Cơ quan thuế vừa đưa ra lưu ý quan trọng về việc phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên, nhằm che giấu doanh thu và trốn thuế. Theo đó, Thuế cơ sở 13 tỉnh Thanh Hóa đã cảnh báo một số dấu hiệu rủi ro mà doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý.
Dấu hiệu nhận biết rủi ro
Các dấu hiệu rủi ro bao gồm: sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền; dữ liệu không đồng nhất giữa sổ kế toán và tờ khai thuế; doanh thu không phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ; không thống nhất giữa phần mềm quản lý nội bộ và dữ liệu kê khai thuế. Ngoài ra, việc sử dụng nhiều phần mềm bán hàng không đồng bộ hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí cũng được coi là dấu hiệu rủi ro.
Hành vi vi phạm bị nghiêm cấm
Các hành vi vi phạm bị nghiêm cấm bao gồm: lập từ hai hệ thống sổ kế toán trở lên hoặc báo cáo tài chính không đồng nhất; không ghi nhận đầy đủ tài sản, nợ phải trả trong sổ kế toán; giả mạo, tẩy xóa chứng từ kế toán; kê khai doanh thu thấp hơn giá trị giao dịch thực tế; phân bổ chi phí không hợp lý hoặc định giá chuyển giao sai bản chất giữa các bên liên kết.
Trường hợp không bị coi là vi phạm
Tuy nhiên, cơ quan thuế cũng nêu rõ, doanh nghiệp không bị coi là có hành vi vi phạm nếu sử dụng hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị, báo cáo nội bộ, báo cáo phân tích, dự toán, báo cáo phục vụ công ty mẹ, báo cáo theo chuẩn mực quốc tế, hệ thống ERP/POS/BI hoặc các phân hệ quản trị khác. Điều kiện là các dữ liệu này phải có thể đối chiếu, giải trình và không được sử dụng để che giấu giao dịch, doanh thu, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.
Chế tài xử phạt
Thuế cơ sở 13 tỉnh Thanh Hóa khẳng định, hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên bị nghiêm cấm tuyệt đối. Tùy mức độ vi phạm, tổ chức và cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và kế toán; truy thu thuế, tính tiền chậm nộp; thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn thuế hoặc vi phạm nghiêm trọng.
Khuyến cáo cho doanh nghiệp
Người nộp thuế cần sử dụng phần mềm kế toán đúng mục đích, đảm bảo dữ liệu có thể đối chiếu giữa hóa đơn, chứng từ và thanh toán; tăng cường lưu trữ hồ sơ, chứng từ theo quy định để phục vụ kiểm tra khi cần thiết.
Vụ việc điển hình
Thời gian qua, nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng đã bị phát hiện và xử lý. Cơ quan điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố, bắt tạm giam ông Vũ Minh Châu - nguyên Giám đốc Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu. Giai đoạn 2020-2023, trên phần mềm công ty, doanh thu thực tế khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng, gây thiệt hại cho Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng. Tương tự, kết luận điều tra bổ sung vụ án Công ty Hoàng Long (xuất khẩu lao động) xác định các bị can đã thu tiền trái quy định, lập 2 sổ sách kế toán, để ngoài sổ sách nhằm che giấu doanh thu hơn 1.206 tỷ đồng, gây thiệt hại về thuế hơn 241 tỷ đồng.
