Hơn 20 thương nhân xăng dầu rút khỏi thị trường: Bộ Công Thương lý giải nguyên nhân
Thị trường xăng dầu Việt Nam trong năm 2025 đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về quy mô khi hơn 20 thương nhân đầu mối và phân phối quyết định ngừng hoạt động. Sự kiện này đặt ra những yêu cầu mới trong công tác điều tiết nguồn cung và kế hoạch phân giao cho năm 2026, theo báo cáo mới nhất từ Bộ Công Thương gửi Thủ tướng Chính phủ.
Nguyên nhân từ quyết định hành chính và áp lực tài chính
Báo cáo cho biết, sau đợt rà soát diện rộng về việc chấp hành pháp luật của 16 thương nhân phân phối, cơ quan quản lý đã thực hiện các biện pháp mạnh mẽ. Cụ thể, 8 đơn vị bị tước giấy phép và 8 đơn vị khác bị thu hồi giấy phép do không đáp ứng đủ các điều kiện kinh doanh bắt buộc. Kết thúc năm tài chính, toàn thị trường chỉ còn lại 26 thương nhân đầu mối và 252 thương nhân phân phối, giảm lần lượt 2 và 24 đơn vị so với cùng kỳ năm trước.
Con số này phản ánh một thực tế rõ ràng: quy mô doanh nghiệp trong ngành xăng dầu đang có sự co gọn đáng kể sau một giai đoạn phát triển mạnh về số lượng. Việc các doanh nghiệp rời bỏ thị trường không chỉ xuất phát từ các quyết định hành chính của cơ quan quản lý, mà còn là hệ quả của những áp lực tài chính ngày càng gia tăng và biến động khó lường của thị trường.
Nhiều thương nhân đã chủ động nộp lại giấy phép hoặc không xin gia hạn khi nhận thấy biên lợi nhuận bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi chi phí vận hành tăng cao. Trong bối cảnh lãi suất vay vốn lưu động duy trì ở mức từ 5% đến 7,5% và tỷ giá ngoại tệ biến động liên tục, việc duy trì các điều kiện kinh doanh bắt buộc như kho bãi, vận tải và dự trữ lưu thông đã trở thành một thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp.
Thực tế này cho thấy rằng giấy phép kinh doanh xăng dầu đòi hỏi doanh nghiệp phải có năng lực quản trị rủi ro vững vàng và tiềm lực tài chính mạnh mẽ để duy trì hoạt động hiệu quả và bền vững trong dài hạn.
Thị trường vẫn ổn định dù số lượng doanh nghiệp giảm
Mặc dù số lượng đầu mối cung ứng giảm đi đáng kể, các chỉ số vĩ mô về nguồn cung trong năm 2025 vẫn giữ được sự ổn định nhờ vào công tác điều tiết tổng nguồn một cách hiệu quả. Lượng xăng dầu chuẩn bị cho tiêu thụ nội địa ước đạt 28,6 triệu m3/tấn, hoàn thành 97% kế hoạch phân giao và tăng 2,14% so với năm trước.
Sức mua của thị trường cũng ghi nhận sự tăng trưởng tích cực với mức tiêu thụ thực tế khoảng 26,4 triệu m3/tấn, trong khi tồn kho cuối kỳ được duy trì ở mức 1,7 triệu m3/tấn, đảm bảo an ninh năng lượng. Đáng chú ý, cơ chế điều hành giá đã vận hành qua 54 kỳ điều chỉnh với xu hướng giảm giá chiếm ưu thế, giúp cơ quan quản lý không phải sử dụng đến công cụ Quỹ Bình ổn giá trong suốt cả năm.
Kế hoạch cho năm 2026 và những cảnh báo từ Bộ Công Thương
Bước sang năm 2026, trách nhiệm đảm bảo nguồn cung của các thương nhân đầu mối còn lại sẽ gia tăng đáng kể khi Bộ Công Thương quyết định nâng tổng nguồn phân giao tối thiểu lên mức 31,7 triệu m3/tấn. Dù kế hoạch nguồn cung đã được tính toán kỹ lưỡng, cơ quan quản lý vẫn đưa ra những cảnh báo quan trọng về khả năng thiếu hụt cục bộ do các biến số từ địa chính trị toàn cầu và giá dầu thô thế giới biến động khó lường.
Để củng cố tính bền vững cho thị trường xăng dầu trong tương lai, Bộ Công Thương đang tích cực hoàn thiện dự thảo nghị định sửa đổi, tập trung vào việc minh bạch hóa các yếu tố cấu thành giá và lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học. Mục tiêu là tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng và thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp đang hoạt động, đồng thời đảm bảo sự ổn định lâu dài của thị trường năng lượng quốc gia.
