Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành ngân hàng đã cho các cá nhân và doanh nghiệp vay thêm 1,08 triệu tỉ đồng. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến ngày 29.5, dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng đối với nền kinh tế đạt 19,66 triệu tỉ đồng, tăng 5,71% so với cuối năm 2025.
Dòng vốn chảy mạnh vào sản xuất và xây dựng
Nhìn vào cơ cấu dư nợ tín dụng tháng 4, dòng vốn chảy mạnh vào lĩnh vực công nghiệp và xây dựng, tăng 6,31% so với cuối năm 2025. Cho vay nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản tăng 5,03%; hoạt động thương mại, vận tải và viễn thông tăng 1,77%, nhưng dư nợ ở mức cao 4,974 triệu tỉ đồng. Các dịch vụ khác có dư nợ 8,653 triệu tỉ đồng, tăng 5,28%.
Báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết cho thấy nhóm ngân hàng tư nhân ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng tích cực hơn so với ngân hàng quốc doanh, đồng thời cho vay doanh nghiệp tăng nhanh hơn so với khối bán lẻ.
Huy động vốn tăng nhanh tại TP.HCM và Đồng Nai
Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc NHNN chi nhánh khu vực 2, cho biết tính đến cuối tháng 5, tổng huy động vốn của các tổ chức tín dụng trên địa bàn TP.HCM và TP.Đồng Nai đạt 5,981 triệu tỉ đồng, tăng 4,1% so với cuối năm 2025. Đây là tháng có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong 3 tháng trở lại đây, với 1,57% (tháng 3 tăng 1,44%; tháng 4 tăng 1,28%). Trong đó, tiền gửi bằng VND đạt 5,387 triệu tỉ đồng, chiếm 90,1% tổng huy động vốn.
Các ngân hàng đã khai thác và sử dụng nguồn vốn này để đáp ứng nhu cầu vốn cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế địa phương. Tính đến cuối tháng 5, tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn đạt 6,117 triệu tỉ đồng, tăng 5,3% so với cuối năm 2025. Dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 1,369 triệu tỉ đồng, tăng 4,5%.
Ông Nguyễn Đức Lệnh nhận xét: "Một nguyên nhân khác là môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, kinh tế vĩ mô ổn định và niềm tin chính sách; cùng với chất lượng dịch vụ và tiện ích của sản phẩm tiền gửi, cũng như việc triển khai nhiều dự án phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng tại địa bàn, tiếp tục là điều kiện thuận lợi cho hoạt động huy động vốn và tăng trưởng tín dụng."
Áp lực lên lãi suất và giải pháp từ NHNN
Công ty CP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho hay nhu cầu tín dụng tăng tốc, đặc biệt là tín dụng trung dài hạn. Cầu tín dụng ở mức rất cao, phản ánh nhu cầu vốn cho đầu tư sản xuất - kinh doanh và bất động sản trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế được đẩy mạnh. Việc cơ cấu tín dụng nghiêng mạnh về kỳ hạn trung dài hạn gây căng thẳng về cân đối kỳ hạn, đẩy tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn liên tục tăng và làm trầm trọng thêm áp lực thanh khoản cơ cấu cho các ngân hàng.
Để tránh áp lực lên lãi suất, ngày 22.6, NHNN ban hành Thông tư 25/2026 nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40%. Đồng thời, tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) khi loại trừ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR, cho phép loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Công ty chứng khoán Mirae Asset phân tích, Thông tư 25 tháo gỡ ràng buộc siết chặt khả năng cấp vốn dài hạn của hệ thống, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các chu kỳ đầu tư kéo dài đang tăng nhanh. Việc điều chỉnh này giúp các ngân hàng mở rộng dư địa tín dụng trung dài hạn, giảm nhu cầu chạy đua huy động kỳ hạn dài hoặc phát hành giấy tờ có giá lãi suất cao. Áp lực cạnh tranh huy động kỳ hạn dài giảm bớt sẽ giúp kiềm chế chi phí vốn đầu vào, hỗ trợ biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng, tạo điều kiện giảm nhẹ lãi vay ở các phân khúc trọng điểm.
Tuy nhiên, việc dùng nhiều vốn ngắn hạn cho tài sản dài hạn làm tăng rủi ro lệch pha kỳ hạn, đây chính là lý do NHNN từng siết tỷ lệ này giai đoạn 2019 - 2023.
Ông Nguyễn Đức Lệnh cho rằng việc điều chỉnh tỷ lệ sử dụng tiền gửi ngắn hạn để cho vay trung dài hạn ở mức 40% sẽ tác động tích cực đến quá trình khai thác và sử dụng vốn của các ngân hàng, đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh theo định hướng của Chính phủ và NHNN. Ổn định lãi suất, cùng với việc tuân thủ nghiêm và triển khai hiệu quả chính sách tiền tệ, tín dụng và lãi suất, sẽ góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính sách tiền tệ năm 2026.
Đầu tư công: Động lực tăng trưởng tín dụng
Công ty CP chứng khoán SSI cho rằng đầu tư công mới giải ngân khoảng 21,6% kế hoạch năm trong nửa đầu năm 2026, dư địa tăng tốc giải ngân trong các tháng cuối năm vẫn còn rất lớn. Đây có thể là yếu tố thúc đẩy nhu cầu tín dụng của doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, logistics và các ngành liên quan. Kế hoạch đầu tư công năm 2026 khoảng 1,1 triệu tỉ đồng sẽ là một trong những động lực quan trọng nhất đối với tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống.
