Tại chương trình "Tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm cho thanh niên nông thôn" năm 2026 do Đảng ủy - Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phú Hòa Đông (TP.HCM) tổ chức ngày 5/7, nhiều bạn trẻ chia sẻ câu chuyện loay hoay tìm nghề qua ChatGPT, thần số học, tarot.
Chọn nghề bằng AI và tarot: Câu chuyện của giới trẻ
Đặng Phạm Cẩm Tú (23 tuổi), ngụ đường Nguyễn Kim Cương, xã Phú Hòa Đông, cho biết cô từng thử nhiều cách để hiểu bản thân: làm bài kiểm tra tính cách trên mạng, hỏi ChatGPT, tham khảo thần số học, thậm chí tarot. "Dùng nhiều công cụ để hiểu bản thân cũng như tìm nghề, nhưng mình thấy vẫn còn chung chung", cô nói.
Nguyễn Hoài An, học sinh Trường THPT Trung Phú (TP.HCM), cho biết bạn từng làm trắc nghiệm tính cách trên web để tìm ngành học phù hợp, nhưng kết quả chỉ đúng khoảng 80%, chưa đủ yên tâm. Huỳnh Trung Kiên (18 tuổi), ngụ đường Nguyễn Thị Nhu, xã Phú Hòa Đông, kể ChatGPT từng gợi ý theo ngành IT, nhưng nghe nhiều thông tin về cạnh tranh và khó tìm việc, Kiên càng hoang mang.
Thiếu kênh tư vấn đáng tin cậy
Chị Trần Đỗ Xuân Thương, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn xã Phú Hòa Đông, nhận xét: "Những câu chuyện ấy cho thấy thanh niên nông thôn hôm nay không thờ ơ với tương lai. Các bạn biết chủ động tìm kiếm thông tin, biết sử dụng công nghệ, nhưng vẫn thiếu người đồng hành, kênh tư vấn đáng tin cậy và kỹ năng kiểm chứng những gì mình đọc được trên mạng."
Chị Thương cho biết địa phương đang chuyển dịch kinh tế mạnh mẽ, nhu cầu nhân lực có tay nghề và kỹ năng số ngày càng cấp thiết. Định hướng nghề nghiệp cho học sinh, hỗ trợ việc làm cho thanh niên nông thôn là nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Đoàn - Hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Tại chương trình, các bạn trẻ được tư vấn về xu hướng nghề nghiệp, nhu cầu nhân lực, cơ hội học nghề và kỹ năng thời đại số, đồng thời được hướng dẫn tiếp cận app "Siêu thị việc làm" để tìm kiếm cơ hội việc làm trên không gian số.
Lạm dụng AI và tarot: Nguy cơ chọn sai nghề
Bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên, Phó chủ tịch Hội đồng đào tạo và Huấn luyện nhân lực toàn diện, Viện Khoa học quản trị nhân lực và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (TP.HCM), cho rằng nhiều bạn trẻ chưa xác định rõ mình thích gì, muốn gì, phù hợp ngành nào. "Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào các công cụ này, người trẻ có thể đưa ra lựa chọn sai", bà cảnh báo.
Bà Nguyên nhấn mạnh việc lạm dụng AI hay các phương pháp tham khảo để định hướng nghề nghiệp rất nguy hiểm nếu thiếu năng lực kiểm chứng. AI có thể đưa thông tin không chính xác, còn bài trắc nghiệm chỉ phản ánh một phần tính cách, sở thích tại thời điểm nhất định.
Theo bà, điều quan trọng là người trẻ cần hiểu rõ năng lực thật của bản thân, biết thị trường lao động cần gì và chủ động rèn kỹ năng. "Bằng cấp vẫn là cánh cửa cần thiết, nhưng kỹ năng, thái độ và khả năng tạo ra giá trị mới là yếu tố quyết định thu nhập", bà Nguyên nói.
Bà khuyên thanh niên chuyển từ tư duy "đi xin việc" sang xây dựng năng lực để "được săn đón", cần biết mình mạnh ở đâu, còn thiếu gì, cần học thêm kỹ năng nào và có thể đóng góp gì cho doanh nghiệp, tổ chức hoặc cộng đồng.
"Từ một câu hỏi với ChatGPT hay một lá bài tarot, hành trình chọn nghề của người trẻ có thể bắt đầu bằng sự tò mò. Nhưng để đi xa hơn, tôi cho rằng thanh niên nông thôn cần thêm thông tin chính thống, sự đồng hành và tinh thần chủ động học tập, thích ứng trong thời đại số", bà Nguyên kết luận.
