Thời đại Reagan: Sự thịnh vượng Mỹ được xây dựng trên nền tảng vay mượn và thâm hụt
Cuốn sách "Chiến tranh tiền tệ" của tác giả Song Hong Bing, do Bách Việt Books và Nhà xuất bản Lao Động phát hành, đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về cách sức mạnh tiền tệ có thể can thiệp vào các vấn đề toàn cầu. Tác phẩm này phân tích các chính sách của những trung tâm kinh tế lớn như EU và Mỹ trong việc xử lý khủng hoảng và bảo vệ nhà đầu tư, đồng thời mỗi tập sách đề cập đến một khía cạnh cụ thể, tạo nên bức tranh toàn cảnh về dòng chảy tài chính hiện đại.
Sự thịnh vượng nhờ vay mượn: Bí mật đằng sau thời kỳ Reagan
Khi Ronald Reagan trở thành Tổng thống Mỹ, tổng nợ công và tư của quốc gia này là 3,87 nghìn tỷ đôla. Tuy nhiên, đến cuối những năm 1980, con số này đã tăng vọt lên 10 nghìn tỷ, phản ánh một sự thật đáng kinh ngạc: sự thịnh vượng kinh tế trong thời đại Reagan phần lớn được xây dựng dựa trên việc vay mượn. Cụ thể, nước Mỹ đã thực hiện "thấu chi" ở ba khía cạnh chính: vay mượn từ tương lai, vay mượn tiết kiệm nước ngoài và khai thác nguyên liệu thô giá rẻ từ các nước thuộc thế giới thứ ba.
Chấn động tiền tệ và sự suy yếu của nền công nghiệp Mỹ
Từ mùa thu năm 1979 đến mùa hè năm 1982, dưới sự lãnh đạo của Paul Volcker, Cục Dự trữ Liên bang đã thực hiện các chính sách tiền tệ mạnh mẽ để kiểm soát lạm phát. Hành động này, mặc dù thành công trong việc đập tan kỳ vọng lạm phát, nhưng cũng gây ra "chấn thương sọ não" nghiêm trọng cho nền kinh tế thực thể của Mỹ. Đồng đôla tăng giá kịch liệt lên 50% từ năm 1980 đến 1985, tạo ra cơn địa chấn tiền tệ kinh hoàng trong lịch sử kinh tế hiện đại.
Hậu quả là nền công nghiệp Mỹ bị tàn phá nặng nề: tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt lên 10,8%, ngành công nghiệp hóa chất nặng bị phá hủy, gần một phần ba công nhân ngành thép bị sa thải, và nhiều nhà máy ôtô đóng cửa. Các sản phẩm nông nghiệp cũng mất khả năng cạnh tranh quốc tế, trong khi hàng hóa từ Nhật Bản, Đức và châu Á tràn ngập thị trường Mỹ.
Thất bại của học thuyết cung ứng và sự phụ thuộc vào thâm hụt
Những người ủng hộ học thuyết cung ứng từng tuyên bố rằng việc giảm thuế và cắt giảm phúc lợi sẽ tạo ra phép màu về năng suất công nghiệp. Tuy nhiên, sau năm năm, không có dấu hiệu của sự cải thiện này. Thay vào đó, sự phục hồi việc làm trong lĩnh vực công nghiệp phần lớn phụ thuộc vào các đơn đặt hàng quân sự từ chương trình "Chiến tranh giữa các vì sao" của Reagan. Mỹ buộc phải dựa vào thâm hụt tài khóa khốc liệt nhất kể từ sau Thế Chiến II để thoát khỏi suy thoái.
Giai đoạn hoàng kim và những hệ lụy tiềm ẩn
Giai đoạn từ 1983 đến 1988 thường được coi là thời kỳ hoàng kim trong huyền thoại kinh tế của Reagan. Tuy nhiên, khi xem xét kỹ lưỡng, sự thịnh vượng này thực chất được "vay mượn" từ tương lai. Thâm hụt tài khóa của Mỹ trong thời kỳ này lên tới hơn 200 tỷ đôla mỗi năm, chiếm hơn 5% Tổng sản phẩm quốc gia (GNP). Tỷ lệ tiết kiệm nội địa ròng giảm từ 6,5% trong những năm 1970 xuống còn 2,5%, và tỷ lệ đầu tư ròng trong GNP giảm từ 7% xuống chỉ còn 5%.
Do thiếu tiết kiệm trong nước, chính quyền Reagan không chỉ vay mượn từ tương lai mà còn huy động một lượng lớn tiết kiệm từ nước ngoài, lên tới 14% tổng số tiền tiết kiệm của Mỹ. Nhật Bản và Đức, thông qua thặng dư thương mại với Mỹ, đã mua các tài sản tài chính của Mỹ như trái phiếu, với số lượng tăng gấp ba lên 37,4 tỷ đôla vào năm 1984. Dòng vốn từ Nhật Bản chảy sang Mỹ đạt mức kinh ngạc 50 tỷ đôla chỉ trong một năm, khiến các học giả Mỹ châm biếm rằng lợi thế so sánh của nước Mỹ trong những năm 1980 chính là xuất khẩu trái phiếu kho bạc.
Như vậy, thời đại Reagan để lại một di sản phức tạp: một bên là sự thịnh vượng bề ngoài, và bên kia là gánh nặng nợ nần khổng lồ và sự suy yếu của nền công nghiệp nội địa. Cuốn sách "Chiến tranh tiền tệ" không chỉ làm sáng tỏ các chính sách kinh tế của Mỹ mà còn cảnh báo về những rủi ro khi xây dựng thịnh vượng dựa trên vay mượn.
