Việt Nam chi gần nửa tỷ USD nhập xăng dầu giữa căng thẳng Trung Đông
Theo thống kê sơ bộ từ Cục Hải quan thuộc Bộ Tài chính, chỉ trong nửa đầu tháng 3 năm 2026, các doanh nghiệp trong nước đã chi gần 492 triệu USD để nhập khẩu hơn 533.000 tấn xăng dầu các loại. Con số này phản ánh mức tăng đáng kể, với sản lượng tăng 41% và giá trị tăng tới 89% so với cùng kỳ năm trước.
Bối cảnh và tác động từ thị trường toàn cầu
Động thái gia tăng nhập khẩu diễn ra trong bối cảnh xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang, đặc biệt sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Sự kiện này đã gây ra những biến động khó lường trên thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo áp lực lớn lên nguồn cung và mặt bằng giá. Tình trạng biến động nguồn cung và giá leo thang trên thị trường thế giới đã đẩy giá nhiên liệu trong nước tăng hơn 40%, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng và các ngành kinh tế.
Thống kê chi tiết về nhập khẩu xăng dầu
Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/3, Việt Nam đã nhập khẩu gần 2,71 triệu tấn xăng dầu thành phẩm, với tổng kim ngạch đạt hơn 1,94 tỷ USD, tăng gần 43% so với cùng kỳ năm ngoái. Xét theo cơ cấu, dầu diesel tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với kim ngạch khoảng 1,04 tỷ USD, tương đương gần 53,5% tổng giá trị nhập khẩu xăng dầu. Các mặt hàng khác như xăng, nhiên liệu bay và dầu mazut lần lượt đạt 505 triệu USD, 356 triệu USD và 42 triệu USD.
Song song với xăng dầu thành phẩm, các doanh nghiệp cũng chi khoảng 1,44 tỷ USD để nhập khẩu 2,79 triệu tấn dầu thô. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2025, lượng nhập khẩu dầu thô giảm 7% trong khi giá trị giảm gần 20%, cho thấy xu hướng điều chỉnh nhất định trong cơ cấu nguồn cung. Tổng thể, chỉ trong khoảng 2,5 tháng đầu năm, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 5,5 triệu tấn xăng dầu và dầu thô, tăng thêm khoảng 600.000 tấn so với cùng kỳ năm trước.
Phản ứng từ chính phủ và các biện pháp đảm bảo an ninh năng lượng
Trước tác động của xung đột ở Trung Đông tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có buổi làm việc với Tổ công tác về an ninh năng lượng. Thủ tướng khẳng định nguồn cung dầu thô cho các cơ sở lọc dầu trong nước được duy trì, và nguồn cung ứng xăng dầu trong nước hiện nay cũng như những tháng tiếp theo vẫn đảm bảo. Giá xăng dầu được kiểm soát, bám sát giá xăng dầu thế giới.
Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan được giao nhiệm vụ tiếp tục đảm bảo nguồn dầu thô nhập khẩu, duy trì vận hành an toàn, ổn định các nhà máy lọc dầu, tối ưu công suất chế biến. Đồng thời, triển khai sớm xăng E10 theo Nghị quyết 36 của Chính phủ và cam kết không để thiếu hụt xăng dầu trong bất cứ hoàn cảnh nào.
Bộ Tài chính được yêu cầu phối hợp điều hành giá bám sát thị trường thế giới, sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn. Ngoài ra, cần nghiên cứu phương án thuế, phí trong trường hợp giá dầu tăng cao kéo dài, kịp thời báo cáo cấp thẩm quyền xem xét và quyết định cụ thể.
Tác động đến đời sống và kinh tế
Sự gia tăng mạnh mẽ trong nhập khẩu xăng dầu phản ánh nhu cầu năng lượng duy trì ở mức cao trong bối cảnh kinh tế phục hồi và thị trường quốc tế nhiều biến động. Tuy nhiên, điều này cũng gây ra những hệ lụy không nhỏ, như việc giá xăng tăng mạnh chỉ trong một tuần đã khiến chi phí vận hành của tài xế công nghệ đội lên nhanh chóng. Nhiều bác tài cho biết tiền xăng đã “ăn” tới một nửa thu nhập mỗi ngày, làm gia tăng áp lực tài chính cho người lao động trong lĩnh vực này.
Nhìn chung, tình hình nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam hiện nay cho thấy sự phụ thuộc lớn vào thị trường thế giới và những thách thức trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Các biện pháp từ chính phủ nhằm ổn định nguồn cung và kiểm soát giá cả là cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực đến nền kinh tế và đời sống người dân.
