Cuộc đua Mặt Trăng nóng bỏng giữa các tỷ phú công nghệ
Cuộc cạnh tranh không gian giữa hai tỷ phú Elon Musk và Jeff Bezos đang bước sang giai đoạn quyết liệt, khi cả SpaceX và Blue Origin đều tăng tốc các chương trình Mặt Trăng. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2030, làm nóng thêm cuộc đua vũ trụ toàn cầu.
Tham vọng "Moonbase Alpha" của Elon Musk
Gần đây, tỷ phú Elon Musk đã chia sẻ trong các podcast và cuộc họp nội bộ về tham vọng xây dựng "Moonbase Alpha" - một căn cứ trên bề mặt Mặt Trăng. Ông còn lên kế hoạch lắp đặt thiết bị phóng vệ tinh trực tiếp từ đây, gắn liền với việc mở rộng mạng lưới điện toán AI ngoài không gian, với quy mô có thể lên tới một triệu vệ tinh.
Động thái này đánh dấu sự điều chỉnh đáng chú ý trong chiến lược dài hạn của Musk. Từ khi thành lập SpaceX năm 2002, ông luôn nhấn mạnh mục tiêu đưa con người lên sao Hỏa và thậm chí coi Mặt Trăng chỉ là "sự xao nhãng". Tuy nhiên, khi SpaceX chuẩn bị IPO trong năm nay với mức định giá dự báo vượt 1.000 tỷ USD, việc khẳng định vị thế dẫn đầu trong chương trình quay lại Mặt Trăng trở thành yếu tố quan trọng để thu hút nhà đầu tư.
Blue Origin của Jeff Bezos chuyển hướng mạnh mẽ
Ở chiều ngược lại, Blue Origin của Jeff Bezos cũng đang chuyển hướng mạnh sang chương trình Blue Moon. Công ty có trụ sở tại Seattle đã thu hẹp mảng du lịch không gian cận quỹ đạo để dồn nguồn lực cho tàu đổ bộ Mặt Trăng. Một sứ mệnh không người lái dự kiến được thực hiện trong năm nay, đóng vai trò tiền đề cho các chuyến bay có phi hành gia sau đó.
Tuần trước, tàu đổ bộ của Blue Origin được chuyển đến Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA tại Texas để thử nghiệm nhiệt và chân không trước khi phóng. Cả Blue Origin và SpaceX đều nhận hàng tỷ USD tài trợ từ NASA để phát triển tàu đổ bộ cho chương trình Artemis, nhằm đưa phi hành gia Mỹ trở lại Mặt Trăng trong thập kỷ này.
Thách thức kỹ thuật và tác động đến ngành công nghiệp
Tên lửa Starship của SpaceX - đóng vai trò vừa là phương tiện phóng vừa là tàu đổ bộ - đã thực hiện 11 lần phóng thử kể từ năm 2023 nhưng chưa triển khai tải trọng vào quỹ đạo. Mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2028 được nhiều chuyên gia đánh giá là đầy thách thức, do còn hàng loạt bước kỹ thuật phải hoàn thiện từ tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo đến hạ cánh an toàn trên địa hình gồ ghề.
Sức nóng từ cuộc so tài giữa Musk và Bezos cũng tạo hiệu ứng lan tỏa tới toàn ngành công nghiệp không gian Mỹ. Justin Cyrus, CEO công ty Lunar Outpost, cho biết ông nhận được 20 cuộc gọi từ nhà đầu tư chỉ trong một tuần sau khi Musk công khai nhấn mạnh tham vọng Mặt Trăng. Theo ông, cộng đồng đầu tư đang có "sự thay đổi rõ rệt trong tư duy" đối với hạ tầng trên bề mặt Mặt Trăng.
Andrew Chanin, CEO quỹ đầu tư chuyên về không gian ProcureAM, nhận định rằng nếu Mặt Trăng trở thành "bệ phóng chiến lược", công ty nào xây dựng hạ tầng sớm sẽ có tiếng nói đáng kể trong cách khai thác và sử dụng khu vực này. NASA coi việc quay lại Mặt Trăng là bước chuẩn bị cho các sứ mệnh xa hơn tới sao Hỏa, đồng thời là cách duy trì ưu thế trước Trung Quốc.
