Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, tháng 6/2026, xuất khẩu rau quả của Việt Nam ước đạt 777 triệu USD, giảm 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tháng đầu tiên trong năm nay ghi nhận sự sụt giảm so với cùng kỳ, sau chuỗi tăng trưởng liên tục 5 tháng trước đó. Tuy nhiên, lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả vẫn đạt trên 3,5 tỉ USD, tăng 14% so với 6 tháng năm 2025.
Nguyên nhân chính khiến xuất khẩu giảm tốc
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), chỉ ra hai nguyên nhân chính. Thứ nhất là sự gián đoạn nguồn cung sầu riêng: khu vực miền Tây đang vào cuối vụ trong khi miền Đông mới bắt đầu, khiến sản lượng giảm. Bên cạnh đó, vấn đề tồn dư kim loại nặng Cadimi chưa được giải quyết triệt để. Thứ hai, từ ngày 1/6, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chính thức áp dụng Nghị định 280 thay thế Lệnh 248, siết chặt quản lý cơ sở sản xuất thực phẩm nước ngoài xuất khẩu vào thị trường 1,4 tỉ dân. Một số doanh nghiệp chưa chuẩn bị đầy đủ nên bị ảnh hưởng.
Triển vọng phục hồi và kỳ vọng từ sầu riêng Tây Nguyên
Theo các doanh nghiệp, sau giai đoạn đầu thích ứng với quy định mới, xuất khẩu dự kiến tăng tốc trở lại trong những tháng cuối năm. Hiện nay, sầu riêng miền Đông đang vào chính vụ, tiếp theo là khu vực Tây Nguyên. Ông Nguyên nhấn mạnh: “Sầu riêng Tây Nguyên vẫn là kỳ vọng lớn của ngành rau quả Việt Nam nhờ số lượng lớn và vị thế độc quyền 'một mình một chợ'”.
Trung Quốc vẫn là thị trường chủ lực
Trung Quốc tiếp tục là nhà nhập khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam. Trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt gần 1,5 tỉ USD, tăng 28% so với cùng kỳ. Tại Diễn đàn Thương mại rau quả nông sản Việt Nam - Trung Quốc, Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam, ông Hà Vĩ, cho biết: “Với thị phần trên 22%, Việt Nam hiện là nguồn cung trái cây lớn thứ 2 của Trung Quốc. Người tiêu dùng Trung Quốc ngày nay không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn. Việc kiểm tra chất lượng và kiểm dịch là yêu cầu bình thường trong thương mại quốc tế”. Ông cũng cho biết Trung Quốc đang tăng cường hệ thống kiểm nghiệm tại cửa khẩu để rút ngắn thời gian thông quan, và nếu số vụ vi phạm giảm thì tỷ lệ tái kiểm định sẽ giảm, hàng hóa thông quan nhanh hơn.
