Giải ngân vốn đầu tư công đạt 5,6% kế hoạch sau 2 tháng đầu năm 2026
Theo thông tin từ Bộ Tài chính, tình hình giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến ngày 28/2/2026 đạt 55.739,8 tỷ đồng, tương đương 5,6% kế hoạch do Thủ tướng Chính phủ giao (tổng cộng 995.348,05 tỷ đồng). Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân 10.178 tỷ đồng, đạt 2,9%, và vốn ngân sách địa phương là 45.561,8 tỷ đồng, đạt 7%.
So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân năm nay tương đương về tỷ lệ nhưng cao hơn về số tuyệt đối với mức tăng 10.928,6 tỷ đồng. Điều này cho thấy sự nỗ lực trong việc thúc đẩy đầu tư công, dù vẫn còn nhiều thách thức.
Chỉ 6 bộ và 14 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ mức bình quân chung
Đến hết tháng 2/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, chỉ có 6 bộ, cơ quan và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước. Các đơn vị này bao gồm:
- Ngân hàng Chính sách xã hội
- Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam
- Bộ Tư pháp
- Bộ Công Thương
- Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao
- Bộ Công an
- Các địa phương: Điện Biên, Lai Châu, Hải Phòng, Lạng Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Tĩnh, Cà Mau, Gia Lai, Hà Nội, Thái Nguyên, Cần Thơ, Khánh Hòa, Ninh Bình, Đà Nẵng
Trong khi đó, 29 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước. Đáng chú ý, có 25 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và thậm chí chưa giải ngân, phản ánh những khó khăn trong triển khai dự án.
Năm 2026: Áp lực giải ngân lớn nhất từ trước đến nay
Năm 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026-2030, với lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay. Điều này khiến áp lực giải ngân gia tăng đáng kể. Theo Bộ Tài chính, nhiều yếu tố cơ bản vẫn ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân, tương tự như năm 2025, bao gồm:
- Vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng
- Tình trạng thiếu nguồn cung và biến động giá cả nguyên vật liệu do nhiều công trình xây dựng lớn triển khai đồng loạt
- Diễn biến thời tiết thất thường
- Năm chuyển tiếp về thể chế, với nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ 1/1/2026, gây khó khăn trong triển khai cơ chế, chính sách mới
Những khó khăn chính ảnh hưởng đến giải ngân
Trên cơ sở báo cáo định kỳ, Bộ Tài chính đã chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc chủ yếu làm ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong 2 tháng đầu năm 2026:
- Chưa phân bổ hết vốn: Khoảng 32.800 tỷ đồng chưa được phân bổ, chiếm 3,3% kế hoạch, ảnh hưởng đến giải ngân nguồn ngân sách nhà nước.
- Phân bổ vốn không đủ điều kiện: Một số bộ, cơ quan và địa phương phân bổ chi tiết cho dự án chưa đáp ứng yêu cầu, như nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư chưa được phê duyệt dự toán hoặc vượt tổng mức đầu tư.
- Tiến độ thực hiện chậm: Do tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân khai kế hoạch vốn, và ảnh hưởng từ thời gian nghỉ Tết muộn hơn năm 2025, làm chậm thi công xây dựng.
- Hạn chế năng lực chủ đầu tư: Thiếu chủ động, quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường mới thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công do tinh giản biên chế hoặc kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
- Dự án ODA chậm trễ: Một số dự án chưa hoàn thành thủ tục đầu tư, như điều chỉnh, gia hạn thời gian, hoặc chưa ký kết Hiệp định vay, dẫn đến chưa đủ điều kiện bố trí vốn.
Trong 2 tháng đầu năm, các dự án tập trung giải ngân từ kế hoạch vốn năm 2025 và xử lý thủ tục đấu thầu, giải phóng mặt bằng, khiến giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 còn thấp. Bộ Tài chính đã có các văn bản kiểm tra, nhận xét chi tiết để đề nghị điều chỉnh, hoàn thiện theo quy định, nhằm thúc đẩy tiến độ giải ngân trong thời gian tới.
