, bao gồm thời điểm áp dụng, phạm vi áp dụng (chỉ xe máy hay bao gồm cả ô tô), và liệu các doanh nghiệp có được phép chuyển chi phí sang người dùng hay không. Sự thiếu minh bạch này làm gia tăng bất định trong bối cảnh các công ty gọi xe mới bắt đầu có lãi trở lại.
Tác động đến Grab
Indonesia là thị trường trọng điểm của Grab, đóng góp khoảng 15% tổng giá trị giao dịch (GMV), theo ước tính của Ngân hàng Citi (Mỹ). Ngân hàng này dự báo việc giảm hoa hồng có thể khiến lợi nhuận trước lãi, thuế, khấu hao và khấu trừ (EBITDA) hằng năm của Grab giảm từ 5 đến 10 triệu USD nếu chỉ áp dụng cho xe máy. Nếu mở rộng sang ô tô, mức tác động có thể tăng lên 35 đến 40 triệu USD, tương đương khoảng 5% EBITDA mảng vận tải dự báo năm 2026. Nhà phân tích Alicia Yap của Citi nhận định: "Chúng tôi cho rằng giá cổ phiếu có thể phản ứng tiêu cực khi thị trường tiếp nhận thông tin và chờ thêm chi tiết." Grab dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý đầu tiên vào ngày 5.5, khi ban lãnh đạo sẽ đề cập đến những tác động tài chính tiềm tàng của quy định mới và vạch ra các chiến lược khả thi để giảm thiểu ảnh hưởng.
GoTo chịu áp lực lớn hơn
GoTo, doanh nghiệp vừa ghi nhận lợi nhuận ròng quý đầu tiên, được cho là chịu áp lực lớn trước chính sách của chính phủ Indonesia. Theo Tập đoàn tài chính đa ngành Macquarie (Úc), quy định mới có thể khiến mảng dịch vụ theo yêu cầu của GoTo rơi vào trạng thái EBITDA âm, ngay cả khi chỉ một phần hoạt động bị ảnh hưởng. Ở cấp độ tập đoàn, EBITDA của GoTo năm 2027 có thể giảm hơn 70% so với dự báo trước đó. Chuyên gia Ari Jahja của Macquarie nhận định: "Đây là một trở ngại ngắn hạn đối với GoTo," đồng thời cảnh báo biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp nếu doanh nghiệp không thể chuyển chi phí sang khách hàng. Phản ứng trước chính sách, GoTo cho biết đang đánh giá tác động và sẽ tuân thủ quy định. Tuy nhiên, cổ phiếu công ty đã giảm 5,56% khi nhà đầu tư lo ngại về triển vọng lợi nhuận.
Xu hướng can thiệp của chính phủ
Động thái này phản ánh xu hướng chính phủ Indonesia tăng cường can thiệp vào lĩnh vực công nghệ, đặc biệt với các nền tảng sử dụng hàng triệu lao động. Giới quan sát cũng đang theo dõi khả năng quỹ đầu tư nhà nước Danantara tham gia vào các công ty gọi xe, trong bối cảnh Jakarta muốn gia tăng ảnh hưởng trong ngành này. Phát ngôn viên quỹ cho biết: "Danantara Indonesia liên tục đánh giá các cơ hội thị trường đa dạng để thúc đẩy sứ mệnh mang lại tác động kinh tế - xã hội có ý nghĩa cho Indonesia."
