Toàn bộ tài sản công sẽ được gắn mã QR trong đợt tổng kiểm kê quy mô toàn quốc
Sau gần ba tháng triển khai, đợt tổng kiểm kê tài sản công trên cả nước năm 2026 đang dần về đích. Bộ Tài chính đã yêu cầu các bộ ngành và địa phương công khai tiến độ kiểm kê hai lần mỗi tuần, đồng thời mỗi tài sản công sẽ được định danh bằng một mã QR riêng biệt.
Mục tiêu và phương pháp kiểm kê tài sản công
Theo Bộ Tài chính, mục tiêu của đợt tổng kiểm kê lần này là xác định đầy đủ số lượng, cơ cấu, hiện trạng và giá trị tài sản công. Bức tranh toàn diện về tài sản công trên cả nước sẽ góp phần sắp xếp, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực công sau khi bộ máy hành chính được tinh gọn và mô hình chính quyền hai cấp vận hành thống nhất. Dự kiến đến ngày 31/3, các đơn vị phải hoàn tất báo cáo.
Ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý Công sản (Bộ Tài chính), cho biết cuộc kiểm kê được thực hiện theo mô hình tổ chức bộ máy sau sắp xếp. Đối tượng kiểm kê đã thay đổi, với tài sản công được gắn liền với các xã và tỉnh mới. Ủy ban nhân dân các tỉnh trực tiếp tổng hợp thông tin tài sản công từ cấp xã, thay vì cấp huyện như trước đây, dẫn đến số lượng báo cáo từ cấp xã tăng lên đáng kể.
Mã QR và quản lý dữ liệu tài sản công
Ông Thịnh nhấn mạnh: "Cuộc kiểm kê tài sản công này sẽ phác thảo bức tranh chi tiết với bộ dữ liệu mới nhất về tài sản công của cơ quan đơn vị và tài sản kết cấu hạ tầng. Đặc biệt, mỗi tài sản công sẽ được định danh bằng mã QR, bao gồm các thông tin như nguyên giá, giá trị hiện tại, năm đưa vào sử dụng, và tình trạng có bị tác động bởi thiên tai hay không."
Sau tổng kiểm kê, tài sản công sẽ được quản lý bằng dữ liệu số hóa. Trong đợt này, có 20 nhóm loại tài sản được kiểm kê, trong đó nhiều nhất là tài sản công ở hành chính trụ sở công, ô tô, máy móc thiết bị, và 18 loại kết cấu hạ tầng như đường bộ, đường sắt, hàng không.
Chỉ tính riêng tài sản công là kết cấu hạ tầng, đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 80.000 đơn vị quản lý 19 loại tài sản với tổng giá trị gần 12 triệu tỷ đồng. Trong đó, tài sản cố định tại cơ quan tổ chức chiếm 58,6% tổng giá trị, hạ tầng đường bộ chiếm 33% giá trị, và các tài sản còn lại chỉ dưới 1% tổng giá trị tài sản.
Công khai tiến độ và phát hiện đơn vị chậm trễ
Để thúc đẩy tiến độ kiểm kê tài sản công, Bộ Tài chính công khai kết quả báo cáo hai lần mỗi tuần, định kỳ vào thứ Ba và thứ Sáu. Việc công khai này không chỉ là giải pháp kỹ thuật để cập nhật dữ liệu, mà còn trở thành "tấm gương" phản chiếu mức độ vào cuộc của từng bộ, ngành, địa phương. Mọi sự chậm trễ, thiếu chủ động hay né tránh trách nhiệm đều có thể bị nhận diện ngay lập tức.
Tính đến kỳ công bố tiến độ ngày 16/3, vẫn còn một số đơn vị chưa đăng ký đối tượng kiểm kê, và một số bộ, ngành, địa phương chưa hoàn tất việc đăng ký. Cụ thể, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chưa gửi báo cáo đối với tài sản cố định. Có 25 bộ ngành, địa phương có tỷ lệ gửi báo cáo ở mức thấp hơn bình quân cả nước, thậm chí có đơn vị chưa truy cập hệ thống để thực hiện báo cáo tiến độ.
Danh sách các đơn vị chậm tiến độ trải rộng ở nhiều cấp, từ cơ quan trung ương đến địa phương, từ tổ chức chính trị - xã hội đến các đơn vị sự nghiệp. Điều này cho thấy công tác kiểm kê tài sản công, vốn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm và có tính nền tảng trong quản lý tài chính công, vẫn chưa được thực hiện đồng đều.
Áp lực và giải pháp xử lý sau kiểm kê
Việc công khai danh sách chậm tiến độ theo chu kỳ ngắn đã tạo ra áp lực trực tiếp lên các cơ quan, đơn vị liên quan. Áp lực không chỉ đến từ cơ quan quản lý cấp trên, mà còn từ dư luận và chính các đơn vị đồng cấp khi kết quả được so sánh công khai. Ở góc độ quản lý, việc "soi" tiến độ hai lần mỗi tuần còn giúp cơ quan điều hành kịp thời phát hiện những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, từ đó có thể nhắc nhở, đôn đốc ngay thay vì để tồn đọng kéo dài.
Theo GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), sau khi kiểm kê tài sản công, cơ quan chức năng cần có giải pháp xử lý với tài sản dôi dư. Ông Võ cho biết các nước thường đấu giá tài sản công dôi dư để tạo nguồn lực cho phát triển.
Bộ Tài chính thông tin đến nay 34 địa phương trên cả nước đã hoàn thành việc sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Tổng cộng 25.885 cơ sở nhà, đất đã được xử lý, bảo đảm 100% cơ sở đều có chủ thể chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng, khai thác hoặc xử lý theo đúng quy định.
