Những ngày cuối tháng 5/2026, thời tiết Hà Nội trải qua các đợt nắng nóng diện rộng với nhiệt độ ngoài trời duy trì ở mức cao liên tục. Nhiệt độ tăng mạnh khiến nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát như điều hòa, quạt điện, tủ lạnh tăng đáng kể, kéo theo sản lượng điện tiêu thụ trên địa bàn thành phố gia tăng liên tục.
Tiêu thụ điện tăng cao bất chấp cuối tuần
Đặc biệt, trong hai ngày cuối tuần 23 và 24/5/2026, mặc dù nhiều cơ quan, công sở và trường học nghỉ hoạt động, Thủ đô Hà Nội vẫn ghi nhận mức tiêu thụ điện tăng cao do thời tiết nắng nóng gay gắt.
Theo thống kê của Tổng công ty Điện lực TP. Hà Nội (EVNHANOI), trong năm ngày từ 20/5 đến hết 24/5/2026, sản lượng điện toàn địa bàn Hà Nội đạt hơn 509 triệu kWh, tăng 21,62% so với cùng kỳ năm 2025 (hơn 419 triệu kWh). Trong đó, mức đỉnh ghi nhận vào ngày 24/5/2026 đạt xấp xỉ 109,9 triệu kWh, cao nhất từ đầu năm đến nay.
Đáng chú ý, ngày 23 và 24/5 là thời điểm cuối tuần, nhiều hoạt động sản xuất, văn phòng và cơ quan hành chính giảm tải hơn ngày thường. Tuy nhiên, sản lượng điện toàn thành phố vẫn đạt gần 110 triệu kWh/ngày, cho thấy nhu cầu sử dụng điện cho sinh hoạt, làm mát, dịch vụ và thương mại trong điều kiện nắng nóng đang tăng rất mạnh.
Đỉnh phụ tải năm 2025 rơi vào tháng 8, nhưng năm nay sản lượng điện tiêu thụ đã tăng mạnh ngay từ đầu mùa nắng nóng. Điều này cho thấy áp lực lên hệ thống điện có thể đến sớm hơn, kéo dài hơn và khó dự báo hơn nếu thời tiết tiếp tục diễn biến cực đoan trong thời gian tới.
Khuyến cáo tiết kiệm điện từ EVNHANOI
Trước tình hình đó, EVNHANOI khuyến cáo khách hàng chủ động theo dõi lượng điện tiêu thụ hằng ngày thông qua App EVNHANOI, website EVNHANOI và các kênh chăm sóc khách hàng trực tuyến khác để kịp thời điều chỉnh thói quen sử dụng điện.
Bên cạnh đó, EVNHANOI khuyến nghị khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả cùng thông điệp "Hai Bật Ba Tắt". Theo đó, khách hàng nên bật điều hòa ở mức từ 26 độ C trở lên và kết hợp sử dụng quạt để tăng hiệu quả làm mát, đồng thời ưu tiên bật chế độ Eco trên các thiết bị điện khi sử dụng. Bên cạnh đó, cần tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, tắt giảm đồng thời các thiết bị công suất lớn trong cùng một thời điểm và tắt nguồn điện chờ, rút phích cắm các thiết bị khi không cần thiết.
Mẹo sử dụng điều hòa tiết kiệm trong ngày nắng nóng
Để sử dụng điều hòa hiệu quả và tiết kiệm, trao đổi với Sức khỏe & Đời sống, GS.TS Nguyễn Đức Lợi, Hội Khoa học và Công nghệ Nhiệt lạnh cho biết, về nguyên tắc trời càng nóng, điều hòa càng tốn điện. Thậm chí nắng nóng quá mức có thể khiến máy điều hòa gặp vấn đề về hoạt động. Để vận hành máy lạnh đúng cách trong những ngày quá nắng nóng, nên kết hợp với nhiều biện pháp làm mát khác nhau.
Đầu tiên, để tiết kiệm điện, máy điều hòa phải được vệ sinh sạch sẽ dàn nóng và dàn lạnh. Trong phòng nên dùng thêm quạt điện. Có thể dùng máy phun sương phun vào dàn nóng để hạ nhiệt độ ngưng tụ, nâng cao hiệu suất của máy.
Các nhà sản xuất thường khuyến cáo mức nhiệt cài đặt của điều hòa chỉ nên thấp hơn 7-10 độ C so với nhiệt độ ngoài trời. Với mức nhiệt trên 40 độ C, người dùng nên để điều hòa ở mức 26-28 độ C. Đây là mức phù hợp nhất để cân bằng giữa cảm nhận mát mẻ cho con người và công suất hoạt động của điều hòa.
Khi thời tiết quá nóng, việc đặt nhiệt độ thấp hơn từ 16-20 độ khiến điều hòa phải chạy liên tục ở công suất cao nhất, không có thời gian nghỉ, dễ bị quá tải và hỏng hóc. Theo các chuyên gia, với điều hòa dân dụng và điều kiện lắp đặt phổ biến ở Việt Nam, đa số không thể đạt mức nhiệt khoảng 20 độ C cho căn phòng khi nhiệt độ ngoài trời trên 40 độ C. Ngoài ra, việc bật nhiệt độ 26-28 độ C cũng giúp hạn chế sốc nhiệt khi ra vào nhà với mức chênh quá cao.
Với nhiệt độ ngoài trời trên 40 độ C, quạt là vật dụng cần thiết để giảm áp lực cho điều hòa. Trước khi bật thiết bị, người dùng có thể mở cửa phòng, bật quạt trước khoảng 15 phút cho thông thoáng. Sau đó, duy trì bật quạt trong suốt quá trình bật điều hòa nhưng với tốc độ gió thấp hơn, nhằm phân tán khí lạnh nhanh hơn trong phòng.
GS.TS Nguyễn Đức Lợi lưu ý không nên bật điều hòa 24/24 dù trời nắng nóng gay gắt, vừa bảo vệ sức khỏe, vừa bảo vệ thiết bị. Dù nhu cầu sử dụng thường xuyên, người dùng vẫn nên cho điều hòa "nghỉ ngơi" sau mỗi 4-6 tiếng hoạt động, đặc biệt với những ngày nắng gắt. Có thể tắt tạm điều hòa trong khoảng một tiếng, mở cửa cho thông thoáng trước khi bật lại, giúp máy bền bỉ hơn.
Bảo dưỡng điều hòa tại nhà
GS Nguyễn Đức Lợi cho biết, có thể tự bảo dưỡng điều hòa tại nhà bằng cách tắt hết nguồn điện cung cấp, kiểm tra cục nóng và lạnh để đảm bảo không có vật cản (bọ hoặc côn trùng chết...). Vệ sinh lưới lọc bụi cho cả dàn nóng và lạnh theo hướng dẫn. Đôi khi điều hòa hoạt động kém hiệu quả do lưới lọc bụi bị bít kín. Tháo lớp vỏ dàn lạnh, gỡ lưới lọc, rũ sạch và có thể giặt phơi khô vì được làm bằng nhựa hoặc sợi đặc biệt chịu được nước và xà phòng.
Với dàn nóng bên ngoài, bên ngoài quạt và lốc máy là hệ thống lưới bảo vệ, tuy thưa nhưng cũng nên được làm sạch thường xuyên để tránh vật cản làm giảm công suất máy.
Cuối cùng, đóng aptomat nguồn, bật máy chạy thử. Nếu phát hiện tiếng động lạ, cần ngắt điện để tìm nguyên nhân. Nếu không thể tự giải quyết, nên nhờ thợ kỹ thuật có chuyên môn.
Điều hòa sau một thời gian dài hoạt động sẽ có hao mòn nhất định. Vì vậy, trước mỗi mùa sử dụng cao điểm, nên bảo dưỡng để đảm bảo công suất và tránh hao phí điện năng.
