Nafoods Group vừa giải cứu thành công 1.000 tấn dứa cho nông dân Nghệ An khi nhiều đơn vị khác bỏ cuộc, theo chia sẻ của ông Nguyễn Mạnh Hùng, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc, tại Diễn đàn Nông nghiệp 2026 ngày 16/7.
Khoảng 32 tấn dứa (tương đương 45.000 quả) được tuyển chọn và phân phối vào hệ thống siêu thị Winmart. Phần lớn sản lượng còn lại được đưa vào chế biến sâu tại nhà máy, sản xuất nước ép cô đặc, dứa cấp đông IQF xuất khẩu sang châu Âu, Mỹ và dứa sấy dẻo.
Hạ tầng kho lạnh và thị trường đa dạng giúp hấp thụ biến động
Nhờ hạ tầng kho lạnh và thị trường đa dạng, Nafoods có thể hấp thụ biến động sản lượng, bảo vệ nông dân tuân thủ hợp đồng bao tiêu. Ông Phan Minh Thông, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM kiêm Chủ tịch Phúc Sinh Group, nhấn mạnh Nghị quyết 19-NQ/TW đã chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, trở thành kim chỉ nam cho doanh nghiệp đầu ngành.
Ông Thông cho biết hàng thô chỉ chiếm khoảng 35% giá trị, trong khi chế biến sâu mang lại giá trị thực sự. Từ năm 2005, Phúc Sinh đầu tư nhà máy hạt tiêu sạch đầu tiên, tạo tiền đề tách biệt khỏi đối thủ. Việc đầu tư công nghệ chế biến sâu cho phép doanh nghiệp mua nguyên liệu của nông dân với giá cao hơn và sản phẩm đầu ra có giá tốt hơn.
Thách thức chuyển đổi số và bài học từ thất bại
Không phải doanh nghiệp nào cũng thành công khi áp dụng công nghệ. Ông Hùng tiết lộ Nafoods từng thất bại khi mua hệ thống phần mềm quản lý từ Thái Lan và Ấn Độ với chi phí lớn nhưng không thể sử dụng do hệ thống quá phức tạp, nhân viên không thích nghi và nông dân cùng hợp tác xã không tham gia nhập liệu.
Để nông dân tham gia hệ sinh thái số, họ phải thấy quyền lợi sát sườn và lợi ích tài chính trực tiếp. Quản lý mã số vùng trồng hay truy xuất nguồn gốc chỉ là hình thức nếu không giải quyết được biến động thực tế tại vườn, nơi người dân có thể chặt bỏ cây trồng khi gặp khó khăn.
Tăng trưởng nông nghiệp khiêm tốn và đề xuất mục tiêu xuất khẩu
Ông Hùng chỉ ra tỷ lệ tăng trưởng ngành nông nghiệp chỉ dao động 3-4%, thấp so với các ngành khác, trong khi ngành này chi phối đời sống 60-80% dân số. Giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị sản phẩm và sức lao động còn thấp. Thách thức lớn nhất là tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ các thị trường cao cấp như châu Âu và Mỹ.
Ông Hùng đề xuất Việt Nam cần tầm nhìn chiến lược cho nông nghiệp tương đương các ngành hạ tầng lõi hay bán dẫn. "Thay vì hài lòng với con số 70 tỷ USD, Nhà nước cần đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp đạt 700 tỷ đến 1.000 tỷ USD trong 15 đến 20 năm tới. Khi có mục tiêu khổng lồ và rõ ràng, toàn bộ hệ thống từ khoa học công nghệ, vốn, đến chính sách đất đai mới có động lực vận hành đồng bộ", ông Hùng chia sẻ.
