Chiến Sự Trung Đông Đẩy Phí Qua Kênh Panama Lên 4 Triệu USD, Chứng Khoán Mỹ Vẫn Tăng
Cuộc chiến tại Trung Đông đã gây ra những tác động sâu rộng đến thương mại toàn cầu, đặc biệt là đối với Kênh đào Panama. Theo một báo cáo chính thức, mức phí mà một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) phải trả để được ưu tiên qua kênh này đã lên tới 4 triệu USD, nhằm tránh thời gian chờ đợi có thể kéo dài đến 5 ngày. Sự gia tăng đột biến này được ghi nhận kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran bắt đầu từ ngày 28/2, làm thay đổi mô hình vận chuyển hàng hóa thiết yếu trên toàn thế giới.
Thay Đổi Trong Mô Hình Thương Mại Toàn Cầu
Để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu, các nhà máy lọc dầu tại châu Á đang chuyển sang mua dầu và khí đốt từ Mỹ, sau đó vận chuyển qua Kênh đào Panama. Động thái này thay thế cho việc mua từ các nước vùng Vịnh, vốn phụ thuộc hoàn toàn vào eo biển Hormuz – nơi đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi xung đột. Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama nhấn mạnh rằng sự gia tăng phí phản ánh những thay đổi trong mô hình thương mại toàn cầu và điều kiện thị trường, bao gồm các yếu tố địa chính trị đang tác động mạnh mẽ đến các tuyến đường chủ chốt.
Hệ Thống Đấu Giá Phút Chót Và Mức Giá Tăng Vọt
Thông thường, các tàu đi qua kênh đào phải đặt chỗ trước một thời gian dài, trong khi những tàu không đặt trước phải chờ trung bình 5 ngày. Tuy nhiên, một hệ thống đấu giá cho phép mua lượt đi vào phút chót đã khiến chi phí tăng đáng kể. Cuộc đấu giá gần đây nhất ghi nhận mức thầu 4 triệu USD cho một tàu chở LNG. Trong những tuần gần đây, hai tàu chở dầu khác cũng đã đưa ra mức thầu vượt quá 3 triệu USD.
Mức giá đấu giá trung bình từ tháng 10 năm trước đến tháng 2 năm nay chỉ khoảng 130.000 USD, nhưng đã tăng vọt lên 385.000 USD vào tháng 3 và tháng 4. Hiện nay, 5% thương mại hàng hải toàn cầu đi qua Kênh đào Panama, với các bên sử dụng chính là Mỹ và Trung Quốc. Tuyến đường này đóng vai trò then chốt trong việc kết nối Bờ Đông Mỹ với các nước như Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Thị Trường Chứng Khoán Mỹ: Bất Chấp Rủi Ro, Vẫn Thiết Lập Kỷ Lục
Bất chấp xung đột quân sự tại Trung Đông và nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn liên tục thiết lập các cột mốc kỷ lục mới. Ngay cả khi các tàu chở dầu không thể tự do đi qua eo biển Hormuz và vòng đàm phán hòa bình Mỹ-Iran bị tạm dừng, ba chỉ số chính của Mỹ – Nasdaq Composite, S&P 500 và Dow Industrials – đã hồi phục về mức trước chiến tranh và thậm chí tăng cao hơn.
Nhóm "Magnificent 7" của ngành công nghệ đã tăng thêm 2.500 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường chỉ trong 8 ngày gần đây. Các khoản đặt cược đầu cơ đã quay trở lại, với ví dụ điển hình là Allbirds, thương hiệu giày từng được ưa chuộng, đã tăng gần 600% trong một ngày sau khi chuyển hướng sang công nghệ AI.
Tâm Lý Nhà Đầu Tư: Mua Khi Giá Giảm Và Rủi Ro Tiềm Ẩn
Nhiều nhà đầu tư, như Anthony Reid – một tài xế giao hàng Amazon 30 tuổi, đang áp dụng chiến lược "mua khi giá giảm". Reid đã quyết định đầu tư vào cổ phiếu Robinhood bất chấp lo ngại về lạm phát và thị trường. Sau khi sụt giảm trong phần lớn tháng Ba, cổ phiếu này đã tăng 31% trong một tuần duy nhất. Reid chia sẻ: "Nếu cổ phiếu giảm lần nữa, tôi sẽ đổ thêm tiền vào thị trường."
Tuy nhiên, những người nghi ngờ cảnh báo rằng thị trường đang bị dẫn dắt bởi các khoản đặt cược theo kiểu "YOLO" (bạn chỉ sống một lần) và các thuật toán đuổi theo đà tăng trưởng. Ngay cả sau khi hòa bình lập lại, nhiều nhà phân tích tin rằng giá năng lượng sẽ cao hơn trong phần còn lại của năm, và một kỷ nguyên mới của xung đột và chủ nghĩa dân tộc kinh tế có thể ám ảnh thị trường sau đó.
Triển Vọng Và Thách Thức Cho Nền Kinh Tế Mỹ
Nền kinh tế Mỹ đã vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng liên tiếp với sự trợ giúp từ chính quyền Washington. Sản lượng dầu khí khổng lồ của Mỹ cũng bảo vệ nền kinh tế nước này khỏi những cú sốc từng thúc đẩy lạm phát trong những năm 1970. Bước nhảy vọt hiện tại của thị trường lên các kỷ lục mới phản ánh cùng một xung lực từng thúc đẩy cổ phiếu trong đại dịch Covid-19 và cuộc hỗn loạn thuế quan năm ngoái.
Bốn trong số năm ngày tăng điểm lớn nhất của S&P 500 trong năm nay đã diễn ra trong thời gian chiến tranh, cho thấy sự kiên cường của thị trường trước các yếu tố địa chính trị. Tuy nhiên, đây vẫn là một trò chơi đầy rủi ro, với nhiều bất ổn có thể ảnh hưởng đến tương lai của nền kinh tế toàn cầu.
