Thị trường bạc nóng lên nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn
Thời gian gần đây, bên cạnh vàng, bạc đang trở thành tâm điểm thu hút sự quan tâm đáng kể từ phía nhà đầu tư. Diễn biến thực tế trên thị trường thậm chí đã vượt xa những kỳ vọng ban đầu. Từ năm ngoái đến nay, giá bạc đã tăng khoảng ba lần, với mức tăng ấn tượng từ khoảng 50 USD lên 120 USD/ounce trên thị trường thế giới trong giai đoạn từ tháng 10–11 năm ngoái đến đầu tháng 2 năm nay. Tại Việt Nam, giá bạc cũng tăng từ hơn 50 triệu đồng/kg lên khoảng 122 triệu đồng/kg.
Biến động lịch sử và bài học từ quá khứ
Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử, kim loại này từng trải qua những giai đoạn biến động lên tới 80%, khiến không ít người tham gia thị trường rơi vào trạng thái hoang mang lo lắng. Thực tế, giá bạc đã liên tục giảm mạnh kể từ khi chiến sự tại Trung Đông bùng phát. Tính đến sáng ngày 24/3, giá bạc thế giới niêm yết ở ngưỡng 67,42 USD/ounce, dù đã phục hồi nhẹ nhưng vẫn giảm 15% so với tuần trước. Trong nước, giá bạc hiện ở mức 69 triệu đồng/kg.
Tại chương trình Tài chính cá nhân: Kinh nghiệm đầu tư bạc cho người mới của VnExpress, Thạc sĩ Chu Phương – chuyên gia vàng bạc nhận định bạc mang tính đầu cơ cao hơn vàng. Trong khi nhà đầu tư vàng thường có xu hướng tích trữ dài hạn với tâm lý "mua và để đó", thì với bạc, đặc biệt trong giai đoạn giá tăng nóng gần đây, kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn gia tăng đáng kể.
Tâm lý thị trường và hiệu ứng dây chuyền
Điều này khiến tâm lý thị trường dễ bị cuốn theo biến động giá. Khi thị trường tăng mạnh, nhà đầu tư dễ rơi vào trạng thái "đuổi giá"; ngược lại, khi giảm sâu, xu hướng bán tháo lại xuất hiện, khiến biến động càng trở nên mạnh hơn. Bà Phương cho biết vàng từng trải qua giai đoạn giảm từ 49 triệu đồng/lượng (năm 2011) xuống khoảng 36 triệu đồng chỉ sau vài năm. Tuy nhiên, với bạc, do mới phổ biến tại Việt Nam, nhiều nhà đầu tư chưa từng trải qua những nhịp giảm sâu tương tự, dẫn đến kỳ vọng còn khá cao.
"Đợt điều chỉnh gần đây được xem là 'bài học đầu tiên' về rủi ro. Trong bối cảnh hiện tại, chuyên gia cho rằng chưa nên 'all-in' vào bạc. Biên độ biến động cũng là điểm đáng lưu ý. Nếu trước đây vàng thường dao động vài chục USD mỗi phiên, thì gần đây có thể lên tới hàng trăm USD. Với bạc, có thời điểm giá giảm tới 30% chỉ trong thời gian ngắn – mức giảm rất lớn so với thông lệ trước đó", bà Phương nói.
Yếu tố ảnh hưởng và khuyến nghị từ chuyên gia
Trên thị trường quốc tế, việc sử dụng đòn bẩy (long/short) khiến áp lực bán tăng mạnh khi giá đảo chiều, buộc nhà đầu tư phải cắt lỗ, từ đó khuếch đại đà giảm. Tại Việt Nam, thị trường chủ yếu là giao dịch vật chất, mua – bán trực tiếp. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý mức chênh lệch giá mua – bán có thể lên tới gần 3 triệu đồng/kg. Điều này đồng nghĩa giá phải tăng đủ lớn mới có thể hòa vốn, trước khi tính đến lợi nhuận.
"Không có thị trường nào tăng mãi. Khi giá lên, nhiều người không bán; nhưng khi giảm, lại dễ bán tháo, tạo hiệu ứng dây chuyền khiến giá giảm sâu hơn", chuyên gia nhận định.
Chiến lược đầu tư thận trọng trong thời điểm hiện tại
Theo chuyên gia Chu Phương, nếu tham gia ở thời điểm này, nhà đầu tư nên giải ngân từng phần, tránh tâm lý "bắt đáy" rồi dồn toàn bộ vốn vào một mức giá. "Việc tài sản đã điều chỉnh 30% không đồng nghĩa là có thể tất tay. Cách tiếp cận này tiềm ẩn rủi ro rất lớn", bà nhấn mạnh.
Một trong những yếu tố khó lường là định hướng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Khi nhân sự lãnh đạo có thể thay đổi, thị trường chưa thể xác định rõ xu hướng điều hành sẽ theo hướng "diều hâu" hay "ôn hòa". Bên cạnh đó, sau nhịp giảm mạnh, áp lực cung trên thị trường có thể gia tăng từ nhiều phía: nhà đầu tư chốt lời, cắt lỗ hoặc bán ra để chuyển sang tài sản khác.
Ở vùng giá quanh 80–85 USD, rủi ro vẫn hiện hữu, đặc biệt khi phía trên còn các ngưỡng kháng cự mạnh như 100 USD và 120 USD. Thị trường khó có thể tăng một mạch mà không xuất hiện rung lắc và áp lực chốt lời. "Không nên all-in ở thời điểm hiện tại. Nếu còn kỳ vọng, nhà đầu tư nên phân bổ vốn theo từng phần. Thị trường luôn có cơ hội, không cần vội vàng đẩy mình vào thế rủi ro", chuyên gia khuyến nghị.
Phân bổ danh mục và quản lý rủi ro
Bà cũng lưu ý, mức giá hiện tại của bạc đã tăng khoảng ba lần so với năm trước – một mức tăng rất mạnh. Việc dồn toàn bộ vốn vào một tài sản ở vùng giá này có thể khiến nhà đầu tư bỏ lỡ những cơ hội khác. Theo quan điểm bà Phương, tổng tỉ trọng vàng và bạc nên ở mức tối đa khoảng 20% danh mục. Trong đó, bạc nên chiếm dưới 10%, phần còn lại ưu tiên vàng. Với nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao hơn, tỉ trọng bạc có thể tăng nhưng vẫn nên giới hạn quanh mức 10% do biến động giá lớn.
Thực tế, cùng một quy mô vốn, mức giảm tuyệt đối của bạc có thể lớn hơn vàng. Ví dụ, vàng có thể giảm hàng chục triệu đồng mỗi lượng, nhưng bạc cũng có thể "bốc hơi" hàng chục triệu đồng mỗi kg trong thời gian ngắn, với biên độ biến động mạnh hơn. "Không có thị trường nào không có rủi ro. Vì vậy, nhà đầu tư nên bắt đầu từ kênh ít rủi ro hơn trước khi mở rộng sang các tài sản biến động cao hơn", chuyên gia nhấn mạnh.
