Nga bán gần 22 tấn vàng từ đầu năm để đối phó thâm hụt ngân sách
Từ đầu năm 2026 đến nay, Ngân hàng Trung ương Nga đã thực hiện việc bán ra gần 22 tấn vàng nhằm trang trải chi tiêu, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế phải đối mặt với nhiều áp lực gia tăng. Theo số liệu từ Kitco, tổng cộng 21,8 tấn vàng đã được bán để hỗ trợ tài trợ cho khoản thâm hụt ngân sách, vốn đã lên tới 61,2 tỷ USD vào cuối tháng 3.
Dự trữ vàng giảm mạnh
Theo báo cáo từ Ngân hàng Trung ương Nga, dự trữ vàng của quốc gia này đã giảm xuống còn 2.304,76 tấn tính đến ngày 1/4. Con số này bao gồm mức giảm 6,22 tấn chỉ riêng trong tháng 3, phản ánh xu hướng bán vàng để bù đắp thâm hụt ngân sách. Bà Natalia Milchakova, chuyên gia phân tích tại Freedom Finance Global, nhận định với Reuters rằng việc bán vàng có thể sẽ tiếp tục trong thời gian tới, do chi tiêu chính phủ tăng mạnh so với kế hoạch ban đầu.
Bà Milchakova cho rằng chiến lược này của Ngân hàng Trung ương Nga hoàn toàn phù hợp với xu hướng chung của nhiều ngân hàng trung ương khác, đặc biệt là ở các nền kinh tế đang phát triển. Dự trữ vàng của Nga chủ yếu được tích lũy trong giai đoạn từ năm 2002 đến 2025, với hơn 1.900 tấn vàng được mua vào, bao gồm hơn 500 tấn trong giai đoạn 2008-2012 và 1.200 tấn từ 2014 đến 2019.
Hoạt động mua vàng suy giảm
Theo chuyên gia Nikolai Dudchenko của Finam, tổng lượng vàng mà Nga mua ròng từ năm 2020 đến nay chỉ đạt 55,4 tấn, cho thấy sự thay đổi đáng kể trong chính sách dự trữ. Ông Dudchenko giải thích: "Hiện nay, một số ngân hàng trung ương đang tiếp tục bán vàng để trang trải chi phí, bao gồm chi tiêu quốc phòng." Ông cũng bổ sung rằng nguồn tiền từ việc bán vàng còn được sử dụng để bù đắp giá năng lượng tăng cao và hỗ trợ tỷ giá nội tệ.
Dù phải bán vàng để đối phó với thâm hụt ngân sách, giới chuyên gia đánh giá rằng Nga đã có những thời điểm "chốt lời" rất chuẩn xác. Ví dụ, trong tháng 1, Ngân hàng Trung ương Nga đã bán 300.000 ounce vàng khi giá vàng lập kỷ lục trên 5.500 USD/ounce, khiến tổng lượng nắm giữ giảm xuống còn 74,5 triệu ounce. Đây là lần đầu tiên dự trữ vàng của Nga giảm kể từ tháng 10/2025.
Giá trị dự trữ vẫn tăng nhờ giá vàng cao
Mặc dù có hoạt động bán ra, giá trị dự trữ vàng của Nga vẫn tăng 23% trong tháng 1, lên 402,7 tỷ USD, nhờ vào việc giá vàng tăng mạnh. Giá vàng trung bình trong tháng 1 đạt khoảng 4.700 USD/ounce, với thời điểm đỉnh lên tới 5.600 USD/ounce. Do đó, lượng vàng bán ra có thể mang về cho Nga khoảng từ 1,41 đến 1,68 tỷ USD, góp phần giảm bớt gánh nặng ngân sách.
Nhu cầu vàng trong nước tăng vọt
Trong khi lượng dự trữ vàng suy giảm, nhu cầu vàng trong nước tại Nga lại tăng vọt, phản ánh sự lo ngại của người dân trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục chịu sức ép từ xung đột Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ 5. Theo Sở Giao dịch Moscow, khối lượng giao dịch vàng trong tháng trước tăng hơn 350% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 42,6 tấn, trong đó có 28,6 tấn giao dịch hoán đổi và 14 tấn giao dịch giao ngay.
Nếu tính theo đồng ruble đang suy yếu, mức tăng còn ấn tượng hơn, với tổng giá trị giao dịch tăng 500% so với cùng kỳ, lên 534,4 tỷ ruble (tương đương 7,1 tỷ USD). Vào năm 2024, người dân Nga đã mua 75,6 tấn vàng, tương đương 1/4 sản lượng vàng hàng năm của quốc gia này.
Xuất khẩu vàng sang Trung Quốc tăng mạnh
Trước đó, vào tháng 7/2025, Bloomberg đưa tin xuất khẩu kim loại quý của Nga sang Trung Quốc gần như tăng gấp đôi về giá trị trong nửa đầu năm 2025. Dữ liệu từ Trade Data Monitor và hải quan Trung Quốc cho thấy nhập khẩu quặng và kim loại quý từ Nga, bao gồm vàng và bạc, đã tăng 80% lên 1 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Nga hiện là nhà sản xuất vàng lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Trung Quốc, với sản lượng hàng năm hơn 300 tấn.
Ngân hàng Trung ương Nga từng là một trong những bên mua vàng lớn nhất thế giới, nhưng hoạt động mua đã giảm đáng kể kể từ khi xung đột với Ukraine nổ ra vào năm 2022. Ngược lại, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc lại là một trong những bên mua vàng tích cực nhất trong những năm gần đây, làm nổi bật sự khác biệt trong chiến lược dự trữ giữa hai quốc gia.
