Kỹ sư Lương Ngọc Anh, CEO Công ty TNHH Công nghệ cao Polymer Q&T, cho rằng lợi nhuận từ đầu cơ đất vượt xa lợi nhuận từ vận hành nhà máy đang khiến dòng vốn xã hội chảy vào bất động sản thay vì sản xuất, gây lệch hướng cấu trúc nền kinh tế. Ông kêu gọi chính sách thu hẹp khoảng cách lợi nhuận, ưu tiên sản phẩm công nghệ cao trong mua sắm công và xây dựng hệ sinh thái vốn dài hạn để doanh nghiệp Việt làm chủ công nghệ lõi.
Lợi nhuận bất động sản hấp dẫn hơn sản xuất
Trong bài viết, Lương Ngọc Anh dẫn nhận định của chuyên gia: "một thương vụ đất có thể mang lại khoản lợi nhuận tương đương hàng chục năm vận hành một nhà máy". Ông gọi đây là lời cảnh báo về sự lệch hướng trong phân bổ nguồn lực. Khi lợi nhuận từ đầu cơ đất vượt xa lợi nhuận từ dây chuyền sản xuất kéo dài mười năm, thị trường gửi tín hiệu rõ ràng: làm chủ đất đai khôn ngoan hơn làm chủ công nghệ. Vốn, nhân tài và sự kiên nhẫn sẽ chảy về nơi sinh lời nhanh thay vì nơi tạo giá trị bền vững.
Câu chuyện từ Polymer Q&T
Doanh nghiệp của ông, Công ty TNHH Công nghệ cao Polymer Q&T đặt tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, thành lập năm 2016 và hoàn tất nhà máy năm 2021. Công ty sản xuất màng nền polymer in tiền – vật liệu lõi của đồng tiền polymer. Ông chia sẻ: "Chúng tôi hoàn toàn có thể chọn con đường khác. Cái giá của việc không chọn con đường khác là gần một thập niên kiên trì". Công ty đã chôn vốn vào nhà máy, tích lũy danh mục sáng chế về kiến trúc màng nền, công nghệ làm mờ và tích hợp đặc điểm bảo an, đào tạo đội ngũ R&D từ con số gần như bằng không, và giành niềm tin thị trường.
Từ năm 2023, Polymer Q&T liên tiếp trúng hợp đồng cung ứng màng nền cho nhà in tiền quốc gia trên nhiều mệnh giá. Đến năm 2025, doanh thu vượt 600 tỷ đồng. Công ty đang mở rộng ra thị trường Ấn Độ, Ai Cập, Nigeria – những nơi trước đây vật liệu in tiền do một vài tập đoàn phương Tây nắm giữ. Ông nhấn mạnh: "Một doanh nghiệp Việt Nam có thể làm chủ một công nghệ lõi mà cả thế giới chỉ vài nước làm được".
Bài toán "Steve Jobs Việt Nam"
Đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 đặt câu hỏi nghị luận xã hội: làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"? Lương Ngọc Anh cho rằng câu trả lời gắn với câu chuyện phân bổ nguồn lực. Theo Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia, cả nước có khoảng 3.000 - 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ. Nhiều báo cáo xếp Việt Nam vào nhóm thị trường tăng trưởng nhanh nhất. Tuy nhiên, vấn đề là môi trường để năng lực sáng tạo bám rễ và lớn lên ngay trên đất nước mình.
Ông chỉ ra hiện tượng: nhiều startup do người Việt sáng lập, khi gọi vốn và vươn ra thế giới, lại đăng ký pháp nhân ở nước ngoài, phổ biến nhất là Singapore. Mô hình quen thuộc là công ty mẹ đặt tại Singapore, đội ngũ kỹ sư ở Việt Nam. Chất xám là của Việt Nam, nhưng phần giá trị cao nhất, quyền sở hữu, dòng vốn, định giá và vị thế trên bản đồ khởi nghiệp toàn cầu lại được ghi nhận ở nước khác. Ví dụ như Flappy Bird hay Sky Mavis (Axie Infinity) – được thành lập tại Singapore, pháp nhân Việt Nam chỉ là đơn vị hợp tác. Theo giới đầu tư, khoảng 90% vốn đầu tư mạo hiểm vào startup Việt đến từ nhà đầu tư nước ngoài, và Singapore là cửa ngõ của dòng vốn đó.
Giải pháp từ chính sách
Lương Ngọc Anh đề xuất bốn hướng cụ thể: Một, đánh thuế hợp lý phần lợi nhuận đầu cơ từ đất và phần giá trị tăng thêm không đến từ lao động hay đầu tư, đồng thời giảm gánh nặng thuế cho sản xuất công nghệ cao. Hai, ưu tiên rõ ràng cho sản phẩm công nghệ cao trong nước trong mua sắm công, đặc biệt ở lĩnh vực an ninh và chủ quyền quốc gia. Ba, xây dựng các công cụ tài chính cho vốn dài hạn: tín dụng ưu đãi, quỹ hỗ trợ R&D, bảo lãnh rủi ro công nghệ. Bốn, đẩy mạnh cải cách môi trường kinh doanh, xây dựng hệ sinh thái vốn trong nước để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trưởng thành ngay tại Việt Nam.
Ông nhấn mạnh tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là "đột phá quan trọng hàng đầu", coi thể chế là điều kiện tiên quyết và doanh nghiệp là trung tâm. Ông cũng dẫn phiên họp chiều 23/6, Thủ tướng yêu cầu chỉ rõ điểm nghẽn, chuyển tư duy từ quản lý tiến độ sang quản lý kết quả, từ nghiên cứu riêng lẻ sang hình thành chuỗi giá trị thực, lấy sản phẩm đầu ra và khả năng thương mại hóa làm thước đo hiệu quả.
"Từ trải nghiệm của một doanh nghiệp đã đi gần trọn con đường khó, tôi tin những chủ trương này, nếu được thực thi đến nơi đến chốn ở cấp cơ sở, sẽ tạo ra chuyển biến thật sự", Lương Ngọc Anh kết luận.
